Οκτ 11

Συνέντευξη στο ραδιοφωνικό σταθμό Πρώτο Πρόγραμμα και το δημοσιογράφο Αλφόνσο Βιτάλη

A.B.: Καλημέρα, κ. Υπουργέ. Καλημέρα, κ. Χατζηδάκη.

Κ.Χ.: Καλημέρα.

Α.Β.: Επιστρέψατε από τη Σόφια. Είχατε μια σημαντική συμφωνία που υπογράψετε χθες, τον Διασυνδετικό Αγωγό Φυσικού Αερίου Ελλάδας-Βουλγαρίας, γνωστό ως IGB. Έκλεισε αυτό το θέμα;

Κ.Χ.: Ήμουν εκεί για την οριστική υπογραφή της συμφωνίας για τον αγωγό φυσικού αερίου Ελλάδας-Βουλγαρίας που λέγεται IGB. Είναι ένας αγωγός που είχε ξεκινήσει, η ιδέα δηλαδή, το 2009 όταν ήμουν υπουργός αρμόδιος πάλι για τα θέματα της ενέργειας.

Α.Β.: 10 χρόνια κάναμε να φτάσουμε εκεί.

Κ.Χ.: 10 χρόνια, ναι. Και αυτό δεν πρέπει να μας κάνει και τις δύο πλευρές πολύ χαρούμενες. Εν πάση περιπτώσει, είναι θετικό όμως ότι ολοκληρώθηκε η διαδικασία. Και το τελευταίο τρίμηνο που είμαι πάλι υπουργός, υπήρχαν ζητήματα τα οποία βοηθήσαμε όλοι να αντιμετωπιστούν και αυτή την ώρα περνάμε από τη θεωρία στην πράξη. Ο αγωγός, σύμφωνα με τη σύμβαση τουλάχιστον, θα είναι έτοιμος σε 18 μήνες. Κατασκευάζεται από Έλληνες κατασκευαστές. Είναι η AVAX, η κατασκευαστική εταιρία, από τη μια πλευρά και η Σωληνουργεία Κορίνθου κάνει τις προμήθειες. Ήταν διεθνής διαγωνισμός, εν πάση περιπτώσει. Οι δικοί μας κατασκευαστές κέρδισαν, το οποίο είναι και ένα όφελος για την οικονομία μας, για τους εργαζόμενους. Αλλά ταυτόχρονα, έχουμε κι ένα άλλο όφελος από την κατασκευή αυτού του αγωγού, ότι ενισχύεται η ενεργειακή μας ασφάλεια και παράλληλα ενισχύεται η γεωστρατηγική θέση της χώρας. Διότι εκτός από τους αγωγούς που είχαμε έτσι κι αλλιώς, κι εκτός από τον TAP o οποίος έχει ολοκληρωθεί στην πατρίδα μας, τίθεται κι αυτός ο αγωγός ο οποίος σε συνδυασμό με το Terminal FSRU, όπως σχεδιάζεται στην Αλεξανδρούπολη και θα είναι σταθμός με υγροποιημένο φυσικό αέριο, μπορεί να δώσει άλλη δυναμική στην Ελλάδα στον τομέα του φυσικού αερίου.

Α.Β.: Το ενεργειακό είναι, αν θέλετε, το μεγάλο ζητούμενο και το μεγάλο παιχνίδι εδώ στην περιοχή, με ό,τι και αν σημαίνει αυτό, αλλά είναι μεγάλη πρόκληση η εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων και το φυσικό αέριο φυσικά.

Κ.Χ.: Συμφωνώ. Και πριν από μερικές μέρες είχαμε περάσει από τη Βουλή τις συμβάσεις για τους υδρογονάνθρακες, που δεν ήταν δικές μου συμβάσεις. Ήταν συμβάσεις που είχαν προετοιμαστεί και υπογραφεί από την προηγούμενη κυβέρνηση. Απλώς με έκπληξη είδα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ψήφισε “παρών” στις δικές του συμβάσεις, στις οποίες εμείς δεν αλλάξαμε ούτε ένα κόμμα.

Α.Β.: Και με αυτές τις συμβάσεις μπαίνουν στο ενεργειακό παιχνίδι κολοσσοί.

Κ.Χ.: Όπως είναι η ExxonMobil, η αμερικανική, και η Total, η γαλλική. Μιλάμε στις τελευταίες αυτές τέσσερις συμβάσεις για τέσσερα οικόπεδα: δύο οικόπεδα είναι στο Ιόνιο και δύο νοτιοδυτικά της Κρήτης. Και θέλω να πω, επειδή εκφράστηκαν και κάποιες περιβαλλοντικές ανησυχίες, ότι εμείς προχωρούμε με βάση τα ευρωπαϊκά standards, με βάση αυτά που γίνονται και στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες και στις πιο προηγμένες, όπως είναι η Νορβηγία. Έτσι προχωρούμε, και σε καμία περίπτωση δεν θέλουμε να προχωρήσουμε επί ζημία του περιβάλλοντος, το οποίο προφανώς είναι πλούτος για τη χώρα μας.

Α.Β.: Κ. υπουργέ, είναι πολύ σημαντικά όλα αυτά γύρω από το ενεργειακό αλλά, αν μου επιτρέπετε, να πάμε πάλι στο ενεργειακό αλλά σε μία άλλη μορφή. Να πάμε στο θέμα της ΔΕΗ και κυρίως στη διαδικασία απολιγνιτοποίησης, διότι και η παρέμβαση του Πρωθυπουργού στα Ηνωμένα Έθνη ότι θα πάει πιο γρήγορα η απολιγνιτοποίηση και θα “σβήσουν” όλες οι λιγνιτικές μονάδες έως το 2028, δημιουργούν και μεγάλη συζήτηση, με θετικά και αρνητικά σημεία, αλλά και έναν προβληματισμό. Μπορούμε να το δούμε; Δηλαδή, πώς πάμε σε αυτή την πορεία; Και πώς θα λυθεί η επάρκεια του συστήματος στην Ελλάδα, αν αρχίσουν να σβήνουν σιγά σιγά τα λιγνιτικά εργοστάσια;

Κ.Χ.: Ακριβώς επειδή σας μίλαγα για περιβαλλοντικές ευαισθησίες, νομίζω ότι το ζήτημα που θίγετε αυτό έρχεται να αναδείξει, τις περιβαλλοντικές δηλαδή ευαισθησίες της Κυβέρνησης. Είμαστε η πρώτη Κυβέρνηση που όχι μόνο μιλάει αλλά προχωρεί σε πρόγραμμα απολιγνιτοποίησης. Και αυτό γίνεται και για οικονομικούς λόγους, γιατί πια με τα χρήματα που πληρώνει η ΔΕΗ για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, βάσει των διεθνών συνθηκών, είναι ασύμφορο να λειτουργούν αυτές οι μονάδες. Αλλά και για λόγους φυσικά περιβαλλοντικούς. Όλο αυτό το εγχείρημα θα ενταχθεί και θα περιγραφεί στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, το οποίο θα υποβληθεί μέχρι το τέλος του χρόνου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Προφανώς, δεν θα υπάρξουν αυτοσχεδιασμοί και ερασιτεχνισμοί, αλλά θα κινηθούμε σοβαρά και υπεύθυνα, χρησιμοποιώντας ειδικούς από την αγορά και λαμβάνοντας υπόψη αυτό που σωστά λέτε, κ. Βιτάλη, ότι δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να παρακαμφθεί η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Προφανώς, δεν θα πάμε απερίσκεπτα να κλείνουμε λιγνιτικές μονάδες, εάν την ίδια στιγμή βλέπουμε ότι μπορεί να υπάρξει ένα κενό. Όλα αυτά θα γίνουν συντεταγμένα και προετοιμασμένα σε χρόνο ρεκόρ ίσως, γιατί ο σχεδιασμός θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέσα σε δυο- τρεις μήνες. Αλλά θα τα καταφέρουμε. Πιστεύω στο τέλος του χρόνου θα έχουμε προχωρήσει προς αυτή την κατεύθυνση συντεταγμένα. Και παράλληλα, πρέπει να σημειώσω πως αυτό γίνεται με διαβούλευση με την τοπική κοινωνία. Ήδη ο υφυπουργός ο κ. Θωμάς έχει πάει στη Δυτική Μακεδονία. Συναντούμε, επίσης, τους φορείς και την αυτοδιοίκηση από τη Μεγαλόπολη. Θα ανέβουμε ξανά στη Δυτική Μακεδονία, για να δούμε και μια μελέτη της Παγκόσμιας Τράπεζας, η οποία έχει παραγγελθεί και ζητήσαμε να επισπευσθεί ως προς το ζήτημα αυτό. Εν πάση περιπτώσει, είναι ένα τεράστιο ζήτημα και για τη ΔΕΗ φυσικά αλλά και την κυβέρνηση ολόκληρη το ζήτημα της απολιγνιτοποίησης. Εάν ήσασταν στο Συμβούλιο των Υπουργών Περιβάλλοντος που ήμουν την προηγούμενη εβδομάδα στο Λουξεμβούργο, θα καταλαβαίνατε ότι γενικότερα το ζήτημα της κλιματικής αλλαγής είναι πραγματικά ένα από τα τρία-τέσσερα βασικά ζητήματα πια συζήτησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Α.Β.: Κ. υπουργέ, να μείνουμε λίγο ακόμα στο θέμα της ΔΕΗ. Υπάρχει μια διαδικασία για ρύθμιση οφειλών. Εάν θυμάμαι καλά, ξεκίνησε στην αρχή της εβδομάδας. Υπάρχει δυνατότητα και ρύθμισης μέσω τηλεφώνου για τους καταναλωτές. 2.7 δις νομίζω ότι χρωστάμε όλοι εμείς στη ΔΕΗ. Προχωράει;

Κ.Χ.: Πέρα των προβλημάτων που υπήρχαν στη ΔΕΗ και φυσικά σε κάποιο βαθμό εξακολουθούν να υφίστανται – αλίμονο, δεν εξαφανίστηκαν τα προβλήματα μέσα σε τρεις μήνες! - έχει ακόμα πολλή ανηφόρα. Απλώς απέφυγε τα χειρότερα με τη ρευστότητα. Η ΔΕΗ έχει να αντιμετωπίσει και το ζήτημα των καθυστερούμενων οφειλών. Είπαμε με τη διοίκηση της ΔΕΗ ότι θα πρέπει να απλοποιηθεί το πλαίσιο, να είναι σαφές στους καταναλωτές τι ισχύει και τι δεν ισχύει, με ένα κλικ στην ιστοσελίδα της ΔΕΗ. Υπάρχει πια λοιπόν ένα απλοποιημένος τρόπος προσέγγισης του ζητήματος. Ο καταναλωτης είναι εύκολο να βρει τι ισχύει και τι δεν ισχύει και ταυτόχρονα είναι και πιο ευνοϊκό το πλαίσιο, δηλαδή δεν φτάνουμε όπως φτάνουμε όπως φτάναμε παλιότερα, όταν υπήρχαν μεγάλες καθυστερήσεις, σε προκαταβολές 40% και 50%.

Α.Β.: Ναι μειώνονται οι προκαταβολές έτσι;

Κ.Χ.: Ναι, κατεβαίνει αυτό στο 20% και 30% όταν καθυστερεί κανείς. Εν πάση περιπτώσει, όλες τις λεπτομέρειες μπορεί να τις δει όποιος θέλει, εάν επισκεφθεί την ιστοσελίδα της ΔΕΗ. Φαίνεται ότι υπάρχει ανταπόκριση διότι ενώ μέχρι πρότινος ήταν κατά μέσο όρο, από όσο μου είπαν, 280 συμπολίτες μας αυτοί που ρύθμιζαν τις οφειλές, τώρα αυτές τις μέρες έχει ανέβει αυτό περίπου στους 1000 αυτός ο αριθμός.

Α.Β.: Μέσω του 11770, έτσι δεν είναι; Δίνεται τηλεφωνικά η ρύθμιση.

Κ.Χ.: Ναι. Παραλλήλως βέβαια η ΔΕΗ ξεκαθαρίζει ότι την ίδια ώρα που κάνει αυτές τις ρυθμίσεις για αυτούς που έχουν ανάγκη και την ίδια ώρα που υπάρχει το κοινωνικό τιμολόγιο για τους οικονομικά ασθενείς, θα είναι πάρα πολύ αυστηρή απέναντι στους στρατηγικούς κακοπληρωτές και για αυτό όπως έχει σημειωθεί είχε δοθεί η εντολή το τελευταίο δίμηνο-τρίμηνο για 30.000 αποκοπές στρατηγικών κακοπληρωτών. Βεβαιώς, ξαναλέω πριν με ρωτήσετε ενδεχομένως, ότι δεν αποκλείεται να έχουν γίνει και κάποια λάθη.

Α.Β.: Ετοιμαζόμουν να σας ρωτήσω!

Κ.Χ.: Τα λάθη αυτά θα διορθώνονται αμέσως. Δεν μπορεί όμως τα όποια λάθη να γίνονται άλλοθι αδράνειας, να μην γίνεται τίποτα και ορισμένοι πονηρούληδες να παριστάνουν τους φτωχούς και να περνάνε καλά εις υγείαν των υπόλοιπων καταναλωτών της ΔΕΗ και της ΔΕΗ της ίδιας.

Α.Β.: Βεβαίως, αν μέσα από αυτή τη ρύθμιση δεν πληρώσουν όλοι, που δεν είναι κακοπληρωτές- ας πούμε ότι εντοπίζετε τους στρατηγικούς κακοπληρωτές- δώσατε μία ρύθμιση η οποία διευκολύνει κάπως τον κόσμο- αν πάλι υπάρχουν κακοπληρωτές που δεν μπορούν λόγω των δεινών οικονομικών τους να πληρώσουν τι θα τους κάνετε; Θα τους κόψετε το ρεύμα;

Κ.Χ.: Σας είπα. Υπάρχουν ρυθμίσεις κ. Βιτάλη. Υπάρχουν. Δεν τις έκανα εγώ τις ρυθμίσεις. Υπάρχει το Κοινωνικό Οικονομικό Τιμολόγιο, που είναι ένα ειδικό εκπτωτικό τιμολόγιο για τους ανθρώπους οι οποίοι έχουν δυσκολίες. Και υπάρχει μια πλήρης προσαρμογή της ΔΕΗ και της κυβέρνησης φυσικά- όλων των κυβερνήσεων- στη σχετική ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Α.Β.: Μάλιστα. Για να δούμε κ. υπουργέ τα εσωτερικά μας θέματα που έχουν τη δική τους δυναμική και το δικό τους ενδιαφέρον.

Κ.Χ.: Λέγατε κάτι με την κ. Μητρούλια που ήταν δικό μου θέμα. Επειδή σήμερα συζητείται στη Βουλή. Το νομοσχέδιο αυτό [σ.σ το αναπτυξιακό] είναι ένα διυπουργικό νομοσχέδιο, το οποίο έχει και διατάξεις του δικού μας υπουργείου. Άκουσα την κ. Μητρούλια να αναφέρεται στον Ψηφιακό Χάρτη. Ο Ψηφιακός Χάρτης θα είναι η «μαγνητική τομογραφία» αν θέλετε των ακινήτων στη χώρα. Ο στόχος είναι να μαζευτούν στον Ψηφιακό Χάρτη όλα τα γεωχωρικά δεδομένα όπως λέγονται στη γλώσσα της επιστήμης. Δηλαδή, όχι μόνο στοιχεία του Κτηματολογίου αλλά και στοιχεία που αφορούν τις αρχαιολογικές υπηρεσίες για παράδειγμα, στοιχεία που αφορούν το αδειοδοτικό περιβάλλον, στοιχεία που συνθέτουν μια πλήρη εικόνα του ακινήτου, έτσι ώστε όταν κάποιος πάει να κάνει μία συναλλαγή για τα ακίνητα να μην βρίσκεται προ εκπλήξεων, να έχει μια πλήρη εικόνα. Και δεύτερον να μην του προκύπτουν ζητήματα εκ των υστέρων. Αυτό το κάνουμε και για την εξυπηρέτηση των πολιτών φυσικά αλλά και για την ενίσχυση του επενδυτικού κλίματος στη χώρα. Είναι ένα φιλόδοξο σχέδιο. Δεν θα ολοκληρωθεί μέσα σε 2-3 μήνες ο χάρτης αυτός. Σας είπα άλλωστε ότι συνδέεται και με την ίδια την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου. Αλλά προχωρούμε προς αυτή την κατεύθυνση. Το ζητούσε και ο τεχνικός κόσμος της χώρας, το ΤΕΕ, το ζητούσε και η επενδυτική κοινότητα που ασχολείται με το real estate. Παράλληλα, στο ίδιο νομοσχέδιο προχωρούμε σε μέτρα για την απλούστευση των περιβαλλοντικών αδειοδοτήσεων ακριβώς για να στείλουμε ένα μήνυμα θετικό στους επενδυτές. Ιδιαίτερα μέσα σε επιχειρηματικά πάρκα. Διότι θέλουμε την οργανωμένη επιχειρηματικότητα. Τα επιχειρηματικά πάρκα είναι καλή ευρωπαϊκή πρακτική. Και δεδομένου ότι εκεί θα υπάρχει έτσι και αλλιώς αδειοδότηση του πάρκου- και περιβαλλοντική αδειοδότηση- οι προϋποθέσεις αδειοδότησης και περιβαλλοντικών επιχειρήσεων μέσα στα πάρκα θα είναι ελαφρύτερες. Και μιας και είπα για πάρκα, θέλω να προσθέσω ότι στο ίδιο νομοσχέδιο υπάρχει και η ρύθμιση για το Πάρκο Τρίτση, καθώς εμείς αποφασίσαμε ότι μετά από πολλά χρόνια δεν μπορεί το υπουργείο κεντρικά να είναι διαχειριστής πάρκων και το Πάρκο Τρίτση- ένας πνεύμονας, θεωρητικά, πρασίνου στη Δυτική Αθήνα και ένα πάρκο που θα μπορούσε να προσελκύει πολλούς επισκέπτες κάθε μέρα- πηγαίνει πια στην ευθύνη της Περιφέρειας έτσι ώστε και η Περιφέρεια που είναι και πιο κοντά εξ’ορισμού στο πρόβλημα να το διαχειρίζεται από εδώ και πέρα. Εγώ θεώρησα πως δεν θα μπορούσα να πετύχω εκεί που είχαν αποτύχει όλοι οι προκάτοχοί μου.

Α.Β.: Πάντως κ. υπουργέ, επειδή έχει τρομερό ενδιαφέρον η κουβέντα αυτή και για το αναπτυξιακό νομοσχέδιο αλλά και επειδή αναφέρατε το όνομα της Πηνελόπης Μητρούλια, οφείλω να σας πω και δημοσίως κιόλας ότι μου έκανε σχετικό φροντιστήριο για τα θέματα της απολιγνιτοποίησης εχθές για να μπορέσω να κάνω αυτή τη συνέντευξη. Κ. υπουργέ, σήμερα έχει ο Πρωθυπουργός ένα κύκλο συναντήσεων με τους πολιτικούς αρχηγούς. Προσδοκάτε ότι μπορεί να υπάρξει συναίνεση και κοινή πορεία σε μείζονα ζητήματα; Για παράδειγμα, η ψήφος των Ελλήνων του εξωτερικού. Μεγάλο ζήτημα εδώ και πολλά χρόνια ανοιχτό.

Κ.Χ.: Θα φανεί το απόγευμα. Θα ξέρουμε, εγώ δεν θέλω να προτρέχω. Πάντως, τα μέχρι τώρα σχέδια του ΣΥΡΙΖΑ ότι θα ψηφίζουν μεν οι άνθρωποι αλλά δεν θα μετράει η ψήφος τους δεν νομίζω ότι είναι μια σύγχρονη και προοδευτική πολιτική. Ξαναλέω, δεν θέλω να προτρέχω, εμείς όπως είπε και ο κ. Μητσοτάκης είμαστε έτοιμοι να κάνουμε συμβιβασμούς. Δεν προσερχόμαστε με μία θέση η οποία είναι άκαμπτη, αλλά δεν μπορώ να καταλάβω για ποιο λόγο να σκεπτόμαστε, άνθρωποι οι οποίοι είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους και οι οποίοι είναι Έλληνες σαν και εμάς να αποκλείονται και να λέμε ότι μπορούν να ψηφίσουν μεν, αν πάρουν ένα αεροπλάνο και έρθουν εδώ, αλλά αν δεν πάρουν αεροπλάνο δεν μπορούν να το κάνουν. Θυμάμαι σε μια συζήτηση που είχε γίνει προεκλογικά στη Βουλή, ο Πρόεδρος τώρα της Βουλής ο κ. Τασούλας είχε παρουσιάσει μια φωτογραφία με τα δεδομένα εκείνης της εποχής στα τέλη του 19ου αιώνα όπου Έλληνες στη Μεγ. Βρετανία- μιλάω στην εποχή του Τρικούπη- ψήφιζαν στις βουλευτικές εκλογές και εξέλεγαν και βουλευτές. Εννοώ εξωτερικού. Λοιπόν, από εκεί που ήμασταν στο 19ο αιώνα, φτάσαμε εδώ που φτάσαμε σήμερα όντας μια θλιβερή εξαίρεση μέσα στην Ευρώπη γιατί οι πολίτες άλλων κρατών που μένουν εκτός των συνόρων ψηφίζουν. Αυτός είναι ο κανόνας. Θυμάμαι, έμενα κάποτε κοντά στην Ουκρανική πρεσβεία, ότι τις ημέρες που γινόταν εκλογές στην Ουκρανία γινόταν χαμός όπως λέμε έξω από την Ουκρανική πρεσβεία γιατί πήγαιναν οι Ουκρανοί που μένουν στην πατρίδα μας και ψήφιζαν. Αυτό λοιπόν που γίνεται στην Ουκρανία εμείς δεν το έχουμε κατορθώσει στην Ελλάδα.

Α.Β.: Μάλιστα θα έχει ενδιαφέρον να δούμε την εξέλιξη αυτού του θέματος. Στο άλλο μείζον θέμα εκτιμάται ότι μπορεί να υπάρξει συναίνεση; Παραδείγματος χάρη, αναθεώρηση του Συντάγματος, διαδικασία εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας χωρίς να διαλύεται η Βουλή και αντιλαμβάνομαι διαβάζοντας τα ρεπορτάζ και μιλώντας, ότι το ΚΙΝΑΛ φαίνεται να λέει ότι, ας γίνει άκαρπη αυτή η διαδικασία, ώστε να μπορέσουμε να πάμε άμεσα σε Συνταγματική Αναθεώρηση ουσιαστική και να βάλουμε μέσα και τα θέματα της Παιδείας, τα μεγάλα οικολογικά θέματα, δηλαδή να γίνει μια ευρύτατη Αναθεώρηση.

Κ.Χ.: Είναι αυτή η κυρίαρχη άποψη;

Α.Β.: Είναι ένα θέμα που συζητείται.

Κ.Χ.: Η δική μου άποψη είναι ότι- βεβαίως θα προτιμούσα να δούμε όλα αυτά τα ζητήματα, αλίμονο, γιατί όχι άλλωστε- αλλά αυτή την ώρα εάν αποβεί άκαρπη αυτή η διαδικασία δεν θα μπορέσουμε να ρυθμίσουμε μια σειρά από ζητήματα τα οποία είναι αναγκαία και θα αναφερθώ μόνο σε δύο. Το ένα είναι ο νόμος περί ευθύνης υπουργών. Θα θεωρηθεί ότι πάμε να υπεκφύγουμε για να μην αντιμετωπίσουμε το ζήτημα. Και το δεύτερο είναι το θέμα της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας. Δεν μπορεί η χώρα να ταλαιπωρείται άλλο με το ζήτημα της εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας και να χρησιμοποιείται προσχηματικά αυτό το ζήτημα για να έχουμε πρόωρες εκλογές. Η Ελλάδα χρειάζεται πολιτική σταθερότητα και το Σύνταγμα πρέπει να διασφαλίζει όσο το δυνατόν περισσότερες προϋποθέσεις προς αυτή την κατεύθυνση.

Α.Β.: Μια διευκρίνιση μόνο κ. υπουργέ. Δεν χαλάει η «φιλοσοφία» του Προέδρου της Δημοκρατίας ως υπερκομματικού, ως ενός συμβόλου εθνικής ενότητας αν ψηφιστεί με χαμηλή πλειοψηφία; Δηλαδή, αν πάρει 151, 155, 158 και όχι 180 που δείχνει το εύρος της συναίνεσης που πρέπει να έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

Κ.Χ.: Προφανώς είναι προτιμότερο να πάρει 200 ή και 300 ψήφους ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Θα ήμουν ο τελευταίος που θα έλεγε το αντίθετο. Αλλά πιστέψτε κ. Βιτάλη, όλα αυτά είναι και θέματα πολιτικής κουλτούρας. Δηλαδή, εάν υπάρχει πολιτική βούληση, υπάρχουν πολλά πρόσωπα, προερχόμενα- διαχρονικά μιλάω- από διαφορετικές παρατάξεις στα οποία θα μπορούσε να συμπέσει το πολιτικό σύστημα. Εκείνο το οποίο μας κάνει να έχουμε αυτά τα προβλήματα που έχουμε στην Ελλάδα, επομένως και τις πρόωρες εκλογές για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας δεν είναι ότι δεν μπορούμε κατά καιρούς να συμφωνήσουμε στον Πρόεδρο, είναι διότι υπάρχουν άλλες πολιτικές στοχεύσεις κατά καιρούς.

Α.Β.: Μάλιστα, κ. υπουργέ, θέλω να σας ευχαριστήσω σε αυτό το σημείο για την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που είχαμε. Σας ευχαριστούμε ήταν πολύ χρήσιμη κουβέντα και για την απολιγνιτοποίηση της ΔΕΗ και για τον αγωγό, τον IGB και για τα θέματα της επικαιρότητας. Καλή σας μέρα και καλή συνέχεια κ. υπουργέ.

Κ.Χ.: Να είστε καλά. Να είστε καλά. Γεια σας.

Οκτ 11

Με τον ΣΥΡΙΖΑ σηκώνω τα χέρια ψηλά... - συνέντευξη στην εφημερίδα ΤΟ ΕΘΝΟΣ

Τα βήματα για την σωτήρια της ΔΕΗ περιγράφει στο “Έθνος της Κυριακής ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας και επισημαίνει ότι “η πιθανότητα ιδιωτικοποίησης της δεν μας απασχολεί αυτήν τη στιγμή καθώς δεν υπάρχει κανείς ενδιαφερόμενος”. Ο Κωστής Χατζηδάκης μιλά για υποκρισία του ΣΥΡΙΖΑ σε σχέση με τα ΕΛΠΕ και απαντά στις κατηγορίες της αξιωματικής αντιπολίτευσης για ακροδεξιά στροφή της ΝΔ στο Μεταναστευτικό.

  1. Με ποιον τρόπο μπορεί να υποχρεωθεί η Τουρκία να εφαρμόσει τη συμφωνία της με την ΕΕ, όταν οι πιέσεις, που της ασκήθηκαν στο παρελθόν απέβησαν άκαρπες; Και πως θα καταστεί εφικτή μία δικαιότερη κατανομή μεταξύ των κρατών–μελών της ΕΕ;

 

Ο κ. Τσίπρας μιλούσε για ανοιχτά σύνορα. Ενώ εμείς αντιμετωπίζουμε το μεταναστευτικό ζήτημα με σχέδιο και υπευθυνότητα. Η Ελλάδα ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της- στη βάση της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας- και προχωρά στην αλλαγή του πλαισίου για το άσυλο, ώστε να παίρνονται ταχύτερες αποφάσεις και με στόχο την επαναπροώθηση όσων δεν το δικαιούνται. Οφείλει όμως και η Τουρκία να εκπληρώσει το δικό της μερίδιο υποχρεώσεων. Για αυτό ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης έκανε μια αρχική συζήτηση με τον κ. Ερντογάν στα πλαίσια του ΟΗΕ. Μένει να φανεί κατά πόσο θέλει η Τουρκία έναν ειλικρινή διάλογο. Πέραν αυτών, οι προσπάθειες διεθνοποίησης του ζητήματος θα συνεχιστούν σε όλα τα επίπεδα. Περιλαμβανομένης της ΕΕ, η οποία οφείλει να επιδείξει αλληλεγγύη στην Ελλάδα και τις άλλες χώρες του Νότου που αντιμετωπίζουν το μεγαλύτερο βάρος. Για αυτό: Ζητάμε ενισχυμένη παρουσία της Frontex και του ΝΑΤΟ. Αναπτύσσουμε πρωτοβουλία από κοινού με την Κύπρο και τη Βουλγαρία στο συμβούλιο ευρωπαίων υπουργών Δικαιοσύνης και Εσωτερικών στις 7-8 Οκτωβρίου. Προετοιμάζουμε πρωτοβουλία για τη συμπερίληψη του θέματος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 17-18 Οκτωβρίου.

 

  1. Η αξιωματική αντιπολίτευση κάνει λόγο για ακροδεξιά στροφή της κυβέρνησης στο Μεταναστευτικό. Τι απαντάτε;

 

Σε αντίθεση με το ΣΥΡΙΖΑ, δεν πιστεύουμε ότι μπορεί να μπαίνει στη χώρα όποιος θέλει χωρίς έλεγχο. Ήταν άλλωστε τέτοιες λογικές που οδήγησαν στη Μόρια, που χαρακτηρίστηκε από το BBC πέρυσι το καλοκαίρι το χειρότερο στρατόπεδο προσφύγων στη Γη. Το δικό μας σχέδιο για το μεταναστευτικό περιλαμβάνει μέτρα κοινής λογικής. Κινούμαστε μακριά από ακρότητες. Κινούμαστε σύμφωνα με τις καλύτερες διεθνείς και ευρωπαϊκές πρακτικές σε σχέση με τα ασυνόδευτα παιδιά και τους πρόσφυγες που πραγματικά δικαιούνται άσυλο. Παράλληλα, δίνουμε έμφαση στην αποτροπή και ανάσχεση των μεταναστευτικών ροών. Επαναπροωθούμε όσους κάνουν κατάχρηση του δικαιώματος του ασύλου. Αποσυμφορούμε τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου με τη μεταφορά μεταναστών στην ενδοχώρα και ισότιμη κατανομή, ώστε καμία περιφέρεια να μην επιβαρυνθεί δυσανάλογα. Πιστεύω ότι μπορούμε να εφαρμόσουμε τις διεθνείς συνθήκες, όσα λέει η ΕΕ και όσα επιτάσσει η ελληνική ανθρωπιά, χωρίς η Ελλάδα να γίνει ξέφραγο αμπέλι.

 

 

  1. Μολονότι ο πρωθυπουργός διεμήνυσε πως δεν θα μετατρέψει τη Βουλή σε βιομηχανία εξεταστικών, η ΝΔ προχωρά σε προανακριτική για το ρόλο του Δημήτρη Παπαγγελόπουλου στην υπόθεση της Novartis. Εκτιμάτε ότι συναίνεση και προανακριτική συμβαδίζουν και τι απαντάτε στον ΣΥΡΙΖΑ, που κάνει λόγο για πολιτική δίωξη;

 

Η πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας στη Βουλή επιχειρεί να αποφύγει δύο λάθη. Το ένα λάθος θα ήταν το κουκούλωμα της υπόθεσης, που πιστεύω δεν το θέλει κανείς. Το άλλο θα ήταν αυτό που λέτε, η δίωξη των πολιτικών μας αντιπάλων. Για αυτό το λόγο είπαμε ότι στην περίπτωση πρώην πρωθυπουργών θα πρέπει να υπάρχουν ατράνταχτα στοιχεία και ξεχωρίσαμε την περίπτωση του κ. Τσίπρα από αυτήν του κ. Παπαγγελόπουλου. Και η δική μας προσοχή άλλωστε βρίσκεται στα θέματα της οικονομίας και ανάταξης της χώρας και δεν θέλουμε να δηλητηριαστεί το πολιτικό κλίμα στη χώρα. Θα κινηθούμε θεσμικά και σοβαρά. Ξεκαθαρίζουμε όμως ότι ουδείς είναι υπεράνω των νόμων.

 

  1. Ποια είναι τα επόμενα βήματα για τη σωτηρία της ΔΕΗ; Υπάρχει χρονοδιάγραμμα για την πιθανότητα μερικής ιδιωτικοποίησης της;

 

Ο άμεσος κίνδυνος κατάρρευσης της ΔΕΗ αποφεύχθηκε. Ο ορκωτός ελεγκτής της επιχείρησης, η Ernst & Young, στην έκθεση που εξέδωσε στο τέλος Σεπτεμβρίου, ήρε τις αμφιβολίες που είχε εκφράσει τον περασμένο Απρίλιο σχετικά με τη βιωσιμότητα της επιχείρησης. Ο λόγος ήταν τα μέτρα που πήραμε κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, που έδωσαν προοπτική στη ΔΕΗ. Βεβαίως η κατάσταση της εταιρείας δεν έγινε παραδεισένια. Για αυτό το λόγο, προωθούμε μια σειρά από διαρθρωτικά μέτρα. Το πρώτο είναι η σταδιακή απόσυρση λιγνιτικών μονάδων με τελικό όριο, όπως είπε ο πρωθυπουργός, το 2028. Είναι ένα φιλόδοξο σχέδιο που συνδυάζει τις οικονομικές ανάγκες της ΔΕΗ- καθώς ο λιγνίτης γίνεται ασύμφορος- με την προστασία του περιβάλλοντος. Δεύτερον, καταθέσαμε ρύθμιση που καταργεί τις ΝΟΜΕ, το μέτρο του ΣΥΡΙΖΑ που ζημίωσε τη ΔΕΗ 600 εκατ. προς όφελος των ιδιωτικών συμφερόντων. Τρίτον, θα την απελευθερώσουμε με σχετικό νόμο από το ζουρλομανδύα του νόμου περί ΔΕΚΟ. Τέταρτον, προωθούμε τη μερική ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ, προκειμένου να ενισχυθεί ταμειακά η ΔΕΗ. Τέλος, την ενθαρρύνουμε να κάνει άνοιγμα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Τα μέτρα αυτά είναι μέρος των συζητήσεων με τις Βρυξέλλες για την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας για να εξυπηρετούνται καλύτερα επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Το αποτέλεσμα των συζητήσεων θα γίνει γνωστό περί τα μέσα Νοεμβρίου. Η πιθανότητα ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ δεν μας απασχολεί αυτή τη στιγμή, καθώς δεν υπάρχει κανείς ενδιαφερόμενος. Η ΔΕΗ, ναι μεν έβγαλε με τις ενέργειές μας τη μύτη έξω από το νερό, εξακολουθεί όμως να έχει πολλά προβλήματα. Συνολικά, πιστεύω ότι το ξεκάθαρα ευρωπαϊκό σχέδιό μας για την ενέργεια δεν μπορεί παρά να αντιμετωπιστεί θετικά από τις Βρυξέλλες.

  1. Η αντιπολίτευση υιοθετεί υψηλούς τόνους σε σχέση τα ΕΛΠΕ κατηγορώντας σας ότι είστε διατεθειμένοι να “παραδώσετε την περιουσία και τα συμφέροντα του δημοσίου, προασπίζοντας μόνο τα συμφέροντα του ιδιώτη”. Τι απαντάτε;

 

Τώρα που συμφωνώ με τον κ. Τσίπρα, εκείνος διαφωνεί με τον εαυτό του! Διότι για τα ΕΛΠΕ συνεχίζουμε την πολιτική του. Ο ίδιος είχε συμφωνήσει με τους Θεσμούς μόλις τον περασμένο Ιούνιο να διερευνήσει το ΤΑΙΠΕΔ όλες τις δυνατότητες για περαιτέρω ιδιωτικοποίηση των ΕΛΠΕ. Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τώρα το ΤΑΙΠΕΔ. Η υποκρισία αυτή μου θυμίζει βέβαια και όσα έζησα τις προηγούμενες μέρες στη Βουλή, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ καταψήφισε τις συμβάσεις εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε Κρήτη και Ιόνιο. Τις ίδιες συμβάσεις για τις οποίες πανηγύριζε μόλις τον περασμένο Ιούνιο! Και ως δικαιολογία χρησιμοποιεί την πιθανότητα μερικής περαιτέρω ιδιωτικοποίησης των ΕΛΠΕ. Που όπως σας είπα δρομολογήθηκε και αυτή από τον ΣΥΡΙΖΑ! Σηκώνω τα χέρια ψηλά. Πιστεύω πλέον ότι πρέπει πρώτα να τα βρουν με τους εαυτούς τους.

Σεπ 29

Στον ΣΥΡΙΖΑ, αντί να απολογούνται για τη ΔΕΗ, παριστάνουν και τους εισαγγελείς - συνέντευξη στην εφημερίδα RealNews

Αντί να απολογούνται στον ΣΥΡΙΖΑ για την τραγική κατάσταση στην οποία παρέδωσαν τη ΔΕΗ, παριστάνουν και τους εισαγγελείς, λέει στη Realnews ο Κωστής Χατζηδάκης. Όσον αφορά τις κατηγορίες περί απαξίωσης της ΔΕΗ, τονίζει ότι “πρέπει να έχει πάρει διαζύγιο από την πραγματικότητα κάποιος που, ενώ έχει γκρεμοτσακίσει μια επιχείρηση, κατηγορεί αυτόν που έχει οδηγήσει τη μετοχή της 3 φορές πάνω σε αξία. Για την υπόθεση Novartis και την προκαταρκτική για τον Δημήτρη Παπαγγελόπουλο, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας τονίζει πως η πλειοψηφία της Ν.Δ στη Βουλή επιχειρεί να αποφύγει δύο λάθη: Το ένα λάθος θα ήταν το κουκούλωμα της υπόθεσης και το άλλο μια πολιτική αντεκδίκησης.

 

Μετά την ανακοίνωση των οικονομικών αποτελεσμάτων της ΔΕΗ, ο ΣΥΡΙΖΑ σας κατηγόρησε ότι τα μέτρα που πήρατε ήταν αχρείαστα καθώς η οικονομική κατάσταση της ΔΕΗ έβαινε βελτιούμενη ήδη από το 1ο εξάμηνο του 2019. Τι απαντάτε;

 

Αυτό είναι ένα τεράστιο και θρασύτατο ψέμα του ΣΥΡΙΖΑ! Αντί να απολογούνται για την τραγική κατάσταση στην οποία παρέδωσαν τη ΔΕΗ, παριστάνουν και τους εισαγγελείς. Δεν θα ανεχθώ το παιχνίδι τους να κρύβονται πίσω από λογιστικές αλχημείες με ζημιές που είχαν σχέση με συγκεκριμένες λιγνιτικές μονάδες και κάποιες έκτακτες αποζημιώσεις προσωπικού. Οι ουσιαστικές ζημιές της ΔΕΗ το 1ο εξάμηνο του 2019, ήταν διπλάσιες σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2018. Για αυτό το λόγο ο ορκωτός ελεγκτής της ΔΕΗ, η Ernst & Young, την άνοιξη του 2019- και όχι του 2018- μίλησε για ζήτημα βιωσιμότητας της επιχείρησης. O πρωθυπουργός και εγώ μόνο γνωρίζουμε την αγωνία που περάσαμε όλο το καλοκαίρι, μέχρι να βγάλει ο ορκωτός ελεγκτής την περασμένη Τρίτη αυτή τη θετική έκθεση, που αναίρεσε τα ίδια του τα συμπεράσματα του περασμένου Απριλίου. Η πρόσφατη αυτή έκθεση, όπως γνωρίζουν όσοι ασχολούνται με τα θέματα αυτά, μιλάει εξετάζοντας όλα τα θεμελιώδη μεγέθη της επιχείρησης, ώστε να εγγυηθεί για την πορεία της στο μέλλον. Έλαβε υπόψη της τα μέτρα που πήραμε και έφεραν στη ΔΕΗ 490 εκατ. ευρώ, που μαζί με την καταβολή των ΥΚΩ, τις τιτλοποιήσεις και λοιπά οδήγησαν τον ορκωτό ελεγκτή να πει ότι έχει αρθεί η ουσιώδης αβεβαιότητα που υφίστατο ως προς την βιωσιμότητα της επιχείρησης. Δεν υπάρχει πιο ξεκάθαρη απόδειξη της προόδου που έχει συντελεστεί σε σχέση με την τραγική κατάσταση που παρέδωσε ο ΣΥΡΙΖΑ.

 

Πάντως ο ΣΥΡΙΖΑ σας κατηγορεί για προσπάθεια απαξίωσης της ΔΕΗ με στόχο την πώληση. Τι απαντάτε;

 

Πρέπει να έχει πάρει διαζύγιο από την πραγματικότητα κάποιος που, ενώ έχει γκρεμοτσακίσει μια επιχείρηση, κατηγορεί αυτόν που έχει οδηγήσει τη μετοχή της 3 φορές πάνω σε αξία, ότι την απαξιώνει! Διότι, όπως γνωρίζετε, η ΔΕΗ είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο. Και υπάρχουν οι τράπεζες, οι επενδυτές, ο ορκωτός ελεγκτής, η αγορά γενικότερα που κρίνουν και εμάς και τη ΔΕΗ. Και όλοι αυτοί αξιολόγησαν τη διαχείριση ΣΥΡΙΖΑ στη ΔΕΗ με τέτοιο τρόπο που στα 4 χρόνια διακυβέρνησής του η μετοχή της γκρεμίστηκε από τα 7 ευρώ, σχεδόν στο 1 ευρώ. Ενώ από τις ευρωεκλογές μέχρι σήμερα η μετοχή της επιχείρησης έχει σχεδόν τριπλασιαστεί σε αξία. Διερωτώμαι, είναι αυτό απαξίωση; Φυσικά και δεν έχει λύσει όλα της τα προβλήματα η ΔΕΗ. Η αγορά όμως αισθάνεται ότι υπάρχει μία σοβαρή κυβέρνηση, μία σοβαρή διοίκηση και ένα αξιόπιστο σχέδιο για την εταιρεία και αντιδρά με έναν τρόπο θετικό.

 

Η προκαταρκτική επιτροπή για το Δημήτρη Παπαγγελόπουλο στην υπόθεση Novartis που προτείνει η ΝΔ πρέπει να συνεχίσει τις εργασίες της ή να επιστρέψει η υπόθεση στη δικαιοσύνη;

 

Η πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας στη Βουλή επιχειρεί να αποφύγει δύο λάθη: Το ένα λάθος θα ήταν το κουκούλωμα της υπόθεσης και το άλλο μια πολιτική αντεκδίκησης. Είπαμε ότι στην περίπτωση πρώην πρωθυπουργών θα πρέπει να υπάρχουν ατράνταχτα στοιχεία και δεν πρέπει να πολιτευθούμε όπως ο ΣΥΡΙΖΑ κρεμώντας στα μανταλάκια τους πολιτικούς μας αντιπάλους. Από την άλλη, δεν θέλουμε και το κουκούλωμα. Για αυτό το λόγο και για να μην δηλητηριάζεται η πολιτική ζωή του τόπου, ξεχωρίσαμε την περίπτωση του κ. Τσίπρα από αυτήν του κ. Παπαγγελόπουλου για τον οποίο υπάρχουν ενδείξεις που μένει βεβαίως να αποδειχθούν. Θα κινηθούμε θεσμικά και σοβαρά, ώστε να αποδοθεί δικαιοσύνη, μη χάνοντας την προσήλωσή μας στα θέματα της οικονομίας και της ανάπτυξης και της γενικότερης ανάταξης της χώρας.

 

Ο πρωθυπουργός στις ΗΠΑ συναντήθηκε με τον Ζόραν Ζάεφ όπου ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα θα σεβαστεί την Συμφωνία των Πρεσπών αν και επισήμανε οτι η ΝΔ ήταν απέναντι. Έχετε αλλάξει στάση στην Συμφωνία όπως υποστηρίζει ο ΣΥΡΙΖΑ;

 

Καθόλου. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είπε στον κ. Ζάεφ ότι ο ίδιος δεν θα υπέγραφε τη Συμφωνία. Άλλωστε, ως αρχηγός τότε της αξιωματικής αντιπολίτευσης, έκανε ό,τι μπορούσε ώστε αυτό να μην συμβεί. Από εκεί και πέρα, μετά την κύρωσή της από τη Βουλή, η συμφωνία αποτελεί μέρος τους Διεθνούς Δικαίου και επομένως η Ελλάδα έπρεπε να τη σεβαστεί, όπως είχαμε πει άλλωστε και προεκλογικά.

 

Ο Ταγίπ Ερντογάν συνεχίζει από τη μια να απειλεί ότι θα ανοίξει τη στρόφιγγα των μεταναστευτικών ροών και απο την άλλη να ζητά μερίδιο στην Κυπριακή ΑΟΖ. Ποια πρέπει να είναι η αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης;

 

Σε ό,τι αφορά την Τουρκία θέλουμε να έχουμε ένα ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας, καθώς ο διάλογος είναι πάντα προτιμότερος από τους παράλληλους μονολόγους. Τέτοιες απειλές σίγουρα δεν λειτουργούν υποβοηθητικά. Γνωρίζει όμως πιστεύω ο κ. Ερντογάν ότι ούτε η Ευρώπη, ούτε η Ελλάδα θα διαπραγματευτούν με έναν τέτοιο τρόπο. Η συνάντηση των δύο πρωθυπουργών στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και η συμφωνία για την ενεργοποίηση του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας-Τουρκίας δείχνει ότι υπάρχει ακόμα περιθώριο για την επανέναρξη μιας ειλικρινούς συζήτησης.

 

Επενδύσεις σημαίνει για παράδειγμα ιδιωτικοποίηση των ΕΛΠΕ ή της ΔΕΠΑ;

 

Στα ΕΛΠΕ η διαδικασία που είχε ξεκινήσει ο ίδιος ο κ. Τσίπρας τον Ιούνιο πριν από τις εκλογές στο πλαίσιο της μεταμνημονιακής εποπτείας, ήταν το ΤΑΙΠΕΔ να διερευνήσει όλες τις δυνατότητες για περαιτέρω ιδιωτικοποίηση των ΕΛΠΕ. Αυτό μελετά το ΤΑΙΠΕΔ. Είναι επομένως κάπως οξύμωρο να μας κατηγορεί ο κ. Τσίπρας για αυτό, γιατί ουσιαστικά κατηγορεί τον εαυτό του! Σε ό,τι αφορά τη ΔΕΠΑ, θα προχωρήσουμε στην ιδιωτικοποίηση της ΔΕΠΑ-Υποδομές και της ΔΕΠΑ-Εμπορίας, που είναι η χονδρική και το Φυσικό Αέριο Αττικής. Θα έρθει σύντομα ένας νόμος στη Βουλή που θα περιλαμβάνει αυτές τις προβλέψεις για τη ΔΕΠΑ. Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας θέλει να σηματοδοτήσει με όλες αυτές τις κινήσεις ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα φιλική στις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα. Διότι μόνο έτσι θα δημιουργηθούν περισσότερες και ποιοτικότερες θέσεις εργασίας, και περισσότερος πλούτος για όλους τους Έλληνες.

Σεπ 21

Οι ανανεώσιμες πηγές το μέλλον της ΔΕΗ - συνέντευξη στην εφημερίδα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ

Θετική εκτιμά ο Κωστής Χατζηδάκης ότι θα είναι η έκθεση του επίσημου ορκωτού ελεγκτή της ΔΕΗ (Ernst & Young), που αναμένεται να δημοσιοποιηθεί μεθαύριο. O υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας αποκαλύπτει το σχέδιο να
στραφεί η ΔΕΗ από τον λιγνίτη στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, ενώ τονίζει ότι η Βουλή δεν πρέπει να γίνει βιομηχανία εξεταστικών επιτροπών.

Μεθαύριο βγαίνει η έκθεση της Ernst & Young για τη ΔΕΗ. Ποιες μεγάλες διαρθρωτικές αλλαγές εκτιμάτε ότι θα χρειαστεί η εταιρεία;

 Η έκθεση αυτή είναι ο πρώτος κρίσιμος σταθμός για τη διάσωση και εξυγίανση της ΔΕΗ. Θέλουμε να αποτυπωθεί, ότι το οξύ πρόβλημα ρευστότητας της επιχείρησης επουλώνεται και μπαίνουν οι βάσεις για να καταστεί βιώσιμη. Θεωρώ ότι, μετά τα μέτρα που πήραν η κυβέρνηση και η διοίκηση της ΔΕΗ, η έκθεση θα είναι θετική. Δεν σταματάει όμως η προσπάθεια εκεί. Θα ακολουθήσει αμέσως μετά και μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου-μέσα Νοεμβρίου η διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις διαρθρωτικές αλλαγές στην αγορά ενέργειας. Μέρος αυτών είναι και οι αλλαγές που θα δώσουν στη ΔΕΗ προοπτική. Όπως η κατάργηση των ΝΟΜΕ, η μερική ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ, η απελευθέρωση της ΔΕΗ από το ζουρλομανδύα του νόμου περί ΔΕΚΟ, η σταδιακή απολιγνιτοποίηση και το άνοιγμα της επιχείρησης στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) που είναι το μέλλον.

Σας κατηγορούν ότι στο πλαίσιο της ΔΕΘ επισκεφθήκατε και φωτογραφηθήκατε με ιδιώτες παρόχους ενέργειας. Τι απαντάτε;

Επισκέφθηκα όλα τα περίπτερα των εταιρειών ενέργειας. Είμαι ο αρμόδιος υπουργός και βρίσκομαι εδώ για όλες τις ενεργειακές εταιρείες, είτε κρατικές, είτε ιδιωτικές. Όπως είπα, όλες αυτές οι επιχειρήσεις είναι δικές μας επιχειρήσεις, διότι δημιουργούν θέσεις εργασίας, εξυπηρετούν τους Έλληνες καταναλωτές και συμβάλλουν στην οικονομική ανάπτυξη. Το ότι με όλες μου τις δυνάμεις αγωνίζομαι για τη διάσωση της ΔΕΗ, δεν σημαίνει ότι θέλω να καταστρέψω τις άλλες επιχειρήσεις. Όποιος θέλει να καταστραφούν, να το πει!

Θα κλείσετε τις λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ; Ποιο είναι το σχέδιο για τους εργαζόμενους και ευρύτερα για τις περιοχές όπου βρίσκονται οι μονάδες αυτές;

 Είμαστε η πρώτη κυβέρνηση που μιλά για απολιγνιτοποίηση της ΔΕΗ και το εννοεί. Σε συμφωνία με την κατεύθυνση της Ε.Ε. σε ό,τι αφορά την κλιματική ουδετερότητα μέχρι το 2050. Προχωράμε λοιπόν σε σταδιακή απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων. Ξεκινώντας με τις μονάδες Αμύνταιο Ι και ΙΙ και Μεγαλόπολη III μέχρι το τέλος του 1ου εξαμήνου του 2020. Για το ακριβές χρονοδιάγραμμα σε σχέση με όλες τις υπόλοιπες, έχει ξεκινήσει ήδη σχετική προεργασία. Η μετάβαση θα είναι βαθμιαία και θα περιλαμβάνει και εθελούσιες εξόδους, που θα είναι στοχευμένες και δεν θα αφορούν μόνο στο προσωπικό των λιγνιτικών μονάδων. Στοχευμένες σημαίνει ότι δεν θα μπορούν παραδείγματος χάριν εργαζόμενοι που βρίσκονται ένα χρόνο πριν τη συνταξιοδότηση να διεκδικήσουν γενναία πακέτα εις βάρος της ΔΕΗ. Από την άλλη, έχουμε ξεκινήσει ήδη ορισμένες επαφές για μια δίκαιη μετάβαση στη μετά λιγνίτη εποχή, τόσο στη Δυτική Μακεδονία όσο και στη Μεγαλόπολη. Ετοιμάζουμε επισκέψεις με τον Υφυπουργό κ. Θωμά, ώστε να δούμε το θέμα σοβαρά και συλλογικά μαζί με τους τοπικούς φορείς και τους εργαζόμενους. Και έχουμε ζητήσει επιτάχυνση όλης της σχετικής προεργασίας.

"Θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει περισσότερα για την κλιματική αλλαγή" είπε στη ΔΕΘ ο Αλέξης Τσίπρας. Η δική σας κυβέρνηση τι κάνει για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής; 

 Στο τέλος της θητείας του κ. Τσίπρα η Ελλάδα ήταν τέταρτη από το τέλος μεταξύ των 28 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στα ποσοστά της ανακύκλωσης. Και η ΔΕΗ έχει μερίδιο στις ΑΠΕ μόλις στο 3%. Σε αντίθεση με την αδράνεια της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, κεντρικός άξονας της πολιτικής μας είναι η μετάβαση σε ένα μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης. Για αυτό προωθούμε την απολιγνιτοποίηση της ΔΕΗ και την αναπροσανατολίζουμε προς τις ΑΠΕ. Επίσης, έχουμε δρομολογήσει την αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα ώστε να εισαχθούν πιο φιλόδοξοι στόχοι σε σχέση με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Προωθούμε την ενεργειακή απόδοση και εξοικονόμηση με πρωτοβουλίες όπως το “Εξοικονόμηση κατ’ οίκον”, ένα πρόγραμμα για όλους τους πολίτες που είναι τώρα στον αέρα. Αντιμετωπίζουμε τα ζητήματα της διαχείρισης απορριμμάτων με λύσεις ευρωπαϊκές, όπως έκαναν η Δυτική Μακεδονία, η Ήπειρος και οι Σέρρες με τις Μονάδες Ολοκληρωμένης Επεξεργασίας Αποβλήτων μέσω ΣΔΙΤ. Ενισχύουμε τη χρήση των μπλε κάδων και εισάγουμε τους καφέ κάδους για τα οργανικά απόβλητα.

Πρέπει να διερευνηθούν από τη Βουλή οι ευθύνες της προηγούμενης κυβέρνησης για τη ΔΕΗ, για τη διαχείριση του προσφυγικού, αλλά και για το ζήτημα της Novartis;

Τα ζητήματα αυτά πρέπει να αντιμετωπίζονται με σοβαρότητα και θεσμική υπευθυνότητα. Έχουμε πει επανειλημμένα ως Νέα Δημοκρατία ότι οι όποιοι φάκελοι διαβιβάζονται στη Βουλή, είναι υποθέσεις της Βουλής. Σε ό,τι αφορά τη Novartis, γνωρίζετε ότι η Δικαιοσύνη ξεκίνησε έρευνα και διαβίβασε το σχετικό φάκελο στη Βουλή. Και η κοινοβουλευτική μας πλειοψηφία έχει προτείνει τη σύσταση προκαταρκτικής επιτροπής. Σε ό,τι αφορά δε τη ΔΕΗ, ξαναλέω ότι το θέμα είναι πολιτικά ανοιχτό. Αν όμως υπάρχουν και θέματα που σχετίζονται με τη Δικαιοσύνη, θα οδηγηθούν στη Δικαιοσύνη. Από εκεί και πέρα, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν έχει σκοπό να κάνει την Βουλή βιομηχανία εξεταστικών επιτροπών.

Σεπ 8

To θέμα για τις ευθύνες της ΔΕΗ είναι πολιτικά ανοιχτό - συνέντευξη στην εφημερίδα ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ

“Δεν θα δώσουμε κανένα συγχωροχάρτι στον ΣΥΡΙΖΑ για τη ΔΕΗ” τονίζει ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, σε συνέντευξη του στον Ελεύθερο Τύπο της Κυριακής. Επισημαίνει με αφορμή και τη ΔΕΘ ότι η Ελλάδα μετά από δέκα χρόνια κρίσης αλλάζει σελίδα, ενώ τονίζει ότι οι επιτυχημένες επισκέψεις του πρωθυπουργού σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες “δείχνουν ότι η χώρα βγαίνει σιγά σιγά από τον ιδιότυπο θάλαμο υγειονομικής απομόνωσης όπου την είχε τοποθετήσει ο ΣΥΡΙΖΑ”. Ο κ Χατζηδάκης αναφέρεται, επίσης, στις επενδύσεις, στο νομοσχέδιο για τo Μάτι, αλλά και στην επόμενη μεγάλη πρόκληση που αφορά στο ζήτημα της ολοκληρωμένης διαχείρισης των απορριμμάτων και της ανακύκλωσης.

 

 Κύριε υπουργέ, τα βλέμματα είναι στραμμένα στην επίσκεψη του πρωθυπουργού στην ΔΕΘ. Ποιο μήνυμα στέλνει η κυβέρνηση στους πολίτες για την πορεία της χώρας από δω και πέρα;

 

Στέλνουμε το μήνυμα ότι μετά από 10 χρόνια κρίσης η Ελλάδα αλλάζει σελίδα. Υπάρχει πλέον μία κανονική, ευρωπαϊκή κυβέρνηση που με αποφασιστικότητα εφαρμόζει το δικό της σχέδιο και θέτει τις βάσεις για ανάπτυξη για όλους. Οι επιτυχημένες επισκέψεις του πρωθυπουργού στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Ολλανδία δείχνουν ότι η χώρα βγαίνει σιγά-σιγά από τον ιδιότυπο θάλαμο υγειονομικής απομόνωσης όπου την είχε τοποθετήσει ο ΣΥΡΙΖΑ. Στέλνουμε λοιπόν μήνυμα και στους Έλληνες που έμειναν εδώ και το πάλεψαν, αλλά και στα χιλιάδες μυαλά που έφυγαν στο εξωτερικό και σκέφτονται να επιστρέψουν, ότι η Ελλάδα θα τα καταφέρει. Από χώρα διανομής της φτώχειας να γίνει μια χώρα ευκαιριών για όλους.

 

Στον δικό σας τομέα κυριαρχεί το ζήτημα της ΔΕΗ. Πότε εκτιμάτε ότι θα ολοκληρωθεί η εξυγίανσή της και πώς έχετε στο μυαλό σας την ΔΕΗ της επόμενης ημέρας; Τι θα αλλάξει πρωτίστως για τους καταναλωτές;

 

Για να μιλήσουμε για την επόμενη μέρα, απαιτείται πρώτα να κρατήσουμε τη ΔΕΗ όρθια. Και για να γίνει αυτό, πρέπει να περάσουμε τον κάβο της 24ης Σεπτεμβρίου. Τότε θα δημοσιευθεί η δεύτερη έκθεση βιωσιμότητας του ορκωτού ελεγκτή, της Ernst & Young. Θα ακολουθήσει η συζήτηση με την Κομισιόν όπου επιδιώκουμε να καταλήξουμε σε συμφωνία μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου για μια σειρά από διαρθρωτικά μέτρα που αφορούν την απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας γενικότερα, αλλά και μέτρα που αφορούν πιο συγκεκριμένα τη ΔΕΗ. Από εκεί και πέρα, θα ξεκινήσει η δεύτερη φάση της προσπάθειας που είναι η εξυγίανση της επιχείρησης. Αυτό θα γίνει γρήγορα, αλλά δεν θα συμβεί από τη μία μέρα στην άλλη. Ωστόσο, όπως ανακοίνωσε η νέα διοίκηση της ΔΕΗ, μπορούμε να αναμένουμε τα πρώτα απτά αποτελέσματα στον ισολογισμό της από το 2020 και την επιστροφή της σε αναπτυξιακή τροχιά μέσα σε μία τριετία. Οραματιζόμαστε μία ΔΕΗ ισχυρή, που θα μπορεί να ανταγωνίζεται ευέλικτα τις άλλες ενεργειακές επιχειρήσεις. Με απώτερο στόχο την παροχή προϊόντων υψηλής ποιότητας και σε ανταγωνιστικές τιμές στους καταναλωτές, αλλά και την προστασία της ενεργειακής ασφάλειας της χώρας.

 

 Η αξιωματική αντιπολίτευση σας καταλογιζει σκόπιμη απαξίωση της ΔΕΗ και ότι στρώνετε το έδαφος για "ξεπούλημα".Τι απαντάτε;

 

Ο ΣΥΡΙΖΑ αντί να καταγγέλλει, οφείλει να εξηγήσει: Πώς ενώ παρέλαβε μία επιχείρηση με 90 εκατ. κέρδη, την παρέδωσε με 900 εκατ. ζημιές. Πώς στα χρόνια του η ΔΕΗ έχασε το 83% της μετοχικής της αξίας. Αντίθετα, από τις ευρωεκλογές -όταν η προοπτική νίκης της Νέας Δημοκρατίας έγινε ξεκάθαρη- και στη συνέχεια ακόμη, όταν παρουσιάσαμε το σχέδιό μας για τη ΔΕΗ μέχρι και σήμερα, η μετοχή της είχε άνοδο πάνω από 100%. Αναρωτιέμαι λοιπόν, ποιος είναι αυτός που απαξίωσε της ΔΕΗ; Επίσης, θα τους έλεγα να μην άγχονται για το ενδεχόμενο ιδιωτικοποίησης της ΔΕΗ. Καθώς κανείς δεν θα βάλει τα λεφτά του σε μια επιχείρηση με ετήσιες ζημιές 900 εκατ. ευρώ και με χρέη 5 δισ. ευρώ. Πάει πολύ με την κριτική του ΣΥΡΙΖΑ. Εκεί που μας χρωστούσαν, θέλουν να πάρουν και το βόδι!

 

Δεν έχει αρνητικό συμβολισμό η μείωση της έκπτωσης για τους συνεπείς καταναλωτές την στιγμή που και το πρόγραμμά της ΝΔ, που είχατε την εποπτεία ως αντιπρόεδρος, έχει λογική επιβράβευσης της συνέπειας (π.χ και για δανειολήπτες, φορολογούμενους;). Θα δούμε κάτι τέτοιο στην πράξη;

 

Θα ήμουν ταχυδακτυλουργός αν μπορούσα να επιλύσω την κρίσιμη κατάσταση της ΔΕΗ, χωρίς να ληφθεί κανένα απολύτως μέτρο. Η λύση που προτείναμε είναι δίκαια και ισορροπημένη, καθώς όλοι καλούνται να βάλουν πλάτη για τη σωτηρία της ΔΕΗ. Οι εργαζόμενοι της επιχείρησης, με περιορισμό των προνομιακών τιμολογίων ρεύματος που απολάμβαναν από το 75% στο 30%. Οι ανταγωνιστές της ΔΕΗ με την κατάργηση των δημοπρασιών ΝΟΜΕ, οι οποίες με ευθύνη της προηγούμενης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ προκάλεσαν οικονομική αιμορραγία 600 εκατ. ευρώ στην επιχείρηση προς όφελος των ανταγωνιστών αυτών. Οι παραγωγοί ΑΠΕ με τη μείωση του ΕΤΜΕΑΡ. Το Δημόσιο, με τη μείωση του Φ.Π.Α. και την καταβολή των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ωφέλειας. Αυτοί που καλούνται να συνεισφέρουν τα λιγότερα είναι οι καταναλωτές, καθώς το μέσο νοικοκυριό θα επιβαρυνθεί με 2,2 ευρώ το μήνα. Και φυσικά δίνουμε λύση στο πρόβλημα των στρατηγικών κακοπληρωτών. Σε κάθε περίπτωση είμαστε σταθεροί στην επιβράβευση της συνέπειας. Δεν είναι μόνο ότι δεν καταργήθηκε μέσα στις δυσκολίες η έκπτωση συνέπειας, αλλά και ότι, όπως έχει ανακοινωθεί από τη νέα διοίκηση της εταιρείας, από τις αρχές του 2020 θα υπάρξει μία νέα εκπτωτική πολιτική για τους συνεπείς.

 

Οι δηλώσεις σας στη Βουλή έφεραν στο προσκήνιο το ενδεχόμενο εξεταστικής για την σημερινή κατάσταση της ΔΕΗ. Προσωπικά πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει;

 

Δεν θα δώσουμε κανένα συγχωροχάρτι στο ΣΥΡΙΖΑ για τη ΔΕΗ. Εκείνο που είπα στη Βουλή είναι ότι το θέμα είναι πολιτικά ανοιχτό. Καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται στη θέση του κατηγορούμενου και όχι του κατήγορου. Και είπα επίσης το αυτονόητο. Ότι εάν υπάρξουν θέματα τα οποία σχετίζονται με τη Δικαιοσύνη, θα οδηγηθούν στη Δικαιοσύνη. Άλλωστε, και οι συνάδελφοι του ΣΥΡΙΖΑ που τοποθετήθηκαν μετά από εμένα είπαν ότι συμφωνούν με αυτή τη θέση. Δεν θα έκανα το καθήκον μου, δεν θα έκανε η κυβέρνηση το καθήκον της, εάν δεν αντιμετώπιζαμε αυτό το θέμα.

 

Μετά το ζήτημα της ΔΕΗ ποια είναι η επόμενη μεγάλη πρόκληση για το υπουργείο σας;

 

Η φοβερή καθυστέρηση που υπάρχει στο ζήτημα της ολοκληρωμένης διαχείρισης των απορριμμάτων και της ανακύκλωσης. Ιδιαίτερα στην Αττική. Είναι ανεπίτρεπτο το θέμα να έχει αντιμετωπιστεί σε περιοχές οπως η Δυτική Μακεδονία, η Ήπειρος και οι Σέρρες, αλλά στην Αττική να υπάρχει ο κίνδυνος για λόφους σκουπιδιών σε μερικούς μήνες, επειδή η κ. Δούρου ακύρωσε ένα πρόγραμμα αντίστοιχο με αυτών των περιοχών που σας ανέφερα. Είμαστε σε επαφή με τον Περιφερειάρχη Αττικής Γιώργο Πατούλη για να δώσουμε κάποιες προσωρινές λύσεις στη Φυλή, αλλά ταυτόχρονα για να θέσουμε τις βάσεις για μια ολοκληρωμένη διαχείριση των απορριμμάτων στη μεγαλύτερη περιφέρειας της χώρας. Συνεργαζόμαστε επίσης με όλα τα συναρμόδια υπουργεία έτσι ώστε στο ζήτημα αυτό, που είναι κομβικό για τον τουρισμό, τον πολιτισμό, αλλά και την ποιότητα ζωής μας να γίνουμε επίσης μια κανονική, ευρωπαϊκή χώρα.

 

Κατατέθηκε αυτές τις μέρες στη Βουλή το νομοσχέδιο για το Μάτι. Ποια πρόοδος υπάρχει;

 

Σε ό,τι αφορά το Μάτι μιλάμε για ένα μεγάλο εθνικό δράμα. Και υπήρξαν αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Φανταστείτε ότι, ένα χρόνο μετά, από τα 38 εκατ. ευρώ του Ειδικού Λογαριασμού για την ανακούφιση των πυρόπληκτων, τα 31 εκατ. ευρώ δεν έχουν αξιοποιηθεί. Ενώ από τις 475 κατεδαφίσεις κατεστραμμένων κτιρίων, έχουν προχωρήσει μόνο 61. Με πρωτοβουλία λοιπόν του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη φέραμε τα επείγοντα μέτρα και κινηθήκαμε με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα γιατί ήταν υποχρέωσή μας απέναντι στους νεκρούς και τους ζωντανούς. Η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, την κύρωση της οποίας συζητάμε αυτές τις μέρες στη Βουλή, θέτει το πλαίσιο για την ταχεία και αποτελεσματική αποκατάσταση των πυρόπληκτων. Έτσι ώστε του χρόνου, στη δεύτερη επέτειο της καταστροφής, να έχει υπάρξει πλήρης επιστροφή στην κανονικότητα.

 

Μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που έκανε δεκτές τις τρεις αιτήσεις ακύρωσης που είχε καταθέσει η εταιρεία «Ελληνικός Χρυσός» για την επένδυση στις Σκουριές, εσείς σπεύσατε αμέσως να εκδώσετε τις άδειες...

 

Κάναμε το αυτονόητο. Οι αποφάσεις του ΣτΕ δικαιώνουν απολύτως την «Ελληνικός Χρυσός» για τις προσφυγές της αναφορικά με την επένδυση της εταιρείας. Δικαιώνουν την κριτική που είχαμε τότε ασκήσει ως αντιπολίτευση. Και δικαιώνουν του εργαζόμενους της επιχείρησης. Για εμάς το ζήτημα ξεπερνάει τα όρια των επενδύσεων της «Ελληνικός Χρυσός». Είναι ένα ζήτημα εμβληματικό. Διότι η χώρα δεν μπορεί να προχωρήσει με ιδεοληψίες και εμμονές που φτάνουν στα όρια της αγνόησης του Συντάγματος και των νόμων. Δεν είναι δυνατόν, λόγω μιας εμμονικής κυβέρνησης, όπως ήταν η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, να μην υλοποιούνται επενδύσεις και να μη δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας στη χώρα. Για αυτό το λόγο, κινηθήκαμε ταχύτατα αμέσως μετά την έκδοση των αποφάσεων του ΣτΕ και εκδώσαμε τις σχετικές αποφάσεις που θα διευκολύνουν την επένδυση στις Σκουριές της Χαλκιδικής.

 

Εκτός από την κυβέρνηση έχουμε τα πρώτα δείγματα για την αντιπολίτευση που ασκεί ο ΣΥΡΙΖΑ. Κρίνετε ότι διαφέρει από εκείνη προ του 2015; Έχετε ενδείξεις που σας κάνουν να εκτιμάτε ότι μπορεί να υπάρξουν ακόμη και συναινέσεις σε επιμέρους ζητήματα;

 

Είναι χρέος της αντιπολίτευσης να ανταποκριθεί στο θεσμικό της ρόλο. Είναι όμως στο χέρι του ΣΥΡΙΖΑ εάν θα λαϊκίσει, ή εάν θα ασκήσει εποικοδομητική κριτική προς όφελος της χώρας. Εμείς και τώρα, όπως και πριν τις εκλογές, απευθύνουμε έκκληση συναίνεσης για την αντιμετώπιση των μεγάλων προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο τόπος. Ωστόσο, οι Έλληνες και οι Ελληνίδες δεν μπορούν να περιμένουν τον ΣΥΡΙΖΑ. Για αυτό το λόγο, θα συνεχίσουμε με ταχύτητα και μεθοδικότητα να εφαρμόζουμε το πρόγραμμα για το οποίο μας εξέλεξαν οι πολίτες, κινούμενοι στο δρόμο της ευθύνης, της Ευρώπης και της κοινής λογικής.