Μία συνολική και σύγχρονη ρύθμιση για τα αυθαίρετα

arthro tanea afthaireta

Μετά τους δύο νόμους- τον 4178 του 2013 και τον 4495 του 2017- για τα αυθαίρετα, τα Μέσα Ενημέρωσης περίμεναν να σεβαστώ το έθιμο και να δώσω ακόμη μια εξάμηνη παράταση στην τακτοποίηση αυθαιρέτων. Θεώρησα ωστόσο ότι δεν θα έπρεπε να είμαι ο υπουργός των παρατάσεων! Και για αυτό το λόγο αποφασίσαμε να προχωρήσουμε σε μια πιο σφαιρική και ολοκληρωμένη ρύθμιση στα αυθαίρετα, λαμβάνοντας υπόψη φυσικά τις προβλέψεις αυτών των δύο νόμων και τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, αλλά επιχειρώντας παράλληλα να δημιουργήσουμε ένα σαφές, κατανοητό και δίκαιο για όλους καθεστώς.

 

Η ρύθμιση έχει τα εξής χαρακτηριστικά: Δεν είναι εξάμηνης, αλλά πενταετούς διάρκειας. Δεν βάζει όλους στο ίδιο τσουβάλι. Όσοι έχουν αυθαίρετα με βαριές αυθαιρεσίες, δεν θα έχουν 5 χρόνια στη διάθεσή τους, αλλά μόνο 7 μήνες για να τα τακτοποιήσουν. Όσοι καθυστερούν να τακτοποιήσουν τα αυθαίρετά τους, θα πληρώνουν περισσότερα. Και ταυτόχρονα η ρύθμιση των αυθαιρέτων θα συνδυάζεται με την εισαγωγή της ηλεκτρονικής ταυτότητας που βοηθάει τόσο το κράτος όσο και τους ιδιοκτήτες να βάλουν μια τάξη στα ακίνητα, κάτι που ειδικά για τους ιδιοκτήτες σημαίνει και μια αύξηση της αξίας της ιδιοκτησίας τους.

 

Η συνολική αυτή ρύθμιση για τα αυθαίρετα έχει δύο χρονικά στάδια. Πιο συγκεκριμένα:

 

Το πρώτο στάδιο εκτείνεται μέχρι το τέλος του Ιουνίου του 2020. Τι μπορεί να συμβεί σε αυτό το χρονικό διάστημα; Μπορούν να τακτοποιούνται τα αυθαίρετα με βάση τα οριζόμενα από τους νόμους που προανέφερα του 2013 και του 2017. Με μια διαφορά: η ρύθμιση για τις βαριές αυθαιρεσίες (κατηγορίας 5) θα είναι η τελευταία. Δεν θα υπάρξει δυνατότητα για ανάλογη ρύθμιση για αυτά τα αυθαίρετα από τον Ιούλιο του 2020 και μετά.

 

Δεύτερο στάδιο: Η ρύθμιση για τις υπόλοιπες 4 κατηγορίες (πιο ελαφριές παραβάσεις) από τον Ιούνιο του 2020 και μετά, θα είναι πενταετίας και θα διέπεται από τρεις συγκεκριμένους κανόνες.

 

Κανόνας πρώτος: Κρατάμε σταθερή την κόκκινη γραμμή του 2011. Αυτό σημαίνει ότι μόνο όσα αυθαίρετα χτίστηκαν μέχρι το 2011 θα έχουν τη δυνατότητα να νομιμοποιηθούν. Αυτές είναι άλλωστε και οι προβλέψεις των ισχυόντων νόμων, όπως και του Συμβουλίου της Επικρατείας, τις οποίες σεβόμαστε απόλυτα.

 

Κανόνας δεύτερος: Συνδέεται από εδώ και πέρα η τακτοποίηση των αυθαιρέτων με την έκδοση ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτιρίου ή της ιδιοκτησίας. Η ηλεκτρονική ταυτότητα θα είναι ουσιαστικά μία ηλεκτρονική δήλωση που θα περιέχει τα στοιχεία που αφορούν ένα ακίνητο. Θα γνωρίζουν με αυτόν τον τρόπο όλοι οι ενδιαφερόμενοι- οι ιδιοκτήτες, οι μελλοντικοί αγοραστές, αλλά και το κράτος- όλα όσα αφορούν την ιδιοκτησία την οποία μεταβιβάζουν, κληρονομούν ή για την οποία γίνεται μια δικαιοπραξία. Ενεργοποιώντας την ηλεκτρονική ταυτότητα- ένα μηχανισμό που είχε προβλεφθεί εδώ και χρόνια αλλά παρέμενε ανενεργός- αυξάνουμε τη διαφάνεια και μειώνουμε τη γραφειοκρατία. Προσοχή όμως: Εδώ, η μέχρι σήμερα ισχύουσα νομοθεσία τροποποιείται και πλέον μιλάμε και για διηρημένη οριζόντια ιδιοκτησία. Δηλαδή, με απλά λόγια, θα μπορεί να εκδίδεται και ηλεκτρονική ταυτότητα διαμερίσματος. Για να μην επιβαρύνεται ο όποιος μεμονωμένος ιδιοκτήτης με την τακτοποίηση ολόκληρης της πολυκατοικίας. Είναι μια λύση την οποία αποδέχτηκαν τόσο το ΤΕΕ, όσο και η ΠΟΜΙΔΑ. Ενώ η λύση για τους κοινόχρηστους χώρους παραπέμπεται σε υπουργική απόφαση.

 

Κανόνας τρίτος: Όποιος καθυστερήσει να τακτοποιήσει την αυθαίρετη ιδιοκτησία του και μετά τη νέα παράταση που δίνουμε μέχρι τον Ιούνιο του 2020, θα πληρώσει περισσότερα χρήματα. Συγκεκριμένα, όποιος προβεί σε τακτοποίηση μετά τον Ιούνιο του 2020, θα καταβάλει 20% περισσότερα χρήματα για την τακτοποίησή του. Ενώ για κάθε χρόνο περαιτέρω καθυστερήσεων θα καταβάλλει ένα επιπλέον 5%.

 

Αναγνωρίζω ότι οι ρυθμίσεις αυτές είναι σε μεγάλο βαθμό ρυθμίσεις ανάγκης. Ρυθμίσεις που ακολουθώντας το πνεύμα των νόμων του 2013 και του 2017 αναγνωρίζουν την όχι ιδιαίτερα ευχάριστη πολεοδομική ιδιαιτερότητα της χώρας και επιχειρούν να βρουν λύσεις για το ζήτημα των αυθαιρέτων μέσα στο πλαίσιο του Συντάγματος. Είναι όμως και ρυθμίσεις οι οποίες επιδιώκουν να βάλουν πράγματι ένα τέλος στο καθεστώς των συνεχών παρατάσεων και της συνεχούς αβεβαιότητας. Άμεσο τέλος με τα βαριά αυθαίρετα μέχρι το τέλος Ιουνίου του 2020. Οριστικό τέλος και για όλες τις υπόλοιπες κατηγορίες με χρηματικά αντικίνητρα μάλιστα για όσους καθυστερούν να τακτοποιήσουν το ακίνητό τους. Η ρύθμιση όμως αυτή έχει και ένα έντονο χρώμα εκσυγχρονισμού με την εισαγωγή της ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτιρίου έτσι ώστε- και από αυτή την άποψη- να μπει μια κάποια τάξη σε ένα μεγάλο πρόβλημα που ταλαιπωρεί την ελληνική κοινωνία εδώ και πολλές δεκαετίες.