Οκτ 11

Η στήριξη των ΑΠΕ δεν θα επιβαρύνει καταναλωτές και επιχειρήσεις - Θα βρούμε δίκαιη λύση μετά από διάλογο - Βασικά σημεία τοποθέτησης στο Athens Investment Forum

Δίκαιη λύση για τη στήριξη της αγοράς ΑΠΕ, η οποία όμως θα λαμβάνει υπόψη τόσο τις επιπτώσεις της πανδημίας του κορωνοϊού, όσο και τις χρόνιες στρεβλώσεις της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και θα προκύψει μετά από ουσιαστικό διάλογο με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς (βιομηχανία, προμηθευτές,  αγορά ΑΠΕ) θα δοθεί έως το τέλος του έτους. Το μήνυμα αυτό έστειλε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, απαντώντας σε ερώτηση για το πώς θα καλυφθεί το έλλειμμα του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ (ΕΛΑΠΕ) από το βήμα του συνεδρίου Athens Investment Forum.

«Έχω στο μυαλό μου εξίσου τους επενδυτές στο χώρο των ΑΠΕ -τους οποίους υποστηρίζουμε- καθώς και τους καταναλωτές (συμπεριλαμβανομένων και των επιχειρήσεων), που πλήττονται από τον κορωνοϊό. Με ενδιαφέρει επίσης η πορεία των βασικών πυλώνων του ενεργειακού συστήματος, ξεχωρίζοντας τη ΔΕΗ. Διότι με ενδιαφέρει ό,τι έχει επιτευχθεί στη ΔΕΗ με τη μία ή με την άλλη κίνηση να μην σπαταληθεί», σημείωσε ο κ. Χατζηδάκης, εξηγώντας τις παραμέτρους που θα  συνεκτιμηθούν για την εξεύρεση της λύσης, η οποία θα κινείται εντός του πλαισίου που θα δημιουργήσει η έναρξη του νέου μοντέλου της αγοράς ενέργειας την 1η Νοεμβρίου.

O ίδιος τόνισε ότι έλλειμμα του ΕΛΑΠΕ προέκυψε κατά κύριο λόγο από τις παρενέργειες της πανδημίας στην αγορά ενέργειας, καθώς μειώθηκε η ζήτηση για ενέργεια και συνεπώς και τα έσοδα του ΕΤΜΕΑΡ.  Πρόσθεσε  ότι αυτό είναι πρόβλημα για τους παραγωγούς ΑΠΕ, το οποίο όμως δεν πρέπει να μετακυλιστεί στους καταναλωτές. Και τόνισε: «Μήπως θα πρέπει όλοι να αντιληφθούμε ότι στην εποχή του κορωνοϊού θα πρέπει όλοι- ο καθένας ανάλογα με τις δυνάμεις- να αναλάβουμε το βάρος που μας αναλογεί; Βεβαίως δεν πρόκειται να αιφνιδιάσουμε. Θα κάνουμε διάλογο. Θα πρέπει όμως να εργαστούμε όλοι μαζί, λαμβάνοντας υπόψη τις στρεβλώσεις και το ότι η κοινωνία δεν αντέχει και να βρούμε δίκαιες λύσεις που δεν θα δημιουργήσουν θέμα στην εικόνα της Ελλάδας».

Ενεργειακές επενδύσεις σε πέντε τομείς

Στο κύριο μέρος της ομιλίας του, ο κ. Χατζηδάκης ανέλυσε το πώς ο τομέας της ενέργειας μπορεί να αναδειχθεί σε μοχλό οικονομικής ανάπτυξης και απασχόλησης, εστιάζοντας στις επενδύσεις που μπορούν να υλοποιηθούν σε πέντε τομείς:

  1. Ενεργειακές ιδιωτικοποιήσεις
  2. Δίκτυα φυσικού αερίου και ηλεκτρισμού
  3. ΑΠΕ
  4. Ενεργειακή εξοικονόμηση
  5. Απολιγνιτοποίηση

«Στον προγραμματισμό μας βρίσκονται 7 μεγάλες ενεργειακές ιδιωτικοποιήσεις για τις οποίες υπάρχει ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον, παρά τις αντίξοες συνθήκες λόγω κορωνοϊού. Πρόκειται για τη ΔΕΠΑ Υποδομών, τη ΔΕΠΑ Εμπορίας, τη ΛΑΡΚΟ, την Υπόγεια Αποθήκη Φυσικού Αερίου της Καβάλας. Προβλέπεται επίσης η περαιτέρω ιδιωτικοποίηση των ΕΛΠΕ και ΑΔΜΗΕ και φυσικά η μερική ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ. Για τη ΔΕΠΑ Υποδομών, τη ΛΑΡΚΟ και το ΔΕΔΔΗΕ καταθέτουμε μάλιστα νομοθετικές ρυθμίσεις που επιταχύνουν τις διαδικασίες».

Εστιάζοντας στα δίκτυα ηλεκτρισμού, ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι «το υπό έγκριση επιχειρηματικό σχέδιο του ΔΕΔΔΗΕ για την περίοδο 2021-2024 προβλέπει επενδύσεις της τάξης των 2 δισεκατομμυρίων ευρώ, περιλαμβανομένου του έργου εγκατάστασης 7,5 εκατομμυρίων έξυπνων μετρητών, το οποίο επιδιώκουμε να χρηματοδοτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης. Είναι ένα πρόγραμμα προϋπολογισμού 850 εκατομμυρίων ευρώ. Ιδιαίτερα φιλόδοξο είναι και το δεκαετές επενδυτικό πρόγραμμα του ΑΔΜΗΕ, προϋπολογισμού άνω των 4 δισ. ευρώ, που περιλαμβάνει μεγάλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις, τόσο εγχώριες, όπως η διασύνδεση Κρήτης-Αττικής και η 4η φάση των διασυνδέσεων των Κυκλάδων (που έχουν προταθεί προς χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης), όσο και διασυνοριακές, όπως η δεύτερη Γραμμή Μεταφοράς 400 kV μεταξύ Ελλάδα και Βουλγαρίας.

Όσον αφορά στα δίκτυα φυσικού αερίου, το επενδυτικό πρόγραμμα της ΔΕΔΑ για την περίοδο 2021-2024 το οποίο φτάνει τα 270 εκατομμύρια ευρώ με στόχο την ανάπτυξη των δικτύων διανομής φυσικού αερίου σε δεκάδες ελληνικές πόλεις. Το δεκαετές πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ για την περίοδο μέχρι τα 2030 είναι ύψους 500 εκατομμύρια ευρώ και περιλαμβάνει πάνω από 50 επενδυτικά projects στις υποδομές φυσικού αερίου που θα ενισχύσουν την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας».         

Κεντρικό ρόλο στο «επενδυτικό αφήγημα» καταλαμβάνουν ασφαλώς και οι ΑΠΕ,  για τις οποίες όπως είπε ο κ. Χατζηδάκης, η κυβέρνηση έχει φέρει ρυθμίσεις που διευκολύνουν και συντομεύουν την επενδυτική διαδικασία. Ως παράδειγμα ο υπουργός ανέφερε τη νέα ρύθμιση –που έρχεται σήμερα στη Βουλή- για τη διασφάλιση τιμής αναφοράς σταθμού ΑΠΕ με δήλωση ετοιμότητας του έργου, μέσω ενός είδους outsourcing, αφού πλέον το βάρος της απόδειξης ότι το έργο έχει ολοκληρωθεί φέρει ο ίδιος ο παραγωγός ΑΠΕ (που θα συνεργάζεται υποχρεωτικά με πιστοποιημένο μηχανικό) και όχι ο υπερφορτωμένος ΔΕΔΔΗΕ.

«Αυτές οι ρυθμίσεις συντείνουν στο να επιτευχθεί ο στόχος του ΕΣΕΚ για αύξηση της συμμετοχής των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα στο 35% μέχρι το 2030. Στόχος που προϋποθέτει την υλοποίηση επενδύσεων ύψους 9 δισ. ευρώ. Είμαστε αισιόδοξοι, καθώς η αγορά ανταποκρίνεται δυναμικά. Έχουμε αιτήσεις για 11.000 έργα ΑΠΕ συνολικής ισχύος 76 GW που αν υλοποιηθούν μπορεί να καλυφθεί όχι μόνο η Ελλάδα, αλλά ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της Ευρώπης! Σε κάθε περίπτωση επεξεργαζόμαστε ένα νέο νομοσχέδιο για την ενέργεια που θα περιλαμβάνει την απλοποίηση των επόμενων φάσεων έως και την Άδεια Λειτουργίας των ΑΠΕ (μετά την απλοποίηση που πετύχαμε με τη Βεβαίωση Παραγωγής) και το θεσμικό πλαίσιο για τις υβριδικές μονάδες (που συνδυάζουν ΑΠΕ με αποθήκευση ενέργειας), τις «κλασικές» μονάδες αποθήκευσης, και τα υπεράκτια αιολικά πάρκα. Στον τομέα των ΑΠΕ τελικά θέλουμε πάμε σε ένα μοντέλο ελεύθερης αγοράς, πράγμα στο οποίο θα συμβάλλει η εφαρμογή του target model. Με βάση το ενδιαφέρον που υπάρχει αισιοδοξώ ότι όχι μόνο θα πετύχουμε τους στόχους του ΕΣΕΚ, αλλά θα τους ξεπεράσουμε. Μόνο από την υλοποίηση των μέτρων και πολιτικών που προβλέπονται στο ΕΣΕΚ μπορούν να δημιουργηθούν πάνω από 37.000 θέσεις εργασίας έως το 2030 και η εγχώρια προστιθέμενη αξία σε αυτό τον κλάδο να ενισχυθεί κατά σχεδόν 13 δισεκατομμύρια ευρώ», είπε ο υπουργός, σημειώνοντας ότι μελέτες έχουν δείξει ότι για κάθε 1 ευρώ επενδύσεων σε ΑΠΕ, 3 με 8 ευρώ- ανάλογα με την τεχνολογική ανάπτυξη και τις τοπικές συνθήκες επιστρέφονται στην οικονομία.

Στην τελική ευθεία το ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ-ΑΥΤΟΝΟΜΩ

Μεγάλα πολλαπλασιαστικά οφέλη για την ανάπτυξη και την απασχόληση μπορούν να δημιουργήσουν και τα προγράμματα ενεργειακής εξοικονόμησης, στα οποία το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανεβάζει ταχύτητα, αρχής γενομένης από το νέο ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΩ-ΑΥΤΟΝΟΜΩ (προδημοσίευση οδηγού την επόμενη εβδομάδα), ύψους 850 εκατ. ευρώ. «Πρόκειται για ποσό πολύ μεγαλύτερο από οποιοδήποτε ανάλογο πρόγραμμα εξοικονόμησης του παρελθόντος, το οποίο θα ακολουθήσουν ακόμη μεγαλύτερα προγράμματα εξοικονόμησης στο μέλλον. Οι πόροι που θα προέλθουν μόνο από το Ταμείο Ανάκαμψης για τα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας μέχρι και το 2023, θα φτάσουν συνολικά τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν σε προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης επιχειρήσεων του δευτερογενούς και τριτογενούς τομέα. Συνολικά η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης του κτιριακού αποθέματος της χώρας αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας κατά 8 δισ. ευρώ μέχρι το 2030, αλλά και στη δημιουργία πάνω από 22 χιλιάδων θέσεων εργασίας πλήρους απασχόλησης», τόνισε ο κ. Χατζηδάκης.

200 δημόσιες και ιδιωτικές επενδυτικές προτάσεις για την δίκαιη μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας στην απολιγνιτοποίηση και τα μέτρα δίκαιης μετάβασης για τις λιγνιτικές περιοχές, κάνοντας λόγο για μια πολιτική που μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανή δημιουργίας εισοδήματος ιδιαίτερα στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, αλλά και την εθνική οικονομία γενικότερα. Όπως επεσήμανε, «Απόδειξη ότι μπορεί να λειτουργήσει ως τέτοια μηχανή παραγωγής εισοδήματος είναι τα τεράστια κεφάλαια με τα οποία θα χρηματοδοτηθεί, της τάξης των 5 δισεκατομμυρίων. Απόδειξη των μεγάλων ευκαιριών που δημιουργούνται είναι και το έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον, αφού έχουν ήδη κατατεθεί περί τα 80 ιδιωτικά επενδυτικά σχέδια τα οποία έχουν ήδη κατατεθεί, 16 εκ των οποίων αναμένεται να δημιουργήσουν πάνω από 8.000 θέσεις εργασίας. Τα πιο ώριμα μάλιστα από αυτά υπολογίζεται ότι αφορούν σε κεφαλαιουχικές δαπάνες ύψους 3,7 δισεκατομμυρίων ευρώ».

Ο κ. Χατζηδάκης αποκάλυψε ότι πέραν από τις επενδυτικές προτάσεις των ιδιωτών, έχουν κατατεθεί και 116 προτάσεις από δημόσιους φορείς για επενδύσεις στις λιγνιτικές περιοχές που αφορούν σε κεφαλαιουχικές δαπάνες της τάξεως των 1,14 δισ. ευρώ.  «Γι’ αυτό Είμαστε βέβαιοι ότι οι συνολικές επενδύσεις που θα πραγματοποιηθούν θα δημιουργήσουν περισσότερες θέσεις εργασίας από αυτές που θα χαθούν κατά τη διάρκεια της απολιγνιτοποίησης».

Χρηματοδότηση

Κλείνοντας την τοποθέτησή του με τη χρηματοδότηση όλων των επενδυτικών δράσεων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας σημείωσε ότι «μπορεί μεν να βρισκόμαστε στην εποχή του κορωνοϊού και αυτό να προκαλεί μια κάποια ανησυχία για την πορεία των επενδύσεων, βρισκόμαστε όμως επίσης στην εποχή του Ταμείου Ανάκαμψης και των υπόλοιπων νέων χρηματοδοτικών εργαλείων της ΕΕ. Βρισκόμαστε επίσης στην εποχή που ανθούν οι λεγόμενες πράσινες χρηματοδοτήσεις και όπου βλέπουμε τον ιδιωτικό τομέα να κάνει γενναία βήματα σε ότι αφορά τις πράσινες επενδύσεις. Σύμφωνα μάλιστα με πρόσφατες μελέτες ο ελληνικός τραπεζικός τομέας ευνοεί τη δανειοδότηση του ενεργειακού κλάδου περισσότερο από άλλους κλάδους, καθώς είναι από τους πιο εύρωστους οικονομικά και από τους λιγότερο εκτεθειμένους σε μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα. Γι’ αυτό και αισιοδοξούμε ότι  ένα σημαντικό κομμάτι των 12,5 δισεκατομμυρίων δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης θα χρηματοδοτήσουν δράσεις που αφορούν την ενέργεια».

Οκτ 9

Εκστρατεία «Χωρίς Πλαστικά Μιας Χρήσης» και στη Βουλή - Συμβολική επίσκεψη στον πρόεδρο της Βουλής

Σε μια συμβολική κίνηση για την καταπολέμηση της πλαστικής ρύπανσης και την απόσυρση των Πλαστικών Μιας Χρήσης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης επισκέφθηκε τον πρόεδρο της Βουλής, Κωνσταντίνο Τασούλα.

Καθώς το σχετικό νομοσχέδιο «Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2019/904/ΕΕ για τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον»  συζητείται στη Βουλή, ο κ. Χατζηδάκης πρόσφερε στον κ. Τασούλα ένα «πράσινο» σετ με επαναχρησιμοποιούμενα είδη καθημερινής χρήσης (δοχείο νερού, κύπελλο για καφέ, πάνινη τσάντα) και ενημερωτικό υλικό για την εκστρατεία απόσυρσης των Πλαστικών Μιας Χρήσης που πραγματοποιεί το Υπουργείο .

«Πράσινα» είδη καθημερινής χρήσης για όλους τους βουλευτές

Την ερχόμενη εβδομάδα, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας,  σε συνεργασία με το Κοινωφελές Ίδρυμα Αθανασίου Κ. Λασκαρίδη, θα διανείμει σε όλα τα μέλη του κοινοβουλίου επαναχρησιμοποιούμενα είδη καθημερινής χρήσης,  με στόχο η Βουλή να υιοθετήσει πρώτη στην πράξη την απόσυρση των πλαστικών μιας χρήσης.

Να σημειωθεί ότι στη συμβολική επίσκεψη στον πρόεδρο της Βουλής, μαζί με τον υπουργό ήταν ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Ταγαράς, ο γ.γ. Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Κωνσταντίνος Αραβώσης και η εκτελεστική διευθύντρια του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθανασίου Κ. Λασκαρίδη,  Αγγελική Κοσμοπούλου.

Ο πρόεδρος της Βουλής, κ. Τασούλας,  συνεχάρη τον κ. Χατζηδάκη για τη  νομοθετική πρωτοβουλία του Υπουργείου Περιβάλλοντος λέγοντας χαρακτηριστικά στον υπουργό: «από σήμερα κηρύξατε την έναρξη μιας έμπρακτης συμπεριφοράς απέναντι στα Πλαστικά Μιας Χρήσης πολύ νωρίτερα από τα όρια που βάζει ο νόμος». Ειδικότερα, ο κ. Τασούλας δήλωσε:

«Είναι μια πρωτοβουλία που πρέπει προφανώς να αγκαλιαστεί από όλους. Είναι μια πρωτοβουλία άξια συγχαρητηρίων να ενημερώσετε εμπράκτως και όλα τα μέλη του Κοινοβουλίου να πρωτοστατήσουν στη διάδοση της κοινωνικής ευθύνης.

Η Βουλή των Ελλήνων διαχρονικά στηρίζει την οικολογική συνείδηση και κυρίως την οικολογική πρακτική. Σε όλους τους χώρους της Βουλής υπάρχουν κάδοι ανακύκλωσης για όλων των ειδών τα υλικά και καλωσορίζουμε αυτό το ωραίο δώρο που μας κάνετε.

Αν δεν καταλάβουμε ότι το Περιβάλλον το κρατάμε στα χέρια μας, δεν θα μπορέσουμε να παραδώσουμε ένα υγιέστερο Περιβάλλον στα παιδιά μας».

Ο κ. Χατζηδάκης, αναφερόμενος στο «πράσινο» νομοσχέδιο για την απόσυρση των Πλαστικών Μιας Χρήσης που συζητείται στη Βουλή, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα υιοθετεί από τις πρώτες χώρες τη σχετική κοινοτική Οδηγία δίνοντας τον κατάλληλο χρόνο στην αγορά και τους πολίτες να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα και κάλεσε όλα τα κόμματα να υπερψηφίσουν το σχετικό νομοσχέδιο.

«Το νομοσχέδιο αυτό δεν έχει κομματικό χρώμα, το μόνο χρώμα που έχει είναι το πράσινο, άλλωστε η κοινοτική Οδηγία υιοθετήθηκε όταν η  προηγούμενη Κυβέρνηση ήταν στην εξουσία.

Θεωρώ ότι το νομοσχέδιο αυτό θα έπρεπε να ψηφισθεί από όλα τα κόμματα της Βουλής και γι΄αυτόν τον λόγο είμαστε εδώ για να μεταφέρουμε και σε εσάς προσωπικά αυτό το μήνυμα και να προχωρήσουμε όλοι μαζί ανεξαρτήτως κομματικών εντάξεων μπροστά σε μια Ελλάδα πιο φιλική στο Περιβάλλον».

Ο υφυπουργός,  κ. Ταγαράς αναφερόμενος στη σημερινή συμβολική και κίνηση του Υπουργείου και του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αθανασίου Κ. Λασκαρίδη να διανείμουν οικολογικό υλικό στον πρόεδρο της Βουλής, δήλωσε:  « όλα αυτά είναι μια αρχή,  θα υπάρχει και συνέχεια, καθώς είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε στον ρόλο και την ευθύνη μας για να προστατέψουμε το περιβάλλον».

Οκτ 5

Παράδειγμα επιτυχίας σήμερα η ΔΕΗ, από συστημικός κίνδυνος στις αρχές του 2019 - Βασικά σημεία ομιλίας στην εκδήλωση για τη νέα εταιρική ταυτότητα της Επιχείρησης

«Η ΔΕΗ που είχε μετατραπεί σε συστημικό κίνδυνο στις αρχές του 2019 σήμερα είναι παράδειγμα επιτυχίας για την οικονομία και τη χώρα. Κανένας τομέας δεν αποτυπώνει ίσως τόσο ξεκάθαρα την αλλαγή που γίνεται κάθε μέρα πράξη, όσο η ίδια η ΔΕΗ». Αυτό υπογράμμισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, στην ομιλία του κατά την εκδήλωση για την παρουσίαση της νέας εταιρικής ταυτότητας της Επιχείρησης.

«Η ΔΕΗ που πριν από μερικά χρόνια ήταν κερδοφόρα, έφτασε ένα βήμα πριν τη χρεοκοπία το 2019. Σήμερα, έχει εξυγιανθεί και εμφανίζει πάλι κέρδη», είπε ο κ. Χατζηδάκης. «Ενώ η εταιρία είχε συνειδητά οδηγηθεί με τις ΝΟΜΕ στη μείωση του μεριδίου της στην αγορά, προς όφελος των ανταγωνιστών της, χάνοντας περίπου 600 εκατ. ευρώ. Σήμερα, χωρίς ΝΟΜΕ, είναι και πάλι ανταγωνιστική, προς όφελος της εθνικής οικονομίας και των καταναλωτών. Η ΔΕΗ ήταν κολλημένη στο λιγνίτη, με ελάχιστη συμμετοχή στις ΑΠΕ. Σήμερα, η εταιρία εισέρχεται σε μια νέα εποχή πράσινης ενέργειας».

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας περιέγραψε συνοπτικά πώς οι πρωτοβουλίες που αναλήφθηκαν οδήγησαν στο μετασχηματισμό της ΔΕΗ, που αποτυπώνεται και στη νέα εταιρική της ταυτότητα. «Ύστερα από τα έκτακτα μέτρα που υιοθετήσαμε, ο ίδιος ορκωτός ελεγκτής που είχε εκφράσει αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα της επιχείρησης την άνοιξη του 2019, έδωσε θετική εισήγηση στο τέλος Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους. Oι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης μιλούν θετικά για τα όσα γίνονται και η αγορά δείχνει την εμπιστοσύνη της, επενδύοντας στην εταιρία. Η αξία της μετοχής τετραπλασιάστηκε ,συγκριτικά με τα χαμηλά της άνοιξης 2019. Οι επενδύσεις στον ΔΕΔΔΗΕ, σε υποδομές και δίκτυα  αυξάνονται. Η ΔΕΗ είναι πλέον συνολικά πιο ανταγωνιστική διότι έχει ως εφόδιο  το νόμο 4643/2019 που ψηφίσαμε, ο οποίος καταργεί τη μονιμότητα στους νεοεισερχόμενους, εισάγει ευελιξία στις προμήθειες, βοηθά στην προσέλκυση ικανών στελεχών από την αγορά».

Αναφέρθηκε επίσης στο εθνικής σημασίας πρότζεκτ της απολιγνιτοποίησης, σημειώνοντας πως «Αφήνουμε πίσω μας την εποχή της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης. Αίρουμε την δυσβάστακτη οικονομική πίεση που προκαλεί πλέον η χρήση λιγνίτη στη ΔΕΗ και εξυγιαίνουμε τα οικονομικά της επιχείρησης.Η ΔΕΗ πρωταγωνιστεί στο εγχείρημα της πράσινης ενέργειας με επενδύσεις και συμφωνίες στον τομέα των ΑΠΕ, αλλά και με έργα ανάπτυξης στις λιγνιτικές περιοχές, σύμφωνα με το αναλυτικό Σχέδιο Δίκαιης Μετάβασης που εκπονήσαμε και έχουμε θέσει σε δημόσια διαβούλευση. Κεντρικός στόχος της κυβέρνησης είναι σύντομα να αρχίσουν να αναπτύσσονται δυναμικά νέες δραστηριότητες, σε υγιείς βάσεις».

«Η ΔΕΗ ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο στην μακρά πορεία της. Με τρόπο όχι μόνο συμβολικό, αλλάζοντας το σήμα της, αλλά κυρίως με τρόπο ουσιαστικό: με την εξυγίανση της, με τον εκσυγχρονισμό της, με τη μετατροπή της σε μία εταιρεία που κοιτάζει μπροστά, στηρίζοντας τη μεγάλη αναπτυξιακή προσπάθεια που κάνει σήμερα η Ελλάδα», κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης.

Οκτ 5

Ευρωπαϊκά κονδύλια άνω των 10 δισ. ευρώ για «πράσινες» δράσεις - «Η αξιολόγηση του ΟΟΣΑ αποτυπώνει την πρόοδο που έχει συντελεστεί στις περιβαλλοντικές επιδόσεις της Ελλάδας»

«Βρισκόμαστε στην «ίδια σελίδα» με τον ΟΟΣΑ όσον αφορά στις περιβαλλοντικές μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η χώρα μας», τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, στο πλαίσιο διαδικτυακής συνέντευξης Τύπου όπου παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της αξιολόγησης των Περιβαλλοντικών Επιδόσεων της Ελλάδας από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για τη δεκαετία 2009-2019.  Ο κ. Χατζηδάκης  τόνισε  ότι η αξιολόγηση αποτυπώνει την πρόοδο που έχει συντελεστεί  σε πολλούς τομείς, σημειώνοντας παράλληλα ότι ο ΟΟΣΑ αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα υλοποιεί ένα φιλόδοξο σχέδιο «πράσινης» μετάβασης. Το σχέδιο αυτό θα χρηματοδοτηθεί με κονδύλια άνω των 10 δις. ευρώ που θα προέλθουν από το Ταμείο Ανάκαμψης, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης αλλά και το νέο ΕΣΠΑ 2021-2027.  Μάλιστα, στο ποσό αυτό δεν λαμβάνονται υπόψη τα χρήματα που θα προέλθουν από τα Περιφερειακά Προγράμματα ούτε τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης.

Ο Επικεφαλής της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΟΟΣΑ, κ. Rodolfo Lacy, εκφράστηκε με θετικά λόγια για την πρόοδο της χώρας μας προς την ενεργειακή μετάβαση και την υλοποίηση του φιλόδοξου σχεδίου για την απολιγνιτοποίηση. Κατά την παρέμβασή του αναφέρθηκε συνοπτικά σε σειρά συστάσεων για την περαιτέρω βελτίωση των περιβαλλοντικών της επιδόσεων της Ελλάδας. 

Στη συνέντευξη Τύπου συμμετείχαν ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης, η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, κ. Αλεξάνδρα Σδούκου και ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, κ. Ευθύμιος Μπακογιάννης.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστή Χατζηδάκη:

«Χαίρομαι ιδιαίτερα που συναντιόμαστε ξανά, έστω και υπό αυτές τις συνθήκες.

Χαίρομαι επίσης που βρισκόμαστε σε θέση να ανακοινώσουμε την ολοκλήρωση της 3ης Διαδικασίας Αξιολόγησης των Περιβαλλοντικών Επιδόσεων της Ελλάδας από τον ΟΟΣΑ, για την περίοδο 2009-2019.

Είναι μια αξιολόγηση που από τη μία αποτυπώνει την πρόοδο που έχει συντελέσει η χώρα μας σε πολλούς τομείς που αφορούν τις περιβαλλοντικές της επιδόσεις. Ενώ από την άλλη, υπογραμμίζει τις προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας. Και προτείνει μιας σειρά από παρεμβάσεις, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό ταυτίζονται με τις προτεραιότητες πολιτικής μας.

Άλλωστε η πράσινη μετάβαση είναι για μας κορυφαία εθνική προτεραιότητα.

Και αυτό το αποδεικνύουμε στην πράξη, κάτι που αναγνωρίζεται και στην εν λόγω έκθεση η οποία τονίζει ότι «Η Ελλάδα υλοποιεί φιλόδοξο σχέδιο πράσινης μετάβασης» (σελ 13):

·         Διαβάζουμε συγκεκριμένα τα θετικά σχόλια για την κίνηση της κυβέρνησης να δρομολογήσει το κλείσιμο όλων των λιγνιτικών μονάδων μέχρι το 2028. (σελ. 49)

·         Αλλά και για την υιοθέτηση του στόχου για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2050.   

·         Παράλληλα, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους «φιλόδοξους στόχους» του ΕΣΕΚ για το 2030 όσον αφορά στα μέτρα για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής.

Θα ήθελα να σταθώ αρχικά στο κομμάτι της ενέργειας. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας υλοποιεί μια σειρά από «πράσινες» δράσεις, τις οποίες προτείνει η έκθεση που παρουσιάζεται σήμερα και συνδυάζουν τρεις διαστάσεις: την περιβαλλοντική, την κοινωνική και την αναπτυξιακή.

Προς αυτή την κατεύθυνση πρόκειται να αξιοποιηθούν μεταξύ άλλων πόροι της τάξεως των 10 δις. Ευρώ που θα προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το νέο ΕΣΠΑ 2021-2027. Το ποσό αυτό αφορά τις επιχορηγήσεις (grants) από την ΕΕ και δεν περιλαμβάνει το σκέλος των δανείων, ούτε τους πόρους από τις Περιφέρειες.

Πρώτα θα ήθελα να επανέλθω στον στόχο μας για πλήρη απεξάρτηση από τον λιγνίτη μέχρι το 2028, ο οποίος αποτελεί ένα ιστορικό βήμα της χώρας μας στη μάχη ενάντια στην Κλιματική Αλλαγή. Ο στόχος αυτός συνδυάζεται με ένα σχέδιο για τη Δίκαιη Μετάβαση των περιοχών που θίγονται από αυτή την αλλαγή. Πρόκειται για μια ανάγκη που υπογραμμίζεται επίσης στην Έκθεση (σελ 121) και για την αντιμετώπισή της έχουμε παρουσιάσει ένα εκτεταμένο Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης. Το σχέδιο αυτό θα χρηματοδοτηθεί με πόρους 5 δισεκατομμυρίων ευρώ που έχουν σκοπό να δημιουργήσουν μαζικά νέες θέσεις εργασίας και να βοηθήσουν τις περιοχές αυτές να γυρίσουν οριστικά σελίδα.

1.   Όσον αφορά στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τον τελευταίο χρόνο έχουμε φέρει ρυθμίσεις που απλοποιούν τη σχετική αδειοδοτική διαδικασία. Παράλληλα, με την εφαρμογή του Target Model εισάγουμε το στοιχείο του ανταγωνισμού με στόχο οι καταναλωτές να εξασφαλίζουν χαμηλότερες τιμές. Οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών –ένα σημείο στο οποίο δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην Έκθεση –σελ.99, 119-  προχωρούν και αυτές. Η διασύνδεση Κρήτης-Αττικής έχει δρομολογηθεί και η διασύνδεση Κρήτης-Πελοποννήσου ολοκληρώνεται φέτος. Επιπλέον, τους επόμενους μήνες πρόκειται να ψηφιστεί το νομοσχέδιο που θα θέσει τις βάσεις για τη νέα εποχή στον χώρο της ενέργειας. Το νομοσχέδιο αυτό θα δημιουργήσει το πλαίσιο για την ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας και των έξυπνων δικτύων, ρυθμίσεις που προτείνει ο ΟΟΣΑ (σελ. 99, 101) για τη στροφή στην καθαρή ενέργεια και την προώθηση της πράσινης καινοτομίας.

2.   Ο ΟΟΣΑ προτείνει επίσης ρυθμίσεις σχετικές με εξοικονόμηση ενέργειας -κυρίως στα κτήρια- αναγνωρίζοντας ότι ο τομέας αυτός συνδυάζει περιβαλλοντικά με οικονομικά και κοινωνικά οφέλη. Το νέο Πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» θα είναι το μεγαλύτερο που έχει υπάρξει ποτέ και στοχεύει στην κάλυψη 60.000 κτιρίων τον χρόνο. Σημειώνεται ότι μέχρι σήμερα από τα προγράμματα εξοικονόμησης είχαν καλυφθεί 130.000 κτίρια σε μια δεκαετία.

3.   Τέλος, στην ηλεκτροκίνηση έχουν γίνει σημαντικά βήματα, καθώς το νέο πρόγραμμα «Κινούμαι Ηλεκτρικά» έχει ευρεία απήχηση. Σε λίγο παραπάνω από ένα μήνα έχουν υποβληθεί αιτήσεις που αντιστοιχούν στις πωλήσεις 4 ετών! Προτεραιότητά μας είναι να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις που υπογραμμίζονται και στην Έκθεση (σελ 122) κυρίως σχετικά με τις υποδομές, ώστε να πιάσουμε τον στόχο μας μέχρι το 2030 να είναι 1 στα 3 νέα αυτοκίνητα ηλεκτροκίνητο.

Θα ήθελα να στραφώ τώρα σε κάποιους άλλους σημαντικούς τομείς περιβαλλοντικής πολιτικής στους οποίους γίνεται σημαντική πρόοδος προς την κατεύθυνση που υποδεικνύει η Έκθεση. Πρόκειται για τομείς στους οποίους προχωράμε σε φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις, αλλά και σε σημαντικά έργα, τα οποία θα ξεκινήσουν άμεσα με τη συνδρομή πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης.

4.   Στον τομέα προστασίας της βιοποικιλότητας, ο ΟΟΣΑ στην Έκθεσή του διαπιστώνει, μεταξύ άλλων, την ανάγκη για ενίσχυση του συστήματος διακυβέρνησης προστατευόμενων περιοχών, κυρίως όσον αφορά στη διαχειριστική επάρκεια, τον συντονισμό και τη χρηματοδότηση (σελ 146). Προς αυτή την κατεύθυνση, με τον πρόσφατο νόμο 4685/2020 δημιουργήσαμε τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).

Πρόκειται για έναν οργανισμό που θα συντονίζει τη διακυβέρνηση και διαχείριση των προστατευόμενων περιοχών. Με πρόσβαση σε σημαντικά αυξημένους πόρους, ενισχυμένες επιστημονικές και διαχειριστικές  ικανότητες, αλλά και δυνατότητες ουσιαστικής συνεργασίας με τις τοπικές κοινωνίες και διεθνούς φορείς. 

5.   Στο κεφάλαιο 2 της Έκθεσης του ΟΟΣΑ γίνεται ιδιαίτερη αναφορά την ανάγκη να μπει τάξη στον χωρικό σχεδιασμό της χώρας μας.   Στην κατεύθυνση αυτή κινείται το χωροταξικό-πολεοδομικό νομοσχέδιο που θα καταθέσουμε σύντομα στη Βουλή, με το οποίο εκσυγχρονίζονται οι χρήσεις γης, ενώ παράλληλα βάζουμε τάξη στην εκτός σχεδίου δόμηση με στόχο την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος. Παράλληλα, προχωράμε με την εκπόνηση των Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων σε όλη τη χώρα, τα οποία θα «κουμπώσουν» με τις παρεμβάσεις του νέου νομοσχεδίου. Επιπλέον, προωθείται η αναθεώρηση δύο πολύ σημαντικών Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων, αυτών για τις ΑΠΕ και τη Βιομηχανία.

6.   Η διαχείριση αποβλήτων είναι ένας τομέας στον οποίο δυστυχώς η χώρα μας είχε διαχρονικά χαμηλές επιδόσεις, όπως τονίζεται και στην έκθεση του ΟΟΣΑ. Με το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ), καθώς και το νομοσχέδιο για τα απόβλητα που θα φέρουμε στη Βουλή μέχρι το τέλος του χρόνου, προωθούμε μια σειρά από τομές που έχουν στόχο να καλύψουμε το χαμένο έδαφος: Δίνουμε έμφαση στην πρόληψη και την ξεχωριστή διαλογή αποβλήτων και ενεργοποιούμε μεταξύ άλλων εργαλεία όπως το  «pay as you throw», το οποίο μας συστήνει και ο ΟΟΣΑ. Παράλληλα, έχουμε δρομολογήσει την άμεση δημιουργία σύγχρονων μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων και βιοαποβλήτων. Στόχος μας είναι το ποσοστό ταφής αποβλήτων να πέσει στο 10% μέχρι το 2030.

7.   Τέλος στον τομέα της κυκλικής οικονομίας, ο νόμος για τα πλαστικά μιας χρήσης που κατατέθηκε την Παρασκευή στη Βουλή εισάγει μια σειρά καινοτόμων μεταρρυθμίσεων.

Μεταξύ άλλων απαγορεύει κάποια πλαστικά προϊόντα μιας χρήσης, θεσπίζει μεταξύ άλλων την υποχρέωση για χρήση ανακυκλωμένου πλαστικού στα μπουκάλια, ενώ προβλέπει τη δημιουργία συστήματος επιστροφής χρημάτων στον καταναλωτή για πλαστικές φιάλες. Όλα αυτά αποτελούν κομμάτι της δημιουργίας θεσμικού πλαισίου για την προώθηση του μοντέλου της κυκλικής οικονομίας, σύμφωνα με τις υποδείξεις του ΟΟΣΑ.

Κυρίες και κύριοι, νομίζω ότι είναι σαφές από την τοποθέτησή μου ότι βρισκόμαστε στην «ίδια σελίδα» με τον ΟΟΣΑ όσον αφορά στις περιβαλλοντικές μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη η χώρα μας.

Οι διεθνείς καλές πρακτικές αποτελούν οδηγό για εμάς, για αυτό και αντιμετωπίζουμε αυτή την αξιολόγηση ως ιδιαίτερα χρήσιμη διαδικασία.

Θα ήθελα λοιπόν να ευχαριστήσω όλη την ομάδα του ΟΟΣΑ για τη δουλειά τους, αλλά και για την αρμονική συνεργασία με τις υπηρεσίες του Υπουργείου μας».

Από την πλευρά του ο Επικεφαλής της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικής Πολιτικής του ΟΟΣΑ, κ. Rodolfo Lacy επισήμανε πως η Ελλάδα ανταποκρίθηκε γρήγορα στην πανδημία του κορωνοϊού. Ενθάρρυνε τις αρχές να συνεχίσουν προς αυτή την κατεύθυνση δράττοντας την ευκαιρία για την προώθηση μιας ανθεκτικής, πράσινης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάκαμψης. «Η ανάκαμψη είναι η ευκαιρία να επιταχυνθεί η μετάβαση προς μία οικονομία χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος και να ενισχυθούν οι προσπάθειες προσαρμογής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, ιδίως σε οικονομικούς που παρουσιάζουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, όπως ο τουρισμός και η γεωργία», υπογράμμισε ο κ. Lacy. 

Παράλληλα, αξιολογώντας τις Περιβαλλοντικές Επιδόσεις της Ελλάδας, ο ίδιος σημείωσε ότι η χώρα μας έχει δρομολογήσει μια φιλόδοξη ενεργειακή μετάβαση, σε μία προσπάθεια αντιμετώπισης και των μακροπρόθεσμων προκλήσεων της πανδημίας. Ο ίδιος επέλεξε να εστιάσει σε σειρά συστάσεων προς τη χώρα μας για την περαιτέρω βελτίωση των περιβαλλοντικών της επιδόσεων.

Συγκεκριμένα ανέφερε τα ακόλουθα:

·         Αποτελεσματικότερη χρήση των κοινοτικών κονδυλίων για υποδομές που σχετίζονται με το περιβάλλον.

·         Υλοποίηση του φιλόδοξου σχεδίου της κυβέρνησης για την απόσυρση των λιγνιτικών μονάδων έως το 2028 και υποστήριξη της Δίκαιης Μετάβασης από οικονομικής και κοινωνικής πλευράς των λιγνιτικών περιοχών. Συνέχιση του έργου ηλεκτρικής διασύνδεσης των νησιών και περαιτέρω προώθηση επενδύσεων σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και σε συστήματα αποθήκευσης.

·         Ενσωμάτωση της διάστασης της προσαρμογής στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής σε σημαντικούς τομείς, όπως ο τουρισμός και η γεωργία.

·         Ενσωμάτωση της διάστασης της βιοποικιλότητας στις τομεακές πολιτικές, όπως αυτές των μεταφορών, του τουρισμού, της γεωργίας και της αλιείας.

·         Κλείσιμο και αποκατάσταση των Χώρων Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Αποβλήτων, που εξακολουθούν να υπάρχουν.

·         Ενίσχυση της περιβαλλοντικής διάστασης του φορολογικού συστήματος και κατάργηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα.

·         Ενίσχυση των περιβαλλοντικών επιθεωρήσεων και του ελέγχου συμμόρφωσης.

 

Οκτ 5

Στη Βουλή το νομοσχέδιο για την απόσυρση των Πλαστικών Μιας Χρήσης - Απαγόρευση διάθεσης Πλαστικών Μίας Χρήσης από τον Ιούλιο του 2021 - Εθνικά μέτρα με κίνητρα για Πρόληψη και Ανακύκλωση

Το νομοσχέδιο με τίτλο «Ενσωμάτωση της Οδηγίας 2019/904/ΕΕ σχετικά με τη μείωση των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον» κατατίθεται σήμερα στη Βουλή.

Με στόχο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την καταπολέμηση της πλαστικής ρύπανσης και την προστασία του Περιβάλλοντος, στο εν λόγω νομοσχέδιο προβλέπονται:

  1. Η υιοθέτηση στην εθνική νομοθεσία της ευρωπαϊκής Οδηγίας 2019/904 για τον περιορισμό των επιπτώσεων ορισμένων πλαστικών προϊόντων στο περιβάλλον, καθώς και
  1. Η θέσπιση εθνικών μέτρων με κίνητρα για την προώθηση της Πρόληψης, της Επαναχρησιμοποίησης και την ενίσχυση της Ανακύκλωσης, που αποτελούν και τις πρώτες αρχές στην «πυραμίδα» της σύγχρονης διαχείρισης αποβλήτων, όπως αντίστοιχα προβλέπει και το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ 2020 – 2030).

Της κατάθεσης του νομοσχεδίου είχαν προηγηθεί τρεις κύκλοι διαβουλεύσεων με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και τους κοινωνικούς φορείς, ενώ παρέμεινε και σε δημόσια διαβούλευση για τρεις εβδομάδες.

Ο κ. Χατζηδάκης για την κατάθεση του νομοσχεδίου δήλωσε:

«Σήμερα κάνουμε ένα σημαντικό βήμα για την αντιμετώπιση της πλαστικής ρύπανσης και την προστασία του Περιβάλλοντος.

Το νομοσχέδιο για την απόσυρση των Πλαστικών Μιας Χρήσης έρχεται να αλλάξει συνήθειες της καθημερινότητάς μας. Πολιτεία, αγορά και πολίτες καλούμαστε να βγάλουμε από την καθημερινότητά μας πλαστικά μίας χρήσης επιζήμια για το Περιβάλλον, όπως πλαστικά προϊόντα που δεν μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν ή να ανακυκλωθούν, αλλά και τα οποία δημιουργούν το πρόβλημα της πλαστικής ρύπανσης στις θάλασσές μας.

 

Αναλογιζόμενοι δε ότι το 50% των απορριμμάτων στη θάλασσα είναι Πλαστικά Μιας Χρήσης και ότι η χώρα μας φημίζεται για το περιβάλλον της και τις καθαρές θάλασσες και ακτές της, προχωρούμε σε μια ολοκληρωμένη παρέμβαση – η οποία όχι μόνο ενσωματώνει τη σχετική κοινοτική Οδηγία για την καταπολέμηση της πλαστικής ρύπανσης, αλλά και εισάγει εθνικά μέτρα, με κίνητρα για την Επαναχρησιμοποίηση των καθημερινών μας προϊόντων και την Ανακύκλωση αυτών. Προβλέπουμε μάλιστα ότι στο Δημόσιο, η απόσυρση των Πλαστικών Μιας Χρήσης θα πραγματοποιηθεί 6 μήνες νωρίτερα.

 

Νομοθετούμε έγκαιρα για να γνωρίζουν οι καταναλωτές και να προσαρμοστεί ομαλά η αγορά στα νέα δεδομένα. Η Ελλάδα από τον Ιούλιο του 2021 θα γίνει μία χώρα με λιγότερα Πλαστικά Μιας Χρήσης».

 

 

Τι προβλέπει το νομοσχέδιο

 

Κατάργηση Πλαστικών Μιας Χρήσης από τον Ιούλιο του 2021

Στο Δημόσιο από τον Ιανουάριο του 2021

 

Με το εν λόγω νομοσχέδιο απαγορεύεται από τον Ιούλιο του 2021 η διάθεση στην αγορά 10 πλαστικών προϊόντων μιας χρήσης. Πρόκειται για τα εξής πλαστικά προϊόντα:

  • μαχαιροπίρουνα,
  • πιάτα,
  • καλαμάκια,
  • περιέκτες από φελιζόλ
  • κυπελάκια ποτών από φελιζόλ,
  • περιέκτες τροφίμων από φελιζόλ,
  • αναδευτήρες ποτών,
  • μπατονέτες,
  • στηρίγματα για μπαλόνια,
  • καθώς και πάσης φύσεως προϊόντα που διασπώνται σε μικροπλαστικά (οξοδιασπώμενα πλαστικά).

Στόχος της απαγόρευσης σε αυτά τα πλαστικά προϊόντα είναι η μείωση της κατανάλωσης σε πλαστικά ποτήρια και πλαστικούς περιέκτες τροφίμων κατά 30% μέχρι το 2024 και κατά 60% μέχρι το 2026. Για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, προβλέπεται:

  • Ο επανασχεδιασμός των προϊόντων με οικολογικό πρόσημο. Ειδικότερα, τίθεται υποχρεωτικός στόχος χωριστής συλλογής των πλαστικών μπουκαλιών κατά 77% το 2025 και κατά 90% το 2029.
  • Για όσα προϊόντα απαγορεύονται, ορίζονται με ΚΥΑ εναλλακτικές λύσεις, ενώ η απαγόρευση αυτών ξεκινά 6 μήνες νωρίτερα για τον δημόσιο τομέα. 
  1. Όλα τα καπάκια θα πρέπει να είναι προσαρτημένα στα μπουκάλια τους μέχρι το 2024, ενώ τα πλαστικά μπουκάλια θα πρέπει να κατασκευάζονται από 25% ανακυκλωμένο περιεχόμενο το 2025 και από 35% αντίστοιχα το 2030. Για να διασφαλισθεί ότι όλοι συμμορφώνονται με τις νέες απαιτήσεις για το ανακυκλωμένο περιεχόμενο εισάγεται το Ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ 15343. 
  • Παρέχεται ταυτόχρονα το κίνητρο στους παραγωγούς των προϊόντων αυτών να μειώνονται οι υποχρεωτικές τους εισφορές στα συστήματα ανακύκλωσης, όσο περισσότερο ανακυκλωμένο περιεχόμενο έχουν στα προϊόντας τους (eco-modulation).
  • Εισάγονται νέες απαιτήσεις σήμανσης από τον Ιούλιο του 2021, αναφορικά με τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις συγκεκριμένων προϊόντων. Τα προϊόντα αυτά είναι τα πλαστικά ποτήρια, τα υγρά μαντηλάκια, τα είδη προσωπικής υγιεινής και τα καπνικά προϊόντα.
  • Θεσπίζονται έως τον Ιανουάριο του 2023 συστήματα διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού για δύο νέες ομάδες προϊόντων όπως τα καπνικά προϊόντα και τα αλιευτικά εργαλεία, καθώς και άλλες 8 κατηγορίες προϊόντων (κυπελάκια ποτών, περιέκτες τροφίμων, περιέκτες ποτών, πακέτα και περιτυλίγματα, λεπτές σακούλες μεταφοράς, υγρά μαντηλάκια και μπαλόνια). Τα συστήματα διευρυμένης ευθύνης παραγωγού θα είναι υπεύθυνα για τη διαχείριση και για τον καθαρισμό των κοινόχρηστων χώρων και ακτών από τα απόβλητα των προϊόντων αυτών.

Εθνικά μέτρα

 Κίνητρα για Επαναχρησιμοποίηση - Ανακύκλωση

 

Όπως είχε προαναγγελθεί από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστή Χατζηδάκη, με το παρόν νομοσχέδιο νομοθετούνται και εθνικά μέτρα με κίνητρα για την ενίσχυση της Πρόληψης (επαναχρησιμοποίηση) στη δημιουργία πλαστικών αποβλήτων. Ειδικότερα με το νομοσχέδιο:

 

  1. Θεσπίζεται περιβαλλοντική εισφορά για τα πλαστικά ποτήρια και τους περιέκτες τροφίμων από 01.01.2022. Τα χρήματα που θα συλλέγονται θα πηγαίνουν στο Πράσινο Ταμείο και θα επιστρέφουν στους Δήμους και τις Περιφέρειες για δράσεις καταπολέμησης της περιβαλλοντικής ρύπανσης που προκαλούν τα εν λόγω προϊόντα.
  • Θεσπίζεται η υποχρέωση διάθεσης επαναχρησιμοποιήσιμων εναλλακτικών προϊόντων από 01.01.2022. στις επιχειρήσεις μαζικής εστίασης, καθώς και η υποχρέωση να πωλούν τα προϊόντα τους με έκπτωση, σε περίπτωση που ο καταναλωτής έχει δικό του επαναχρησιμοποιούμενο σκεύος.
  • Θεσπίζεται η υποχρέωση των Δήμων να διαθέτουν δημόσιες βρύσες για τη δωρεάν παροχή πόσιμου νερού σε δημοτικές αθλητικές εγκαταστάσεις και παιδικές χαρές, από την 1η Ιουλίου του 2021.
  • Θεσπίζεται πανελλαδικό σύστημα επιστροφής εγγύησης στον πολίτη. Από 05.01.2023 οι πολίτες που θα επιστρέφουν στα σημεία πώλησης τα πλαστικά μπουκάλια -τα οποία θα επιβαρύνονται με λίγα λεπτά- θα λαμβάνουν πίσω τα επιπλέον χρήματα, ως ανταμοιβή για τη συμμετοχή τους στην ανακύκλωση. Για την αποτελεσματική εφαρμογή του μέτρου αυτού και τον καθορισμό της εγγύησης θα πραγματοποιηθεί μελέτη εφαρμογής έως τον Ιούλιο του 2021.
  • Διευρύνεται η περιβαλλοντική σήμανση σε όλα τα Πλαστικά Μιας Χρήσης που εμπίπτουν στην Οδηγία από 03.01.2022, ώστε να γνωρίζουν οι πολίτες ποια προϊόντα προορίζονται για επαναχρησιμοποίηση, ποια για ανακύκλωση και ποια για κομποστοποίηση.

 

Αντικίνητρα - Κυρώσεις

Παράλληλα, στα εθνικά μέτρα για τη μείωση της πλαστικής ρύπανσης που θεσπίζονται στο νομοσχέδιο, προβλέπονται και συγκεκριμένα αντικίνητρα, υπό τη μορφή κυρώσεων.

Ειδικότερα, στις περιπτώσεις διάθεσης προϊόντων που υπόκεινται σε απαγόρευση επιβάλλεται πρόστιμο που αντιστοιχεί:

  • Στον παραγωγό –1% επί του κύκλου εργασιών του προηγούμενου έτους, καθώς και στην
  • Στην επιχείρηση εστίασης: 5€ ανά τεμάχιο προϊόντος που διέθεσε στην αγορά (με ελάχιστο πρόστιμο τα 1.000 €).

Για τη μη απόδοση της Εισφοράς από τα πλαστικά ποτήρια και τους περιέκτες τροφίμων επιβάλλεται πρόστιμο:

  1. Στις επιχειρήσεις εστίασης 1.000 € ανά παράβαση και σε περίπτωση υποτροπής διπλασιασμός των ποσών.

Για τη διάθεση προϊόντων που δεν πληρούν τις προδιαγραφές οικολογικού σχεδιασμού για ανακυκλωμένο περιεχόμενο επιβάλλεται πρόστιμο:

  1. Στον παραγωγό ύψους –1% επί του κύκλου εργασιών του προηγούμενου έτους.