Ομιλία του Υπουργού Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη κατά την παρουσίαση του Σχεδίου Νόμου «Μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση»

    Εκτύπωση Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο

 

 Δελτίο Τύπου

 

Αθήνα, 7 Ιουλίου 2009

Ομιλία του Υπουργού Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη κατά την παρουσίαση του Σχεδίου Νόμου «Μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση»

Η εξοικονόμηση ενέργειας μαζί με την προώθηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας είναι οι δύο καινούριες συνιστώσες της ενεργειακής μας πολιτικής. Είναι πολιτικές που προωθήθηκαν και από τους προκατόχους μου, Δημήτρη Σιούφα και Χρήστο Φώλια.

 

Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής, έχουμε ως σήμερα δρομολογήσει το νομικό πλαίσιο για τη συμπαραγωγή ηλεκτρισμού και θερμότητας, το Πρόγραμμα «Εξοικονομώ», το πρόγραμμα για την αντικατάσταση των ενεργοβόρων συσκευών, το «πράσινη επιχείρηση», ενώ αργότερα θα ακολουθήσει και το πρόγραμμα για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων.

 

Σήμερα, κάνουμε ένα ακόμα βήμα, με το σχέδιο νόμου τις γενικές αρχές του οποίου παρουσιάζουμε και ονομάζεται: «Μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση, ενεργειακές υπηρεσίες και άλλες διατάξεις».

 

Με αυτό το σχέδιο νόμου μεταφέρεται στο ελληνικό δίκαιο η Οδηγία 2006/32/ΕΚ για την ενεργειακή απόδοση κατά την τελική χρήση και τις ενεργειακές υπηρεσίες και βασικός του στόχος είναι η εξοικονόμηση ενέργειας με την αύξηση της ενεργειακής αποδοτικότητας στην τελική χρήση.

Μέσα από αυτό θεσπίζονται για πρώτη φορά κανόνες και μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά την τελική χρήση σε όλους τους τομείς οικονομικής δραστηριότητας και δημιουργείται θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη της αγοράς ενεργειακών υπηρεσιών.

 

Σκοπός του νομοσχεδίου είναι η μείωση της ζήτησης ενέργειας, με όλα τα οφέλη που αυτή συνεπάγεται τόσο σε σχέση με το περιβάλλον, όσο και οικονομικά διότι μικρότερη κατανάλωση ενέργειας σημαίνει κέρδος και για τον καταναλωτή και για τη χώρα συνολικά.

 

Συγκεκριμένα, με τα μέτρα που προωθούμε επιδιώκουμε:

- Περιορισμό των εκπομπών αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου σε εκπλήρωση του εθνικού στόχου που απορρέει από το Πρωτόκολλο του Κιότο.

- Ενίσχυση της ασφάλειας εφοδιασμού της χώρας σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Βίβλο.

- Περιορισμό της ενεργειακής εξάρτησης της χώρας από τις εισαγωγές.

- Μείωση των αιχμών φορτίου ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες

 

Για να γίνω πιο συγκεκριμένος, τι περιλαμβάνει το σχέδιο νόμου που προωθούμε:

Καταρχάς, τίθεται πλέον ρητώς εθνικός στόχος εξοικονόμησης ενέργειας 9% ως το 2016.  Ο στόχος αυτός δεν τίθεται αόριστα, αλλά προβλέπεται να επιτευχθεί με την εφαρμογή εθνικών Σχεδίων Δράσης Ενεργειακής Απόδοσης (Σ.Δ.Ε.Α.) που υποβάλλονται περιοδικά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και τα οποία περιέχουν τα διάφορα μέτρα βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, μεταξύ των οποίων είναι και η ανάπτυξη των ενεργειακών υπηρεσιών, για τις οποίες θα πούμε αργότερα.

Μάλιστα, το 1ο ΣΔΕΑ έχει ήδη αποσταλεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, παρά τη μη ενσωμάτωση της Οδηγίας 2006/32/ΕΚ από την Ελλάδα, το 2ο ΣΔΕΑ πρέπει να αποσταλεί στην Ε.Ε. μέχρι την 30/6/2011 και το 3ο ΣΔΕΑ μέχρι την 30/6/2014.

 

Είναι σημαντικό και πρόκειται να διευκολύνει το έργο μας το γεγονός ότι στο σχέδιο νόμου, και στο πλαίσιο των Σχεδίων Δράσης, δίνεται η νομοθετική εξουσιοδότηση στα Υπουργεία Οικονομίας και Οικονομικών και Ανάπτυξης να θεσπίζουν κίνητρα και χρηματοδοτικά μέσα για την εξοικονόμηση ενέργειας με Υπουργικές Αποφάσεις.

 

Ως προς το Δημόσιο Τομέα:

Στην προσπάθεια για την εξοικονόμηση ενέργειας, το Δημόσιο και οι φορείς του ευρύτερου δημόσιου τομέα αποκτούν ρόλο υποδείγματος, με τη λήψη μέτρων βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης στις εγκαταστάσεις και τον εξοπλισμό που διαθέτουν. Ήδη τα τελευταία χρόνια έχουν ληφθεί μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση. Ωστόσο από εδώ και στο εξής τα πράγματα γίνονται πιο αυστηρά.

Για το σκοπό αυτό, τίθενται ελάχιστες απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης για τις προμήθειες του Δημοσίου και προβλέπεται η αντικατάσταση ή αναβάθμιση μη ενεργειακά αποδοτικού εξοπλισμού, η ενεργειακή αναβάθμιση των δημόσιων κτιρίων και η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης στις οδικές μεταφορές. Προβλέπεται δε ότι όλοι οι φορείς του δημοσίου θα πρέπει να εφαρμόσουν σύστημα ενεργειακής διαχείρισης με μετρήσιμα αποτελέσματα. Μάλιστα, για παράδειγμα, προμήθειες εξοπλισμού που δεν συμφωνούν με τις προδιαγραφές και τα πρότυπα που ορίζονται, δεν θα θεωρούνται δημόσια δαπάνη και δεν θα ενταλματοποιούνται από τις αρμόδιες Υπηρεσίες Δημοσιονομικού Ελέγχου.

 

Στον ιδιωτικό τομέα:

Μεγάλη είναι η τομή που επιδιώκεται με τα επιμέρους μέτρα που εφαρμόζονται στον ιδιωτικό τομέα. Ενδεικτικά προβλέπονται:

 

- Ειδικοί μετρητές κατανάλωσης ενέργειας

Οι φορείς που έχουν την ευθύνη εγκατάστασης, λειτουργίας και συντήρησης μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου, τηλεθέρμανσης, τηλεψύξης και ζεστού νερού για οικιακή κατανάλωση αναλαμβάνουν την υποχρέωση να παρέχουν σε ανταγωνιστικές τιμές στους τελικούς καταναλωτές ατομικούς μετρητές και αναλυτικά τιμολόγια που θα περιλαμβάνουν πληροφορίες σχετικές με την κατανάλωση (π.χ. συγκριτικά στοιχεία σε σχέση με την κατανάλωση της ίδιας χρονικής περιόδου του προηγούμενου έτους, συγκριτικά στοιχεία σε σχέση με τυπικό καταναλωτή της ίδιας κατηγορίας), καθώς και άλλα τεχνικά στοιχεία, έτσι ώστε να μπορούν αυτοί να ρυθμίζουν την κατανάλωση σύμφωνα με τις πραγματικές τους ανάγκες.

 

Ήδη η ΔΕΗ έχει εγκαταστήσει πιλοτικά σε καταναλωτές χαμηλής τάσης, εκατό περίπου ηλεκτρονικούς μετρητές που έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν στοιχεία καταναλωτικής συμπεριφοράς, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν από τους καταναλωτές προς την κατεύθυνση της εξοικονόμησης ενέργειας και προγραμματίζει την σταδιακή εγκατάσταση 60.000 τέτοιων μετρητών σε μεγάλους πελάτες χαμηλής τάσης. Αν και δεν αφορά τους οικιακούς καταναλωτές, αξίζει να σημειωθεί ότι η ΔΕΗ έχει εγκαταστήσει σε 8.500 καταναλωτές μέσης τάσης ηλεκτρονικούς μετρητές που τους παρέχουν τη δυνατότητα να έχουν στη διάθεσή τους σε πραγματικό χρόνο στοιχεία της κατανάλωσής τους (αιχμές, προφίλ κατανάλωσης ) και τα οποία τους βοηθούν να ρυθμίσουν και να εξομαλύνουν την κατανάλωσή τους με τρόπο ώστε να επιτύχουν εξοικονόμηση ενέργειας και χρημάτων.

 

- Ολοκληρωμένες ενεργειακές υπηρεσίες προς στους καταναλωτές

Με το σχέδιο νόμου, θεσμοθετείται η υποχρέωση των διανομέων ενέργειας, των διαχειριστών δικτύων διανομής και των επιχειρήσεων λιανικής πώλησης ενέργειας, να παρέχουν ενεργειακές υπηρεσίες και ενεργειακές επιθεωρήσεις στους τελικούς καταναλωτές σε ανταγωνιστικές τιμές.

 

- Ενεργειακοί επιθεωρητές

Για τη διασφάλιση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των ενεργειακών επιθεωρήσεων, προβλέπεται η διεξαγωγή τους από πιστοποιημένους ή/και διαπιστευμένους ενεργειακούς επιθεωρητές.

 

- Ενημέρωση καταναλωτών

Μεγάλο βάρος για την επιτυχία αυτού του εγχειρήματος θα έχει ο βαθμός ενημέρωσης των καταναλωτών. Για το λόγο αυτό θα υπάρχει πολύ σύντομα αναλυτική και πλήρης ενημέρωση των καταναλωτών από την ιστοσελίδα του ΥΠΑΝ, όπου θα παρουσιάζονται μέτρα και μηχανισμοί ενεργειακής απόδοσης, καλές πρακτικές και οι συμμετέχοντες φορείς της αγοράς.

Παράλληλα, οι φορείς που δραστηριοποιούνται στην ενέργεια προβλέπεται να έχουν την υποχρέωση να παρέχουν στατιστικά στοιχεία σχετικά με την κατανάλωση, ώστε να μπορούν να προωθούνται στοχευμένα προγράμματα για την εξοικονόμηση ενέργειας.

 

Πράσινο ταμείο

Προχωράμε όμως ακόμα παραπέρα: Προκειμένου να δοθεί ώθηση σε στοχευμένα επενδυτικά σχέδια βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, το σχέδιο νόμου προβλέπει τη σύσταση «πράσινου ταμείου».

 

Στόχος του «Πράσινου Ταμείου», είναι να ενισχυθούν δραστηριότητες που σκοπεύουν στην εξοικονόμηση ενέργειας, την έρευνα, την ανάπτυξη της σχετικής αγοράς, την εφαρμογή προγραμμάτων εκπαίδευσης, ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών.

Το Ταμείο θα είναι σε θέση να επιδοτεί το ίδιο ή να εξασφαλίζει τη δυνατότητα χρηματοδότησης επιχειρηματικών σχεδίων, επενδύσεων και προγραμμάτων που συνδέονται με τη βιώσιμη χρήση της ενέργειας και την αειφόρο ανάπτυξη.

Οι πόροι του θα προέρχονται από ένα μέρος του κύκλου εργασιών της ενεργειακής επιθεώρησης των κτιρίων θα κατευθύνεται στο «Πράσινο Ταμείο», με λεπτομέρειες που θα καθοριστούν με προεδρικό διάταγμα. Θα μπορεί επίσης, να συγχρηματοδοτείται από κοινοτικά προγράμματα.

 

Δημιουργία νέου θεσμικού πλαισίου (Αγορά Ενεργειακών Υπηρεσιών – Χρηματοδότηση Από Τρίτους)

Τέλος, μία από τις πιο σημαντικές και καινοτόμες διατάξεις αυτού του νομοσχεδίου, είναι η δημιουργία αγοράς ενεργειακών υπηρεσιών (ΑΕΥ) μέσω και Χρηματοδότησης από Τρίτους (ΧΑΤ) σε ενεργειακά έργα.

Με το νέο θεσμικό πλαίσιο, Εταιρείες Ενεργειακών Υπηρεσιών (ΕΕΥ) θα μπορούν, αναλαμβάνοντας τον τεχνολογικό και επενδυτικό κίνδυνο, να προσφέρουν μια ενεργειακά αποδοτικότερη λύση στο χρήστη η οποία θα επιφέρει όχι μόνο εξοικονόμηση ενέργειας αλλά και οικονομικό όφελος.

Άλλωστε, οι Εταιρείες Ενεργειακών Υπηρεσιών, λειτουργώντας είτε με ίδια κεφάλαια είτε μέσω Χρηματοδότησης Από Τρίτους, έχουν αναγνωριστεί διεθνώς ως από τα σημαντικότερα εργαλεία για την προώθηση μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας.

 

Τι σημαίνει πρακτικά αυτό: Η Εταιρεία Ενεργειακών Υπηρεσιών παρέχει μια ενεργειακά αποδοτικότερη τεχνολογία στον χρήστη, με δική της χρηματοδότηση ή με χρηματοδότηση από τρίτους (ΧΑΤ), η οποία θα επιφέρει εξοικονόμηση ενέργειας και αντίστοιχο οικονομικό όφελος, το οποίο θα αποτελεί τη δική της (συνολική ή εν μέρει) αμοιβή. 

 

Με τη μέθοδο αυτή η επένδυση υλοποιείται όχι από τον καταναλωτή, από τον ιδιοκτήτη ενός σπιτιού ή μιας παραγωγικής μονάδας, αλλά από τον χρηματοδότη και φορέα υλοποίησης της επένδυσης, δηλαδή την Εταιρεία Ενεργειακών Υπηρεσιών, η οποία αποπληρώνεται σταδιακά με αμοιβή που προσδιορίζεται βάσει του επιτευχθέντος αποτελέσματος σε εξοικονόμηση ενέργειας.

Έτσι, το κέρδος είναι πολλαπλό: 
-      Εξοικονομούμε ενέργεια, 
-      ενισχύουμε μια καινοτόμο επιχειρηματική δράση, 
-      οι καταναλωτές-τελικοί χρήστες δεν επιβαρύνονται ούτε ένα ευρώ, 
-      ενώ μετά τη λήξη της αποπληρωμής θα έχουν όλα τα οφέλη που προκύπτουν από την σύγχρονη ενεργειακή υποδομή που θα έχουν αποκτήσει. 

 

Θα πω ένα παράδειγμα για να γίνει πιο κατανοητό:

Ας υποθέσουμε ότι κάποιος έχει ένα παλιό σπίτι, το οποίο είναι ενεργοβόρο λόγω κακής κατασκευής, παλαιότητας ή κακών ενεργειακών εγκαταστάσεων, αλλά δεν έχει ούτε τα χρήματα, ούτε το χρόνο και τις γνώσεις για να το φτιάξει.

Η ΕΕΥ παρέχει ακριβώς αυτή την υπηρεσία: να μελετήσει, να συντονίσει και να υλοποιήσει όλες εκείνες τις παρεμβάσεις που θα επιφέρουν εξοικονόμηση ενέργειας.

Η χρηματοδότηση μπορεί να προέλθει από την ίδια την εταιρεία (η οποία π.χ. μπορεί να προσφύγει στο «Πράσινο Ταμείο» ή σε μια τράπεζα, κλπ) η οποία εν συνεχεία αποπληρώνεται από την εξοικονόμηση ενέργειας και την εξοικονόμηση χρημάτων που κερδίζει ο ιδιοκτήτης.

Όταν δε η περίοδος της αποπληρωμής τελειώσει, ο ιδιοκτήτης του σπιτιού θα καρπούται για το μέλλον όλο το όφελος από τις ενεργειακή εξοικονόμηση που θα έχει πετύχει, χωρίς να έχει ξοδέψει ούτε ένα ευρώ.

 
Δημόσια διαβούλευση
Πρέπει εδώ να σημειώσω ότι οι ρυθμίσεις αυτές ήταν προϊόν εκτεταμένης δημόσιας διαβούλευσης με τους εμπλεκόμενους φορείς. Η συντριπτική πλειοψηφία των συμμετεχόντων επικρότησε τις προτάσεις μας και αυτό το θεωρώ ιδιαίτερα θετικό. 
Προχωράμε σε μια σημαντική ρύθμιση η οποία πιστεύουμε ότι θα δώσει ώθηση στην αγορά που σχετίζεται με την εξοικονόμηση ενέργειας, και, όπως συνέβη και με τα φωτοβολταϊκά, θέλουμε τους εμπλεκόμενους φορείς στο πλευρό μας.

 

Από όσα ανέφερα είναι νομίζω σαφές, ότι πρόκειται για ένα πραγματικά καινοτόμο εγχείρημα, το οποίο θα επιφέρει σημαντικά αποτελέσματα στην εξοικονόμηση ενέργειας, στην ενίσχυση της επιχειρηματικής δραστηριότητας, στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Αναμένεται να δώσει νέα ώθηση σε παραδοσιακούς κλάδους ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, με ταυτόχρονα θετικά οφέλη για το ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας μας.

 

Λοιπές ρυθμίσεις Σ/Ν

Στο δεύτερο μέρος του Σ/Ν, ρυθμίζονται διάφορα άλλα θέματα του ΥΠΑΝ, υψηλής επίσης σημασίας, για τα οποία έχω μιλήσει δημόσια, τον περασμένο Μάιο.

 

-      Ρυθμίσεις σχετικές με το Συμβούλιο Εθνικής Ενεργειακής Στρατηγικής (ΣΕΕΣ): Σύμφωνα με τον ιδρυτικό του νόμο το ΣΕΕΣ θεσμοθετήθηκε ως συλλογικό γνωμοδοτικό όργανο του Υπουργείου Ανάπτυξης χωρίς νομική προσωπικότητα. Η μέχρι τώρα λειτουργία του ήταν πολύ σημαντική και χρήσιμη και θέλουμε η συνδρομή του στη χάραξη της ενεργειακής πολιτικής της χώρας να είναι ακόμα πιο ενεργή. Για το λόγο αυτό το ΣΕΕΣ αποκτά πλέον αυτοτελή νομική προσωπικότητα, ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου. Αυτό γίνεται και για λόγους νομιμότητας της χρηματοδότησής του, μετά την κατάργηση του “Ειδικού Λογαριασμού Πετρελαιοειδών”, αλλά κυρίως για να εξασφαλισθεί η απαιτούμενη αυτοτέλεια, ευελιξία και αποτελεσματικότητα της δράσης του.

 

Μεταξύ των άλλων ρυθμίσεων, προβλέπεται ότι το ΣΕΕΣ θα διοικείται από Δ.Σ., το οποίο θα ορίζεται και θα λειτουργεί κατά τις υφιστάμενες ρυθμίσεις, ενώ για την ενίσχυση του έργου του προβλέπεται η σύσταση είκοσι (20) θέσεων ειδικών επιστημόνων, οι οποίες πληρούνται και δια μεταφοράς εξειδικευμένου προσωπικού από τα ΕΛΠΕ ΑΕ. Για την κάλυψη των δαπανών του Σ.Ε.Ε.Σ., θεσπίζεται ειδική ετήσια εισφορά προερχόμενη από επιχειρήσεις, των οποίων το επιχειρηματικό συμφέρον υποβοηθείται από το ΣΕΕΣ ποικιλοτρόπως.

 

- Διυπουργική Επιτροπή για έρευνα και εκμετάλλευση Υδρογονανθράκων: Προβλέπεται, επίσης, η σύσταση Διυπουργικής Επιτροπής Έρευνας και Εκμετάλλευσης Υδρογονανθράκων, αποτελούμενη από τους Υπουργούς Οικονομίας και Οικονομικών, Εξωτερικών, ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε. και Ανάπτυξης, με σκοπό το σχεδιασμό της κυβερνητικής πολιτικής σε ζητήματα έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων. Είχαμε αναφερθεί σε παλαιότερη Συνέντευξη σε αυτό το θέμα και πλέον η πολιτική μας υλοποιείται με σταθερά βήματα.

 

- Θεσμοθετείται η εξαίρεση από την υποχρέωση εγκατάστασης δικτύου αερίων καυσίμων στις νέες οικοδομές οι οποίες κάνουν αποδεδειγμένα χρήση ΑΠΕ για την κάλυψη των θερμικών αναγκών τους. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται να δοθεί ώθηση στη χρήση φιλικότερων προς το περιβάλλον μορφών ενέργειας, καθώς και να καλυφθεί το σχετικό νομοθετικό κενό που καθιστούσε υποχρεωτική την παράλληλη εγκατάσταση δικτύου αερίων καυσίμων.

 

Εν κατακλείδι, με τις δράσεις που παρουσιάσαμε σήμερα, κάνουμε ένα ακόμα σημαντικό βήμα το οποίο εντάσσεται στο συνολικό μας σχέδιο για την υλοποίηση μιας σύγχρονης ενεργειακής πολιτικής. Μια πολιτικής που θα λαμβάνει υπόψη τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας, θα προστατεύει τον καταναλωτή, θα προωθεί την αειφορία. Η πολιτική μας θα συνεχιστεί και με άλλες δράσεις, σε όλους τους τομείς της ενέργειας. Δεν εφησυχάζουμε, ακολουθούμε με συνέπεια το δρόμο της Ευρώπης και είμαι βέβαιος ότι η πολιτική αυτή έχει την αποδοχή της μεγάλης πλειοψηφίας των συμπολιτών μας.