Ιουν 30

Επίσκεψη του υπουργού Κωστή Χατζηδάκη στο ΝΑΤ - Άμεση υλοποίηση σχεδίου δράσης για το ΝΑΤ

Ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστής Χατζηδάκης, επισκέφθηκε σήμερα τα κεντρικά γραφεία του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου (ΝΑΤ), στον Πειραιά. Πρόκειται για την πρώτη επίσκεψη Υπουργού Εργασίας στο αρχαιότερο ασφαλιστικό ταμείο της Ευρώπης και το δεύτερο αρχαιότερο στον κόσμο, που φέτος συμπληρώνει τα 160 χρόνια λειτουργίας του.

Ο Κωστής Χατζηδάκης ενημερώθηκε από τον πρόεδρο του ΝΑΤ, Κωνσταντίνο Τσαγκαρόπουλο, και τα στελέχη του για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, την απουσία σύγχρονων κτιριακών υποδομών και τους αργούς ρυθμούς έκδοσης συντάξεων.

Συμφωνήθηκε η άμεση υλοποίηση ενός σχεδίου δράσης με χρονικό ορίζοντα το τέλος του 2021 που θα περιλαμβάνει:

  • Την σημαντική αύξηση των ρυθμών απονομής κύριων, επικουρικών συντάξεων και εφάπαξ εντός του 2021. Ήδη έχει υπάρξει η απαραίτητη συνεργασία με το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής προκειμένου να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα με συντονισμένο τρόπο και που θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός ενιαίου κέντρου απονομής συντάξεων.
  • Την πλήρη ανασυγκρότηση των λειτουργιών του ΝΑΤ και την ολοκλήρωση του ψηφιακού μετασχηματισμού του αλλά και την άμεση διασύνδεση των συστημάτων του με τον e-ΕΦΚΑ και το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας.
  • Την βελτίωση με κάθε δυνατό τρόπο της εξυπηρέτησης των ασφαλισμένων. Προς τον σκοπό αυτό δρομολογείται η λειτουργία εντός του καλοκαιριού του νέου ενιαίου τηλεφωνικού κέντρου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων που θα λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα και με μηδενικούς χρόνους απόκρισης, στο οποίο θα ενταχθεί και το ΝΑΤ.

Ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε: «Επισκέφθηκα σήμερα το ΝΑΤ, το δεύτερο αρχαιότερο ασφαλιστικό ταμείο της Ευρώπης, και είχα την δυνατότητα να δω από κοντά τόσο τα προβλήματα όσο και την σημαντική προσπάθεια των υπαλλήλων και της Διοίκησης για να τα επιλύσουν. Στη προσπάθεια τους αυτή χρειάζεται να εφαρμοστεί ένα σχέδιο άμεσης δράσης που θα περιλαμβάνει την δραστική μείωση των εκκρεμών συντάξεων μέσω της διασύνδεσης των συστημάτων του ΝΑΤ, του ΕΦΚΑ και του Υπουργείου Ναυτιλίας και της δημιουργίας ενός ενιαίου κέντρου απονομής, την άμεση αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών καθώς και την σημαντική βελτίωση της εξυπηρέτησης του πολίτη. Ζήτησα από τη Διοίκηση του ΝΑΤ να συντάξει και να μου παρουσιάσει μέσα στην εβδομάδα πρακτικές προτάσεις άμεσης υλοποίησης. Για να πάψει το ΝΑΤ να είναι ένα από τα πλέον προβληματικά ασφαλιστικά ταμεία της χώρας και να επιστρέψει στην προ του ΕΦΚΑ εποχή, τότε που οι συντάξεις, όπως με ενημέρωσαν οι υπάλληλοι, εκδίδονταν σε 4 με 5 μήνες και όχι σε 4 με 5 χρόνια που είναι σήμερα!».

Ο πρόεδρος του ΝΑΤ, Κωνσταντίνος Τσαγκαρόπουλος, δήλωσε: «Τους τελευταίους δύο μήνες χαρτογραφήσαμε, με τη συνδρομή των υπηρεσιακών παραγόντων και των συνεργατών μου,  όλες τις διαδικασίες και τις παθογένειες του ΝΑΤ. Σε στενή συνεργασία με τον Υπουργό έχουμε ήδη επεξεργαστεί λύσεις άμεσης εφαρμογής που θα τους τις παρουσιάσουμε αναλυτικά και με λεπτομερή χρονοδιαγράμματα την επόμενη βδομάδα ώστε η μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού μας φορέα να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό».

Ιουν 27

Κεφαλαιοποιητικό σημαίνει αποτελεσματικό - συνέντευξη στην εφημερίδα ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ

«Κεφαλαιοποιητικό σημαίνει αποτελεσματικό», δηλώνει μιλώντας στην «Κ» ο υπουργός Εργασίας Κωστής Χατζηδάκης, αναλύοντας τη νέα ασφαλιστική μεταρρύθμιση, με αιχμή τη δημιουργία του νέου Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΈΚΑ). Ο υπουργός επισημαίνει ότι πρόκειται για μια «μεταρρύθμιση για τους νέους» και αφήνει αιχμές για τη στάση της αντιπολίτευσης, και δη του ΣΥΡΙΖΑ, που στρέφεται κατά μιας αλλαγής που θα «επιφέρει υψηλότερες συντάξεις στους νέους». Αλλά και για τους παλιούς ασφαλισμένους, που θα παραμείνουν στο υφιστάμενο σύστημα, ο κ. Χατζηδάκης δεσμεύεται ότι δεν θα υπάρξουν μειώσεις συντάξεων. Αντιθέτως θα ωφεληθούν και αυτοί μέσω της ενίσχυσης της βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος.

Απαντώντας στο πιο επίμονο επιχείρημα όσων τάσσονται κατά της κεφαλαιοποίησης, πώς θα αντιμετωπιστεί το κόστος μετάβασης από το ένα σύστημα στο άλλο, ο υπουργός Εργασίας εκτιμά ότι τα 300 εκατ. ευρώ τον χρόνο, που κατά μέσον όρο υπολογίζεται ότι θα είναι το κόστος την πρώτη 10ετία εφαρμογής του νέου συστήματος, είναι ποσό απόλυτα διαχειρίσιμο, και επισημαίνει ότι το αναμενόμενο δημοσιονομικό όφελος θα είναι πολύ μεγαλύτερο. Αποκαλύπτει μάλιστα ότι βάσει των μελετών που συνοδεύουν το σχέδιο νόμου, οι εγχώριες επενδύσεις θα αυξηθούν μεσοσταθμικά κατά 0,6% του ΑΕΠ την περίοδο 2022-2070, με άμεσες θετικές συνέπειες όχι μόνο στο ασφαλιστικό, αλλά και στα δημόσια οικονομικά. Καθώς βέβαια το ασφαλιστικό δεν είναι μόνο η επικούρηση, ο κ. Χατζηδάκης ανοίγει τα χαρτιά του και αποκαλύπτει τις αμέσως επόμενες κινήσεις του, με στόχο τη μείωση των εκκρεμών συντάξεων αλλά και την εξυπηρέτηση των πολιτών από τον ΕΦΚΑ.

Το νέο επικουρικό θα είναι το πρώτο αμιγώς κεφαλαιοποιητικό σύστημα ασφάλισης που εισάγεται στη χώρα μας. Η επί της αρχής κριτική είναι πως καταργείται η αλληλεγγύη και η αναδιανομή. Ποια είναι η δική σας άποψη;

Λόγω των τεράστιων αλλαγών στο δημογραφικό, οι λέξεις αλληλεγγύη και αναδιανομή πάνε να γίνουν «πουκάμισα αδειανά». Τι να τις κάνεις τις ωραίες λέξεις, όταν δεν οδηγούν σε καλές συντάξεις! Γι’αυτό και έχει εισαχθεί το σύστημα το οποίο σήμερα εμείς εισάγουμε για τις επικουρικές συντάξεις στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Αντίθετα, με το σύστημα το οποίο υποστηρίζει ο ΣΥΡΙΖΑ και το οποίο θέσπισαν και προχώρησαν παλιά το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ, οδηγηθήκαμε σε όλα αυτά που καταγγέλλουν σήμερα οι ασφαλισμένοι: στα προβλήματα, στις περικοπές, στις χαμηλές συντάξεις. Και είναι πραγματικά περίεργο, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ αποφάσισε να «ερωτευθεί» ένα σύστημα το οποίο εγκαταλείπεται σε όλη την ΕΕ. Άλλωστε, εδώ κάνουμε κάτι που είναι πολύ ισορροπημένο. Εισάγουμε το κεφαλαιοποιητικό σύστημα, μόνο στις επικουρικές συντάξεις και μόνο για τους νέους. Δεν βάζουμε δηλαδή, «όλα τα αυγά μας στο ίδιο καλάθι». Και, ακριβώς, ακολουθώντας τον ευρωπαϊκό δρόμο, προσδοκούμε, ότι λόγω της αμεσότερης σχέσης του ασφαλισμένου με τη σύνταξή του, αλλά και της καλύτερης επένδυσης των αποταμιεύσεών του, οι νέοι ασφαλισμένοι θα πάρουν μεγαλύτερες συντάξεις! 

Γιατί πρέπει να γίνει κεφαλαιοποιητικό το επικουρικό σύστημα ασφάλισης; Ποιοι είναι οι στόχοι;

Εισάγονται στοιχεία κεφαλαιοποιητικού συστήματος για πολύ συγκεκριμένους λόγους: Πρώτον, διότι το ισχύον διανεμητικό σύστημα λειτουργεί αποτελεσματικά όταν πολλοί εργαζόμενοι χρηματοδοτούν με τις εισφορές τους τις συντάξεις λίγων συνταξιούχων. Αυτό ίσχυε στο παρελθόν, αλλά όχι πια. Δεύτερον, διότι ο νεοεισερχόμενος στην αγορά εργασίας, αλλά και εκείνος που είναι μέχρι 35 χρονών- και θα το επιλέξει ο ίδιος- θα έχουν έλεγχο πάνω στη σύνταξή τους και το ύψος της. Δεν θα αποφασίζουν δηλαδή άλλοι για αυτούς, χωρίς αυτούς!  Τρίτον, διότι θα αναπτυχθεί με το νέο σύστημα του προσωπικού κουμπαρά η ιδέα της αποταμίευσης και με αυτό τον τρόπο θα γίνουν παραπάνω επενδύσεις και θα ενισχυθεί τελικά η ανάπτυξη. Και, τέταρτον, διότι όπως έχουν δείξει παρόμοια εγχειρήματα σε όλες τις άλλες χώρες της Ευρώπης, τελικά, μέσω της καλύτερης επένδυσης των αποταμιεύσεων του νέου ασφαλισμένου, οι συντάξεις που θα δοθούν θα είναι μεγαλύτερες. Σύμφωνα με τις μελέτες που παρουσιάσαμε, οι επικουρικές συντάξεις των νέων μπορεί να είναι αυξημένες από 43% έως και 68%. Δεν νομίζω ότι είναι αμελητέο αυτό! Δεν αντέχω, επίσης, να μην πω ότι είμαι έκπληκτος με την κωμική αντιπολίτευση του ΣΥΡΙΖΑ σε αυτό: στρέφονται εναντίον ενός συστήματος που δίνει καλύτερες συντάξεις στους νέους! Αντιπολίτευση σε βέρτιγκο! Εμείς με τους νέους και ο ΣΥΡΙΖΑ με τα δόγματά του!

Πώς θα λειτουργήσει πρακτικά το νέο σύστημα ;

Το νέο σύστημα θα μπει σε εφαρμογή από 01.01.2022 και οι εργαζόμενοι που θα ενταχθούν θα έχουν έναν «προσωπικό κουμπαρά» στον οποίο θα κατευθύνονται οι εισφορές για την επικουρική τους σύνταξη. Η διαχείριση των ατομικών αυτών λογαριασμών θα γίνεται μέσω ενός νέου Ταμείου, Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου, του ΤΕΚΑ (Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης). Ο νέος ασφαλισμένος μέσω του Ταμείου θα μπορεί να επενδύει τις αποταμιεύσεις του, διαλέγοντας αντίστοιχο επενδυτικό προφίλ: «συντηρητικό», «ισορροπημένο» και «επιθετικό». Κάθε 5 χρόνια θα μπορεί να κάνει αναθεώρηση του προφίλ του. Και, φυσικά, θα έχει πλήρη πρόσβαση στις εισφορές του και τις αποδόσεις τους μέσω κινητού ή/και υπολογιστή ανά πάσα στιγμή, όπως με το e-banking. Δεν θα δίνουν πια οι νέοι τα χρήματά τους σε ένα «κορβανά» για όλους, χωρίς καμία επαφή και κανένα έλεγχο. Και ξεκινάνε οι ατομικοί λογαριασμοί, οι προσωπικοί «κουμπαράδες», που δίνουν χρώμα σε αυτή τη μεταρρύθμιση. Μεταρρύθμιση για τους νέους! 

Τι θα γίνει με τους υφιστάμενους συνταξιούχους και τους παλαιούς ασφαλισμένους; Θα μειωθούν οι υφιστάμενες επικουρικές ή οι επικουρικές που θα δοθούν τα επόμενα χρόνια εξαιτίας της αλλαγής του συστήματος;

Κατηγορηματικά όχι. Δεν θα υπάρξει καμία μείωση στις υφιστάμενες επικουρικές συντάξεις και στις συντάξεις που θα πάρουν οι παλαιοί ασφαλισμένοι. Θα υπάρχει ρητή αναφορά στο νόμο. Αν υπάρχει κάτι που αφορά τους παλιούς ασφαλισμένους, αυτό είναι ότι θα έχουν έμμεσο όφελος, διότι η παρέμβαση αυτή ενισχύει τη βιωσιμότητα και την ευστάθεια του ευρύτερου ασφαλιστικού συστήματος.

Έχετε υπολογίσει ποιο είναι το κόστος της μετάβασης και πώς θα καλυφθεί το κενό χρηματοδότησης;

Σύμφωνα με τις μελέτες που πραγματοποιήσαμε, το ποσό που απαιτείται υπολογίζεται σε 300 εκατ. ευρώ –κατά μέσο όρο- κάθε χρόνο για την πρώτη δεκαετία εφαρμογής του νέου συστήματος. Ποσό απόλυτα διαχειρίσιμο, αν ληφθεί υπόψη ότι ο κρατικός προϋπολογισμός ενισχύει το συνταξιοδοτικό σύστημα με 15 δις. ευρώ σε ετήσια βάση! Επιπλέον, σε μακροχρόνιο ορίζοντα, αναμένεται ότι το δημοσιονομικό όφελος θα είναι πολύ μεγαλύτερο, λόγω των αποταμιεύσεων, των επενδύσεων και της ανάπτυξης από την εισαγωγή του συστήματος. Αυτό πρακτικά θα γίνει, διότι ό,τι δίνει ο προϋπολογισμός από τη μια «τσέπη» για τη μετάβαση, θα το εισπράττει εμμέσως από την «άλλη» τσέπη, στο μέτρο που σημαντικό τμήμα των πόρων του νέου Ταμείου θα επενδυθεί στην ελληνική οικονομία. Έχουμε υπολογίσει ότι οι εγχώριες επενδύσεις θα αυξηθούν μεσοσταθμικά κατά 0,6% του ΑΕΠ την περίοδο 2022-2070. Αυτό είναι αυτονόητα θετικό όχι μόνο για το ασφαλιστικό σύστημα, αλλά και για τα δημόσια έσοδα, τις θέσεις εργασίας, την ίδια την εθνική οικονομία!

Κεφαλαιοποιητικό σημαίνει ιδιωτικό;

Κεφαλαιοποιητικό σημαίνει αποτελεσματικό. Τουλάχιστον όσον αφορά το μοντέλο που εισάγουμε με το νομοσχέδιο. Έχουμε υπολογίσει για παράδειγμα ότι η μηνιαία επικουρική σύνταξη εργαζόμενου που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό (650 ευρώ) και διαθέτει 40 χρόνια ασφάλισης διαμορφώνεται με το υφιστάμενο σύστημα στα 153 ευρώ. Με το νέο κεφαλαιοποητικό σύστημα η σύνταξη μπορεί να ανέλθει στα 257 ευρώ, να αυξηθεί δηλαδή κατά 68%, εάν επιτευχθούν αποδόσεις ίσες με τη μέση ετήσια απόδοση των αποθεματικών του ΕΦΚΑ που διαχειρίζεται το Μικτό Αμοιβαίο Κεφάλαιο της ΑΕΔΑΚ Ασφαλιστικών Οργανισμών.

Πώς διασφαλίζεται ότι οι ασφαλισμένοι δεν θα χάσουν τα λεφτά τους εξαιτίας κακών επενδυτικών επιλογών;

Θα προβλέπεται ρητά στο νομοσχέδιο εγγύηση του Δημοσίου, ότι κανείς δεν θα πάρει επικουρική σύνταξη χαμηλότερη από αυτή που αντιστοιχεί στις εισφορές που κατέβαλε, συν τον πληθωρισμό. Δεν θεωρώ πάντως ότι θα χρειαστεί να γίνει ενεργοποίηση αυτής της πρόβλεψης. Αυτό μας διδάσκει η εμπειρία χωρών με κεφαλαιοποιητικά ασφαλιστικά συστήματα, όπως στις σκανδιναβικές χώρες. Διερωτώμαι, πάντως, πού είδε ο ΣΥΡΙΖΑ τον περιβόητο τζόγο με τις εισφορές των νέων ασφαλισμένων; Είναι τζόγος να έχεις εγγυημένες τις εισφορές σου από το κράτος, ό,τι και αν συμβεί;

Τι εισφορές θα καταβάλλουν οι ασφαλισμένοι με το νέο σύστημα;

Οι εισφορές παραμένουν ως έχουν. Δηλαδή 6,5% μέχρι τα μέσα του 2022 και 6% από εκεί και πέρα για τους μισθωτούς (3% για τον εργαζόμενο και 3% για τον εργοδότη) και βάσει ασφαλιστικής κλάσης για τους αυτοαπασχολούμενους.

Ασφαλισμένοι που ταλαιπωρούνται, συνταξιούχοι που περιμένουν τη σύνταξή τους για χρόνια, υπάλληλοι που δεν πάνε στη καν στην εργασία τους. Το πρόβλημα στον ΕΦΚΑ μοιάζει να είναι δομικό, συστημικό. Έχετε καταλάβει τι συμβαίνει;

Δεν υπάρχει τίποτα πιο προβληματικό στην Ελλάδα από τον ΕΦΚΑ! Ήταν που ήταν προβληματικοί οργανισμοί όλοι οι προκάτοχοί του (ΙΚΑ, ΤΕΒΕ, ΤΣΑΥ κ.ο.κ.), «έδεσε το γλυκό» με τη φύρδην-μίγδην συγχώνευση του 2016, χωρίς κανένα σχέδιο, με αποτέλεσμα να μπλεχτούν άνθρωποι, διαδικασίες, λογισμικά, κ.ο.κ. Βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη μια προσπάθεια αναδιοργάνωσης με σταδιακή επέκταση των ψηφιακών συναλλαγών. Αλλά στον ΕΦΚΑ, θα γίνουν και άλλες, μεγάλες παρεμβάσεις γρήγορα και συστηματικά. Επιλέγω τρία μέτωπα: Το μέτωπο των εκκρεμών συντάξεων, όπου πέρα από το ανακουφιστικό μέτρο της προκαταβολής εθνικών συντάξεων μαζί με τα αναδρομικά τους, πιάνουν δουλειά σε λίγο καιρό, πιστοποιημένοι δικηγόροι και λογιστές για να μας βοηθήσουν να «κατεδαφίσουμε» το βουνό των εκκρεμών συντάξεων. Σε αυτό θα μας βοηθήσει και η συγκρότηση μιας «ομάδας κρούσης» στο λεγόμενο «πράσινο κτίριο» του ΕΦΚΑ στην Κηφισίας. Το δεύτερο μέτωπο είναι αυτό της εξυπηρέτησης των πολιτών, καθώς ο ΕΦΚΑ είναι δυστυχώς αντιπαράδειγμα. Είναι γι’αυτό σε εξέλιξη η προσπάθεια για τη δημιουργία ενός νέου τηλεφωνικού κέντρου. Το τρίτο μέτωπο έχει να κάνει με αυτή καθ’ αυτή τη συμπεριφορά των υπαλλήλων. Υπάρχουν πολλοί ευσυνείδητοι υπάλληλοι, αρκετούς από τους οποίους τυχαίνει πια να γνωρίζω και προσωπικά. Υπάρχουν όμως και εκείνοι που αδιαφορούν. Υπογραμμίζω για μία ακόμα φορά: Δεν πρόκειται να συμβιβαστώ με δεσποτικές συμπεριφορές! Δεν θα μείνουμε αδιάφοροι απέναντι στην αδιαφορία. Γι’αυτό άλλωστε έστειλα προσωπικά 10 κραυγαλέες περιπτώσεις για πειθαρχικό έλεγχο. Είμαστε αποφασισμένοι να συγκρουστούμε με αυτή τη νοοτροπία. Και όσο νωρίτερα ληφθεί το μήνυμα, τόσο καλύτερα για όλους!

Τι είναι αυτή η ομάδα κρούσης στο πράσινο κτίριο;

Είναι μια δομή ταχείας απονομής συντάξεων, η οποία θα καλύψει αρχικά το μεγαλύτερο μέρος των εκκρεμών συντάξεων πρώην ΙΚΑ και πρώην ΟΑΕΕ καθώς και τη διαχείριση των νέων αιτήσεων διαδοχικής ασφάλισης πρώην ΙΚΑ-ΟΑΕΕ και πρώην ΟΑΕΕ-ΙΚΑ για το μεγαλύτερο τμήμα της Αττικής (καθώς εκεί βρίσκεται 40% του συνολικού όγκου των εκκρεμών συντάξεων). Στόχος είναι να ελαχιστοποιηθούν οι χρόνοι με τη χρήση σύγχρονων ψηφιακών τεχνολογιών. Ιδιαίτερα σε σχέση με τις διαδοχικές συντάξεις, καθώς η αναμονή εκεί φτάνει πολύ συχνά τους πολλούς μήνες ή και τα χρόνια! Και, σταδιακά, εφόσον πάρουμε τα αποτελέσματα που περιμένουμε, να επεκταθούν αυτοί οι ρυθμοί και στα υπόλοιπα ταμεία, τύπους αιτήσεων συνταξιοδότησης και περιοχές της Ελλάδας, ξεκινώντας από τη Θεσσαλονίκη. Στο πράσινο κτίριο θα δημιουργηθεί επίσης ένα «επιχειρησιακό κέντρο» για την καθημερινή παρακολούθηση και συντονισμό της διαδικασίας απονομής συντάξεων σε όλη την Ελλάδα! Όλα αυτά σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα για την καλύτερη οργάνωση του εγχειρήματος.

Πότε θα προχωρήσετε με τους πιστοποιημένους δικηγόρους και λογιστές;

Ολοκληρώνεται αυτές τις μέρες η επεξεργασία του υλικού εκπαίδευσής τους. Προχωράμε επίσης, το συντομότερο, στην ολοκλήρωση της ειδικής πλατφόρμας που θα χρησιμοποιηθεί στη απονομή συντάξεων. Ενώ, προκειμένου να έχουμε την καλύτερη δυνατή συμμετοχή, έχουμε συμφωνήσει με τους δικηγορικούς συλλόγους και το Οικονομικό Επιμελητήριο η εκπαίδευσή τους να γίνει μέσω των ειδικών εκπαιδευτικών πλατφορμών που ίδιοι χρησιμοποιούν. Η πιστοποίησή τους θα γίνει από τον ΕΦΚΑ μέσω εξετάσεων και προσδοκούμε να έχουμε τους πρώτους πιστοποιημένους δικηγόρους και λογιστές στα τέλη Ιουλίου.

Το τηλεφωνικό κέντρο πώς θα λειτουργήσει;

Από την πρώτη στιγμή που ανέλαβα Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων είχα πει ότι η εξυπηρέτηση του πολίτη είναι για μένα εξίσου σημαντική με την επίλυση του προβλήματος των εκκρεμών συντάξεων. Να εκλείψουν τα φαινόμενα των «κατεβασμένων» ή «σπασμένων» τηλεφώνων, της ανάγκης να μεταβούν οι ίδιοι οι πολίτες στα τοπικά υποκαταστήματα μήπως και εξυπηρετηθούν. Σε αυτή την κατεύθυνση προχωρούμε. Το νέο τηλεφωνικό κέντρο θα ενοποιήσει τα διάσπαρτα τηλεφωνικά κέντρα που λειτουργούν σήμερα στο Υπουργείο και στους εποπτευόμενους Φορείς του (ΕΦΚΑ, ΟΑΕΔ, ΟΠΕΚΑ κλπ). Θα εξυπηρετεί δεκάδες χιλιάδες πολίτες την ημέρα με μια γραμμή που θα λειτουργεί δωρεάν, 24 ώρες το 24ωρο, 7 ημέρες την εβδομάδα και με μηδενικούς χρόνους αναμονής! Με προσωποποιημένη και εξειδικευμένη πληροφόρηση. Ενώ στις περιπτώσεις σύνθετων ερωτημάτων έχει προβλεφθεί η συγκρότηση ομάδων back office που θα ερευνούν την υπόθεση, θα αντλούν την πληροφορία και στη συνέχεια θα καλούν τον πολίτη δίνοντας του μια έγκυρη και άμεση απάντηση. Στον συνολικό σχεδιασμό μας είναι η αναμόρφωση και ο εμπλουτισμός των ιστοσελίδων με στόχο να μετατραπούν σε κόμβους ενημέρωσης και πληροφόρησης καθώς και η λειτουργία ενός συστήματος ticketing στον ΕΦΚΑ με στόχο τα χιλιάδες ηλεκτρονικά ερωτήματα των πολιτών να λαμβάνονται με τρόπο οργανωμένο, να "χρεώνονται" για διεκπεραίωση και να απαντώνται χωρίς καθυστέρηση. Στόχος μας είναι εντός του καλοκαιριού να ξεκινήσει η λειτουργία του νέου τηλεφωνικού κέντρου, κάνοντας την αρχή από τον ΕΦΚΑ που αντιμετωπίζει και τα περισσότερα προβλήματα.

Πότε μπορούμε να πούμε ότι θα δούμε μία σημαντική μείωση στο στοκ των εκκρεμών συντάξεων;

Με τη σωστή υλοποίηση των παραπάνω πρωτοβουλιών, καθώς και ενός προσεκτικά μελετημένου συνολικού επιχειρησιακού σχεδιασμού που βρίσκεται ήδη σε λειτουργία, μπορούμε να αισιοδοξούμε ότι θα δούμε σημαντική αποκλιμάκωση του στοκ των συντάξεων ήδη από τις αρχές φθινοπώρου.

 

 

Ιουν 25

Να μας εξηγήσει ο ΣΥΡΙΖΑ γιατί θέλει να καταδικάσει τους νέους ανθρώπους σε χαμηλές συντάξεις - Συνεντεύξεις στο ΣΚΑΪ και τον REAL FM για το νομοσχέδιο για την «Ασφαλιστική Μεταρρύθμιση για τη Νέα Γενιά»

«Απαιτώ εξηγήσεις από αυτήν την απίστευτη αντιπολίτευση που κλείνει τα μάτια της σε αυτά που γίνονται σε όλη την Ευρώπη και λέει στους νέους ανθρώπους να μείνουν στις σημερινές χαμηλές συντάξεις. Να βγει κάποιος να μας εξηγήσει γιατί δεν θέλουν να δοθούν αυξήσεις 43% έως 68% στις συντάξεις που θα λάβουν οι νέοι. Και ο κ. Τσίπρας που τα υιοθετεί αυτά, να εξηγήσει γιατί θέλει να καταδικάσει τους νέους ανθρώπους σε χαμηλές συντάξεις».

Τις επισημάνσεις αυτές έκανε ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, Κωστής Χατζηδάκης, σε συνεντεύξεις του σήμερα στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, στην εκπομπή «Αταίριαστοι» και στον Real FM, στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου.

«Έχουν ζαλιστεί με τα ποσοστά των δημοσκοπήσεων και το κομματικό πάθος και κάνουν κριτική ακόμη και σε πράγματα που είναι ολοφάνερα σωστά. Κριτική που τους αποξενώνει από τη νέα γενιά γιατί από τη μια λένε ότι δήθεν νοιάζονται για τους νέους και από την άλλη υπερασπίζονται ένα σύστημα για το οποίο διαμαρτύρονται όλοι οι Έλληνες πολίτες. Το μόνο για το οποίο νοιάζονται είναι τα δόγματα και οι αραχνιασμένες απόψεις τους. Εμείς λέμε άσπρο, αυτοί λένε μαύρο. Ας λένε ό,τι θέλουν, εμείς είμαστε πεπεισμένοι ότι κάνουμε το σωστό», πρόσθεσε ο κ. Χατζηδάκης. «Κάνουμε ένα βήμα που δίνει δύναμη στους νέους εργαζόμενους και θα περίμενα να μας λένε ότι το κάνουμε με καθυστέρηση».

Ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων σημείωσε ότι το σύστημα του ατομικού «κουμπαρά» που εισάγεται με το νομοσχέδιο για την «Ασφαλιστική μεταρρύθμιση για τη νέα γενιά» εφαρμόζεται στις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, και σε χώρες με παράδοση στο κοινωνικό κράτος όπως οι Σκανδιναβικές. «Τι σόι εκσυγχρονιστική αντιπολίτευση κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ όταν κλείνει τα μάτια του σε αυτό που γίνεται σε όλη την Ευρώπη; Ας βγουν να μας πουν που είναι το μοντέλο που ονειρεύονται και τι στο καλό προτείνουν», είπε.

Απαντώντας εξάλλου στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης περί «τζόγου» με τις εισφορές των ασφαλισμένων ο κ. Χατζηδάκης τόνισε: «Τζόγος θα υπήρχε αν κινδύνευαν οι αποταμιεύσεις των ασφαλισμένων. Αλλά στο νομοσχέδιο υπάρχει ειδική πρόβλεψη που λέει ότι ακόμη και στην απίθανη περίπτωση που κάτι πάει στραβά στις διεθνείς αγορές και δεν πάνε καλά οι επενδύσεις, το κράτος εγγυάται ότι ο ασφαλισμένος θα πάρει τα χρήματα που κατέβαλε συν τον πληθωρισμό. Που είναι λοιπόν ο τζόγος;», διερωτήθηκε. «Υπάρχει», κατέληξε, «διπλή εγγύηση τόσο για τους σημερινούς όσο και για τους νέους συνταξιούχους».

Ιουν 24

«Ασφαλιστική μεταρρύθμιση για τη νέα γενιά» – Παρουσιάστηκε το νομοσχέδιο - Κ. Χατζηδάκης – Π. Τσακλόγλου: Παρέμβαση που θα αυξήσει τις συντάξεις των νέων

Το νομοσχέδιο με τίτλο «Ασφαλιστική μεταρρύθμιση για τη νέα γενιά» παρουσιάστηκε σήμερα σε διαδικτυακή συνέντευξη τύπου από τον υπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Κωστή Χατζηδάκη, τον υφυπουργό Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Πάνο Τσακλόγλου και την Γενική Γραμματέα Κοινωνικής Ασφάλισης Παυλίνα Καρασιώτου.

Με το νομοσχέδιο εισάγονται στοιχεία κεφαλαιοποιητικού συστήματος στις επικουρικές συντάξεις για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας και εθελοντικά για εργαζόμενους και αυτοαπασχολούμενους έως 35 ετών. Η μεταρρύθμιση ακολουθεί επιτυχημένα μοντέλα που εφαρμόζονται πολλά χρόνια σε ευρωπαϊκές χώρες. Στηρίζεται στη λογική του «ατομικού κουμπαρά» που δίνει μεγαλύτερο έλεγχο στο νέο ασφαλισμένο πάνω στο τελικό ύψος της σύνταξής του και τον συνδέει με αυτή. Δημιουργεί κουλτούρα αποταμίευσης και οδηγεί σε υψηλότερες συντάξεις για τους νέους, μέσω της επαγγελματικής διαχείρισης των κεφαλαίων που θα επενδυθούν. Και έχει ξεκάθαρο αναπτυξιακό πρόσημο, αφού μέσω της συσσώρευσης των κεφαλαίων που θα επενδυθούν στην ελληνική οικονομία θα ενισχυθεί η ανάπτυξη και η απασχόληση.

Ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε στην εισαγωγική του τοποθέτηση: «Σήμερα παρουσιάζουμε το νομοσχέδιο για την μεταρρύθμιση του συστήματος της επικουρικής ασφάλισης, υλοποιώντας έτσι μια ακόμα βασική μας προεκλογική δέσμευση. Προηγήθηκε η παρέμβασή μας στο σκέλος της κύριας σύνταξης με τον νόμο 4670/2020, με τον οποίο η κυβέρνηση διόρθωσε αρκετές από τις ατέλειες του «νόμου Κατρούγκαλου».

Συνεχίζουμε με την αλλαγή της αρχιτεκτονικής του συστήματος για τις επικουρικές συντάξεις, που -μαζί με τις κύριες συντάξεις- συνιστούν τον πρώτο πυλώνα του ασφαλιστικού μας συστήματος.

Ο τίτλος του νομοσχεδίου είναι «ασφαλιστική μεταρρύθμιση για τη νέα γενιά». Είναι μια παρέμβαση με το βλέμμα στους νέους που επιδιώκει -με βάση τις γενικότερες οικονομικές και δημογραφικές συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί- να σιγουρέψει και να αυξήσει τις συντάξεις των νέων εργαζομένων.

Το ασφαλιστικό σύστημα επηρεάζεται από μια σειρά παράγοντες όπως η δημοσιονομική σταθερότητα και οι ρυθμοί ανάπτυξης. Επηρεάζεται όμως και από το δημογραφικό. Στο δημογραφικό είναι γνωστό ότι υπάρχει τα τελευταία χρόνια μια επιδείνωση. Η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχους είναι πλέον 1,7 προς 1, ενώ το σύστημα δομήθηκε -αρκετές δεκαετίες πριν- με αναλογία 4 προς 1.

Πρόκειται για ένα πρόβλημα που αντιμετωπίζει όλη η Ευρώπη, όμως η Ελλάδα ακόμα περισσότερο. Εκτιμάται ότι το 2030 θα έχουμε πάρει από την Ιταλία μια ανεπιθύμητη πρωτιά: Αυτή της πιο γερασμένης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης! Δε γίνεται σχεδιάζοντας το μέλλον της νέας γενιάς να αγνοεί κανείς αυτή την παράμετρο.

Παράλληλα, παρά τις παρεμβάσεις που έχουν γίνει κατά καιρούς στο ασφαλιστικό μας σύστημα, αυτό εξακολουθεί να μην είναι πλήρως εναρμονισμένο με τις εξελίξεις στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και να μην έχει τους βαθμούς ελευθερίας που υπάρχουν αλλού. Με άλλα λόγια, οι επιλογές που έχουν οι ασφαλισμένοι για το μέλλον τους στην Ελλάδα εξακολουθούν να είναι λιγότερες σε σχέση με τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες.

Γι’ αυτό ερχόμαστε τώρα και βάζουμε σε ευρωπαϊκή τροχιά την επικουρική ασφάλιση. Εισάγουμε δηλαδή το κεφαλαιοποιητικό σύστημα ή σε απλά ελληνικά τον «ατομικό κουμπαρά» για τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας (αυτούς δηλαδή που μπαίνουν στην αγορά εργασίας από 1η Ιανουαρίου 2022- και για όσους είναι μέχρι 35 ετών και αποφασίσουν να ενταχθούν στο νέο σύστημα.

Το νέο σύστημα εισάγεται σταδιακά, ακολουθώντας και ως προς αυτό το μοντέλο πολλών ευρωπαϊκών κρατών, ιδιαίτερα δε των σκανδιναβικών χωρών όπως η Σουηδία, που φημίζονται για την αποτελεσματικότητα του κοινωνικού τους κράτους.

Τι πετυχαίνουμε με αυτή την παρέμβαση;

– Πρώτο πλεονέκτημα είναι ότι ο νέος ασφαλισμένος θα αποκτήσει σημαντικό έλεγχο πάνω στη σύνταξή του και στο τελικό της ύψος. Δεν θα αποφασίζουν άλλοι γι’ αυτόν, χωρίς αυτόν. Η παρέμβασή μας λοιπόν βοηθά στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των νέων προς το ασφαλιστικό σύστημα, συνδέοντάς τους με τη σύνταξή τους. Πολλοί νέοι πιστεύουν ότι «δεν θα πάρω ποτέ σύνταξη». Αυτή την αντίληψη πάμε να αλλάξουμε.

– Δεύτερο πλεονέκτημα είναι ότι με το σύστημα του «προσωπικού κουμπαρά» θα δημιουργηθεί μια νέα κουλτούρα αποταμίευσης. Τα χρήματα που θα αποταμιευθούν θα επενδυθούν με σωστότερο και πιο επαγγελματικό τρόπο. Έτσι θα γίνουν περισσότερες επενδύσεις που σημαίνουν ανάπτυξη, νέες θέσεις εργασίας, αυξημένα έσοδα για το δημόσιο ταμείο.

– Τρίτον πλεονέκτημα, ότι τα νέο σύστημα θα οδηγήσει σε μεγαλύτερες επικουρικές συντάξεις για τους νέους ασφαλισμένους. Αυτό δείχνει η ευρωπαϊκή εμπειρία την οποία ακολουθούμε. Μια σειρά από στοιχεία τα οποία παρουσιάζουμε δείχνει ότι η αξιοποίηση των πόρων μέσω αυτού του συστήματος έχει αποδειχθεί αποτελεσματικότερη.

– Και τέταρτο, η παρέμβαση αυτή ενισχύει τη βιωσιμότητα του ευρύτερου ασφαλιστικού συστήματος καθώς εισάγει μια ποικιλομορφία, αποφεύγοντας δηλαδή το δημόσιο και οι ασφαλισμένοι να βάζουν όλα τα αυγά τους για τις κοινωνικές ασφαλίσεις στο ίδιο καλάθι όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα.

Η μεταρρύθμιση αυτή συνοδεύεται από μια ένα σύστημα διπλής εγγύησης: Για τους σημερινούς ασφαλισμένους δεν θα αλλάξει απολύτως τίποτε. Οι συντάξεις του υφιστάμενου συστήματος είναι πλήρως διασφαλισμένες γιατί όποιο χρηματοδοτικό κενό προκύψει, θα καλυφθεί χωρίς προβλήματα από τον προϋπολογισμό.

Και για τους νεοεισερχόμενους, ακόμα και στην απίθανη περίπτωση που κάτι δεν πάει καλά με τις επενδύσεις των αποταμιεύσεών τους, το κράτος παρέχει εγγύηση ότι η σύνταξη δεν θα είναι χαμηλότερη από τις εισφορές που κατέβαλαν.

Επομένως η ασφαλιστική μεταρρύθμιση για τη νέα γενιά είναι μια αναγκαία παρέμβαση που υπαγορεύεται από τις ανάγκες των νέων, τις ανισορροπίες του ασφαλιστικού συστήματος και τις πολιτικές που εφαρμόζονται στις προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες.

Τυχόν αδιαφορία για το πρόβλημα θα ήταν συνηγορία υπέρ ενός συστήματος που έχουμε δει και στην πατρίδα μας πώς έχει λειτουργήσει στο παρελθόν. Οι δυσάρεστες εμπειρίες είναι άλλωστε έντονα χαραγμένες στη μνήμη των ασφαλισμένων.

Για να γίνουμε Ευρώπη, πρέπει να ακολουθήσουμε τις πολιτικές της Ευρώπης και αυτό επιχειρούμε σήμερα».

Ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Πάνος Τσακλόγλου υπογράμμισε: «Παρουσιάζουμε σήμερα την πρότασή μας για την αλλαγή της αρχιτεκτονικής της επικουρικής ασφάλισης.  Πρόκειται για μια ουσιώδη διαρθρωτική μεταρρύθμιση που μεριμνά για την επάρκεια των μελλοντικών επικουρικών συντάξεων των νέων εργαζομένων, χωρίς να τίθενται σε κίνδυνο οι σημερινές συντάξεις.

Το νομοσχέδιο προβλέπει την σταδιακή μετατροπή του συστήματος των επικουρικών συντάξεων από διανεμητικό σε κεφαλαιοποιητικό και σύντομα θα δοθεί προς διαβούλευση ενώ στη συνέχεια θα κατατεθεί στη Βουλή. 

Το νέο δημόσιο σύστημα επικουρικής ασφάλισης σχεδιάστηκε με βάση την εμπειρία χωρών με αξιοζήλευτο επίπεδο κοινωνικής προστασίας. Για τις ανάγκες του νέου συστήματος θα συσταθεί ένα νέο δημόσιο ταμείο που θα διοικείται από πιστοποιημένους επαγγελματίες οι οποίοι θα επιλέγονται με αυστηρά αξιοκρατικά κριτήρια και ανοιχτές διαδικασίες επιλογής. 

Με την προτεινόμενη μεταρρύθμιση επιδιώκεται:

  • Η μείωση του δημογραφικού κίνδυνου στο σύνολο της κοινωνικής ασφάλισης
  • Η εξασφάλιση υψηλότερων επικουρικών συντάξεων στους μελλοντικούς συνταξιούχους
  • Η μετατροπή του ασφαλιστικού συστήματος σε μοχλό ανάπτυξης της οικονομίας
  • Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των νέων ασφαλισμένων στο δημόσιο συνταξιοδοτικό σύστημα με την παροχή ισχυρών κινήτρων για νόμιμη εργασία.

Το προτεινόμενο νομοσχέδιο περιλαμβάνει δύο σημαντικές κρατικές εγγυήσεις. Πρώτον, το κράτος εγγυάται την καταβολή των συντάξεων του υφισταμένου συστήματος με υπολογισμό τους ωσάν στο σύστημα να συμμετείχαν όλοι οι ασφαλισμένοι (παλαιοί και νέοι).  Δεύτερον, ακόμα και στην εξαιρετικά απίθανη περίπτωση που οι σωρευτικές αποδόσεις των επενδύσεων του ατομικού λογαριασμού του ασφαλισμένου στο νέο σύστημα είναι αρνητικές, το κράτος εγγυάται ότι η επικουρική του σύνταξη θα αντιστοιχεί στις εισφορές που κατέβαλε ο ασφαλισμένος σε πραγματικούς όρους. Ουσιαστικά, αυτό σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι του νέου συστήματος θα είναι προστατευμένοι από τυχόν ακραίες διακυμάνσεις των αγορών.

Για λόγους πληρότητας, διαφάνειας και επιστημονικής τεκμηρίωσης, το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ανέθεσε την εκπόνηση τριών οικονομικών μελετών των επιπτώσεων της εισαγωγής του νέου συστήματος επικουρικής ασφάλισης:  (α) στην Εθνική Αναλογιστική Αρχή αναλογιστική μελέτη,  (β) στο Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) μελέτη μακροοικονομικών επιπτώσεων και (γ) στον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) μελέτη βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους. Οι μελέτες αυτές θα κατατεθούν στη Βουλή μαζί με το σχέδιο νόμου – κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά- σε ασφαλιστικό νομοσχέδιο.

H προτεινόμενη μεταρρύθμιση δεν απαντά σε ένα πρόβλημα αποσπασματικά και εκ των υστέρων αλλά το εντοπίζει, το αξιολογεί και το αντιμετωπίζει, προτείνοντας συνολική λύση. Πρόκειται για εγχείρημα με κατ’ εξοχήν μακρόπνοο χαρακτήρα, στο επίκεντρο του οποίου βρίσκονται οι επικουρικές συντάξεις της νέας γενιάς.

Η εμπειρία της χώρας μας αλλά και άλλων χωρών δείχνει ότι για κάθε απόφαση που δεν λαμβάνεται εγκαίρως στον θεσμό της κοινωνικής ασφάλισης, καθώς η οικονομία και η κοινωνία μετασχηματίζονται, το πρόβλημα, συνήθως, επανέρχεται και μάλιστα υπό χειρότερες συνθήκες. Με αυτή την οπτική αλλά και διότι θεωρούμε ότι το ασφαλιστικό είναι ζήτημα κεφαλαιώδους σημασίας για την κοινωνία μας, προσβλέπουμε σε ειλικρινή διάλογο, με νηφαλιότητα και πνεύμα συναίνεσης και κοινής ευθύνης»

Τέλος, η Γενική Γραμματέας Κοινωνικής Ασφάλισης Παυλίνα Καρασιώτου αναφέρθηκε στις βασικές αρχές που ακολουθήθηκαν ως προς το σχεδιασμό του νέου συστήματος Τόνισε ότι έχουν ληφθεί υπόψη οι καλές πρακτικές των άλλων χωρών, οι κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ και των διεθνών οργανισμών, αλλά και οι ιδιαιτερότητες της ελληνικής πραγματικότητας, ενώ αναφέρθηκε και σε μη πετυχημένες πρακτικές οι οποίες λήφθηκαν υπόψη ώστε να αποφευχθούν λάθη. Όπως σημείωσε, «το νέο σύστημα σχεδιάστηκε πάνω στις αρχές της ορθής εταιρικής διακυβέρνησης, της επαγγελματικής διαχείρισης των επενδύσεων, αλλά και στον ισχυρό έλεγχό του εκ μέρους του νέου Ταμείου, προς όφελος των ασφαλισμένων». Καταλήγοντας, επεσήμανε ότι με την κατάθεση και ψήφιση του νομοσχεδίου αρχίζει ο δρόμος της εφαρμογής του, με το Υπουργείο να έχει ξεκινήσει με τις υπουργικές αποφάσεις και τις λοιπές οργανωτικές πτυχές, ώστε να είμαστε έγκαιρα σε θέση να αρχίσουμε να παρέχουμε στους ασφαλισμένους αυτά που υποσχόμαστε.

 

ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΓΙΑ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ

Η μεταρρύθμιση του συστήματος Επικουρικής Ασφάλισης που προωθείται με το προτεινόμενο νομοσχέδιο είναι μια μεταρρύθμιση με το βλέμμα στη νέα γενιά. Αποτελεί υλοποίηση της προεκλογικής δέσμευσης της κυβέρνησης που απαντά στην πρόκληση της γήρανσης του πληθυσμού -που υπονομεύει το υφιστάμενο σύστημα-  «κεφαλαιοποιώντας» την  εμπειρία από επιτυχημένα μοντέλα ευρωπαϊκών χωρών που  φημίζονται για την αποτελεσματικότητα του κοινωνικού τους κράτους, όπως η Σουηδία, η Δανία, η Ολλανδία.

Τα βασικά πλεονεκτήματα της παρέμβασης είναι τα ακόλουθα:

  • Οδηγεί σε υψηλότερες επικουρικές συντάξεις για τους νέους ασφαλισμένους, όπως δείχνει η ευρωπαϊκή εμπειρία την οποία ακολουθούμε, με πλήρη διασφάλιση των υφιστάμενων συντάξεων
  • Εισάγει τη λογική του «ατομικού κουμπαρά», δίνοντας στον νέο ασφαλισμένο περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερο έλεγχο στο τελικό ύψος της σύνταξής του.
  • Βοηθά στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των νέων προς το ασφαλιστικό σύστημα συνδέοντάς τους με την σύνταξή τους και απαντώντας στην ανησυχία που εκφράζουν πολλοί νέοι ότι «δεν θα πάρω ποτέ σύνταξη»
  • Δημιουργεί καινούρια κουλτούρα αποταμίευσης, με σημαντικά οφέλη για την εθνική οικονομία. Γιατί μέσα από το νέο σύστημα θα δημιουργηθεί και ένας εθνικός «κουμπαράς», οι πόροι του οποίου θα επενδυθούν στην εθνική οικονομία. Οι επενδύσεις σημαίνουν ανάπτυξη, νέες θέσεις εργασίας, αυξημένα έσοδα για το κράτος
  • Ενισχύει τη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος αποσυνδέοντας την επικουρική ασφάλιση από τις δυσμενείς δημογραφικές εξελίξεις

Το πρόβλημα

Με το νέο σύστημα επιχειρείται να αντιμετωπιστούν οι παρενέργειες που προκύπτουν από την επιδείνωση των δημογραφικών δεδομένων. Το ισχύον, εξολοκλήρου διανεμητικό σύστημα κοινωνικής ασφάλισης (που προβλέπει ότι οι  εισφορές κοινωνικής ασφάλισης των σημερινών εργαζομένων χρηματοδοτούν τις συντάξεις των σημερινών συνταξιούχων) λειτουργεί αποτελεσματικά όταν οι εργαζόμενοι είναι πολλοί και οι συνταξιούχοι λίγοι. Κάτι που συνέβαινε στο παρελθόν, αλλά όχι πια. Η αλλαγή των δημογραφικών συσχετισμών προς το χειρότερο είναι μια πραγματικότητα που αφορά όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά και πολλές ανεπτυγμένες χώρες.  Τις δεκαετίες του 1950 και του 1960 όταν «χτιζόταν» το ασφαλιστικό σύστημα της Ελλάδας, η αναλογία εργαζομένων προς συνταξιούχων στην Ελλάδα ήταν 4 προς 1. Σήμερα είναι 1,7 προς 1.  Η Eurostat εκτιμά ότι το 2030 η Ελλάδα αναμένεται να πάρει από την Ιταλία τα σκήπτρα της πιο γερασμένης χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ειδικά όσον αφορά στην επικουρική ασφάλιση, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής  σήμερα 1,2 εκατομμύρια δικαιούχοι επικουρικής σύνταξης μοιράζονται τις εισφορές 3,3 εκατομμυρίων ασφαλισμένων. Το 2050, 1,9 εκατομμύρια συνταξιούχοι θα μοιράζονται τις εισφορές 3,2 εκατομμυρίων ασφαλισμένων. Ως αποτέλεσμα, προβλέπεται ότι η μέση επικουρική σύνταξη θα μειωθεί από 16% του μέσου μισθού που είναι σήμερα σε λιγότερο από 10% το 2050.

Η προτεινόμενη λύση

Για να μην βρεθούν οι νέοι εργαζόμενοι να εισπράττουν χαμηλές επικουρικές συντάξεις, το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων δρομολογεί τη βαθμιαία μετατροπή του συστήματος επικουρικής ασφάλισης από διανεμητικό σε κεφαλαιοποιητικό.

Βασικό χαρακτηριστικό του νέου συστήματος είναι ότι δημιουργούνται ατομικοί λογαριασμοί («κουμπαράδες») από τους οποίους θα καταβληθούν οι μελλοντικές συντάξεις των νέων εργαζομένων. Αντί δηλαδή οι εισφορές των νέων να χρησιμοποιούνται για την πληρωμή της επικουρικής σύνταξης των σημερινών συνταξιούχων, θα αποταμιεύονται και θα επενδύονται, δημιουργώντας ένα αποθεματικό, από το οποίο θα πληρωθούν οι μελλοντικές τους συντάξεις. Οι εισφορές που πληρώνει ο κάθε νέος εργαζόμενος θα πηγαίνουν στη δική του σύνταξη, η οποία θα υπολογίζεται στη βάση του σωρευμένου ποσού εισφορών και αποδόσεων.

Το νέο σύστημα επικουρικής ασφάλισης θα είναι υποχρεωτικό για το σύνολο των μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων που εισέρχονται για πρώτη φορά στην αγορά εργασίας από 1η Ιανουαρίου 2022 και είναι υπόχρεοι επικουρικής ασφάλισης.  Πρόκειται για τους μισθωτούς του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, τους δικηγόρους και τους μηχανικούς.

Προαιρετικά, αν δηλαδή το επιθυμούν, μπορούν να ενταχθούν σε αυτό ασφαλισμένοι κάτω των 35 ετών οι οποίοι είτε δεν έχουν υποχρεωτική επικουρική ασφάλιση (π.χ. ένας λογιστής), είτε είναι ήδη ασφαλισμένοι στο υφιστάμενο σύστημα.  Το ύψος των εισφορών για το νέο επικουρικό σύστημα παραμένει ως έχει. Δηλαδή 6,5% μέχρι τα μέσα του 2022 και 6% από εκεί και πέρα.

Η διαχείριση των ατομικών λογαριασμών θα γίνεται μέσω ενός νέου δημοσίου φορέα, (Ταμείο Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης-ΤΕΚΑ) που θα διοικείται από πιστοποιημένους επαγγελματίες.

Θα δημιουργηθεί περιορισμένος αριθμός προσεκτικά σχεδιασμένων επενδυτικών χαρτοφυλακίων, όπου -με επιλογή του ασφαλισμένου και ανάλογα με το προφίλ του- θα επενδύονται τα κεφάλαια του «ασφαλιστικού κουμπαρά» του.   Θα υπάρχει η συντηρητική επιλογή, η ενδιάμεση και μια πιο «επιθετική» με στόχο τη διασφάλιση μεγαλύτερων αποδόσεων.  Ο ασφαλισμένος θα έχει τη δυνατότητα ανά τακτά χρονικά διαστήματα να αλλάζει την στρατηγική του. Θα μπορεί δε να έχει τον πλήρη έλεγχο των εισφορών του και των αποδόσεών τους μέσω πρόσβασης από το κινητό ή/και τον υπολογιστή του ανά πάσα στιγμή, όπως συμβαίνει και με το e-banking.

Ο νόμος θα προβλέπει έναν μαθηματικό τύπο («ράντα») που θα υπολογίζει το ύψος της σύνταξης με βάση διάφορους παράγοντες, με κυρίαρχο τις ασφαλιστικές εισφορές που θα έχουν συσσωρευτεί στον ατομικό κουμπαρά του κάθε ασφαλισμένου αλλά και την απόδοση που θα έχει εξασφαλίσει.

Δεν τίθεται κανένα θέμα ιδιωτικοποίησης της επικουρικής ασφάλισης.  Η νέα επικουρική παραμένει δημόσια.  Στο νομοσχέδιο θα προβλέπεται ρητά  εγγύηση του Δημοσίου περί μη αρνητικής απόδοσης  που σημαίνει ότι κανείς δεν θα πάρει επικουρική σύνταξη χαμηλότερη από αυτή που αντιστοιχεί στις εισφορές που κατέβαλε.

Το πιθανότερο είναι ότι η εγγύηση αυτή να μην χρειαστεί να ενεργοποιηθεί, αν ληφθεί υπόψη η  εμπειρία χωρών όπου κεφαλαιοποιητικά ασφαλιστικά συστήματα λειτουργούν για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Στη Σουηδία για παράδειγμα από το 1995, λειτουργούν δυο παράλληλα συστήματα δημόσιας κοινωνικής ασφάλισης. Το ένα, που παρέχει τις κύριες συντάξεις είναι διανεμητικού χαρακτήρα. Το δεύτερο –που αφορά στην επαγγελματική ασφάλιση-  είναι κεφαλαιοποιητικό, σαν  αυτό που σχεδιάζουμε με τη μεταρρύθμιση.  Για την περίοδο 1995-2019 η μέση ετήσια απόδοση για την διανεμητική ασφάλιση ήταν σε πραγματικούς όρους 1,7%, ενώ για την κεφαλαιοποιητική ασφάλιση 4,2%.  Με άλλα λόγια, σε αυτή την περίοδο, το κεφάλαιο του διανεμητικού συστήματος αυξήθηκε κατά 52% ενώ αυτό του κεφαλαιοποιητικού κατά 180%.

Διαχειρίσιμο το κόστος μετάβασης- Καμία αλλαγή στις υφιστάμενες συντάξεις

Από τη σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση δεν  επηρεάζεται ούτε η καταβολή ούτε το ύψος των επικουρικών συντάξεων του υφιστάμενου συστήματος Θα αναγράφεται ρητά στο νόμο πως οι καταβαλλόμενες από το  «παλιό» Επικουρικό Ταμείο  συντάξεις δεν θα θιγούν από τη μεταρρύθμιση και για το λόγο αυτό θα υπάρχουν επιχορηγήσεις από τον προϋπολογισμό προς το «παλιό» ταμείο επικουρικής ασφάλισης. Το ποσό που απαιτείται υπολογίζεται σε 300 εκατ. ευρώ –κατά μέσο όρο- κάθε χρόνο για την πρώτη δεκαετία εφαρμογής του νέου συστήματος. Ποσό απόλυτα διαχειρίσιμο, αν ληφθεί υπόψη ότι ο κρατικός προϋπολογισμός ενισχύει το συνταξιοδοτικό σύστημα με 15 δις. ευρώ σε ετήσια βάση.

Για τη συνολική περίοδο αναφοράς (2022-2070)  η πραγματική μέση ετήσια επιβάρυνση του προϋπολογισμού υπολογίζεται στα 120 εκατ. ευρώ (6 δισ. ευρώ σωρευτικά). Το ποσό αυτό προκύπτει εάν από το ταμειακό κενό αφαιρεθούν τα  πρόσθετα δημοσιονομικά έσοδα που θα προκύψουν  χάρις στη μεταρρύθμιση. Δηλαδή, το «μέρισμα ανάπτυξης» σε μεγάλο βαθμό αντισταθμίζει το ακαθάριστο κόστος μετάβασης αφήνοντας πολύ μικρά κενά που μπορούν εύκολα να απορροφηθούν από τον προϋπολογισμό.

Επομένως η κριτική της αντιπολίτευσης για «δυσβάσταχτο κόστος» είναι απολύτως αβάσιμη. Οι υφιστάμενες συντάξεις και οι συντάξεις των ασφαλισμένων που θα συνταξιοδοτηθούν με το ισχύον σύστημα θα εξακολουθήσουν να υπολογίζονται με βάση τους υφιστάμενους κανόνες και δεν πρόκειται να θιγούν.   Η επώδυνη κρίση χρέους της προηγούμενης δεκαετίας δημιούργησε την εντύπωση πώς κάθε ασφαλιστική μεταρρύθμιση ισοδυναμεί με μείωση των συντάξεων. Όμως, οι ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις που γίνονται εγκαίρως και με το βλέμμα στο μέλλον –όπως αυτή που σχεδιάζουμε σήμερα- αποσκοπούν  στην αποφυγή της περικοπής των συντάξεων.

 

Οι τρεις μελέτες (Αναλογιστική, Μακροοικονομική, Ανάλυση Βιωσιμότητας Δημοσίου Χρέους) για τις επιδράσεις της μεταρρύθμισης

Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων ανάθεσε την εκπόνηση τριών μελετών ώστε να έχει πλήρη εικόνα των επιπτώσεων της μεταρρύθμισης στην οικονομία. Οι μελέτες θα κατατεθούν στη Βουλή μαζί με το νομοσχέδιο.

  • Η αναλογιστική μελέτη, για το κόστος της μετάβασης στο νέο σύστημα και το ρυθμό ωρίμανσής της εκπονήθηκε από την Εθνική Αναλογιστική Αρχή. Από αυτήν προέκυψε ότι το ποσοστό κάλυψης των ασφαλισμένων από τη νέα επικουρική θα ξεπεράσει το 50% το 2045 και το 90% το 2065. Τα στοιχεία για το κόστος μετάβασης αναφέρθηκαν πιο πάνω.
  • Η μακροοικονομική μελέτη, η οποία εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ), τα βασικά ευρήματα της οποίας είναι τα εξής:
  1. Το αποθεματικό του νέου Ταμείου στο τέλος της περιόδου αναφοράς (2070) εκτιμάται στο 31% του ΑΕΠ
  2. Οι ετήσιες εγχώριες επενδύσεις θα αυξηθούν μεσοσταθμικά κατά 0,6% του ΑΕΠ την περίοδο 2022-2070
  3. Σταδιακή αύξηση ΑΕΠ σε σύγκριση με το σενάριο της μη υλοποίησης της μεταρρύθμισης η οποία θα φτάσει σε ύψος 6-7% στο τέλος της περιόδου αναφοράς (2070)
  4. Ενίσχυση της απασχόλησης, αύξηση ασφαλιστικών εισφορών, άμεσων και έμμεσων φόρων
  • Τέλος, η ανάλυση βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους που εκπονήθηκε από τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), δείχνει ότι μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 2045 οι επιπτώσεις της μεταρρύθμισης στο δημόσιο χρέος είναι πολύ μικρές.

 

Τι κερδίζουν οι νέοι από τη μεταρρύθμιση

Από τις μελέτες και τις προβολές που έχον γίνει προκύπτει ότι το νέο σύστημα μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικά υψηλότερες επικουρικές συντάξεις σε σχέση με το υφιστάμενο.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, ενώ αυτή τη στιγμή το ύψος της μηνιαίας επικουρικής σύνταξης για μέσο μισθό 1.400 ευρώ και 40 έτη ασφάλισης ανέρχεται σε 235 ευρώ, με το νέο σύστημα η επικουρική σύνταξη μπορεί να  φτάσει στα 326 ευρώ με βάση την επαγγελματική διαχείριση των κεφαλαίων του ΕΦΚΑ και στα 479 ευρώ με βάση τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ που έχουν τα κεφαλαιοποιητικά συστήματα με τις υψηλότερες αποδόσεις.

Σε ένα άλλο παράδειγμα, η μηνιαία επικουρική σύνταξη εργαζόμενου που αμείβεται με τον κατώτατο μισθό (650 ευρώ) και διαθέτει 40 χρόνια ασφάλισης διαμορφώνεται με το υφιστάμενο σύστημα στα 153 ευρώ. Με το νέο κεφαλαιοποητικό σύστημα η σύνταξη μπορεί να ανέλθει στα 219 ευρώ, να αυξηθεί δηλαδή κατά 43%, με αποδόσεις ίσες με τον μέσο όρο των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών συστημάτων των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ. Μπορεί δε να αυξηθεί ακόμα περισσότερο, στα 257 ευρώ (+68% σε σχέση με το υφιστάμενο σύστημα) εάν επιτευχθούν αποδόσεις ίσες με τη μέση ετήσια απόδοση των αποθεματικών του ΕΦΚΑ που διαχειρίζεται το Μικτό Αμοιβαίο Κεφαλαίο της ΑΕΔΑΚ Ασφαλιστικών Οργανισμών.

Ιουν 22

Πειθαρχικός έλεγχος για δέκα περιπτώσεις ακραίας ταλαιπωρίας πολιτών από τις υπηρεσίες του ΕΦΚΑ

Πειθαρχικό έλεγχο για δέκα περιπτώσεις «Οδύσσειας» ασφαλισμένων από υπηρεσίες του ΕΦΚΑ που παραπέμπουν η μία στην άλλη, δεν ανταποκρίνονται επί μήνες ή και χρόνια σε αιτήματα ασφαλισμένων, δεν απαντούν σε τηλεφωνικές κλήσεις, email και επιστολές, κ.ά. ανακοίνωσε σήμερα ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων Κωστής Χατζηδάκης.

Σε δήλωσή του ο κ. Χατζηδάκης επεσήμανε συγκεκριμένα τα εξής:

«Αποφάσισα να στείλω 10 περιπτώσεις ακραίας ταλαιπωρίας πολιτών από υπηρεσίες του ΕΦΚΑ για πειθαρχικό έλεγχο. Δεν μένω σ’ αυτό. Πάμε σε άμεση αναβάθμιση του τηλεφωνικού κέντρου, αλλά παράλληλα και σε επέκταση των ψηφιακών συναλλαγών με τον ΕΦΚΑ.

Επειδή ο ΕΦΚΑ κάνει κοινωνική πολιτική, θέλω να ξεκαθαρίσω ότι δεσποτικές συμπεριφορές υπαλλήλων δεν γίνονται ανεκτές! Πλήττουν μεταξύ άλλων και την εικόνα όλων των ευσυνείδητων υπαλλήλων του ΕΦΚΑ που κάνουν καλά τη δουλειά τους.

Γι’ αυτό αν χρειαστεί θα προχωρήσω και σε άλλους πειθαρχικούς ελέγχους».