Δεκ 14

Τηλεδιάσκεψη Κωστή Χατζηδάκη με περιβαλλοντικές οργανώσεις - Με επίκεντρο το νομοσχέδιο για την ανακύκλωση

Στο πλαίσιο των τακτικών συναντήσεων με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις που έχει καθιερώσει ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, πραγματοποιήθηκε σήμερα τηλεδιάσκεψη με επίκεντρο το νομοσχέδιο για την Ανακύκλωση, του οποίου η ηλεκτρονική διαβούλευση ολοκληρώθηκε πριν από λίγες ημέρες. Στην τηλεδιάσκεψη συμμετείχαν και ο γενικός γραμματέας συντονισμού διαχείρισης αποβλήτων, Μανώλης Γραφάκος και ο γενικός γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων, Κωνσταντίνος Αραβώσης.

Ο κ. Χατζηδάκης ενημέρωσε αρχικά τις περιβαλλοντικές οργανώσεις για την πρωτοβουλία της Ελλάδας να συνυπογράψει σήμερα μαζί με 9 ακόμη κράτη – μέλη της ΕΕ και να καταθέσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο κείμενο θέσεων που υποστηρίζουν τον στόχο για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου τουλάχιστον κατά 55% έως το 2030.

Αναφορικά με το νομοσχέδιο του υπουργείου για την Ανακύκλωση, ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε ορισμένους από τους βασικούς του στόχους, όπως η υιοθέτηση 4 ρευμάτων διαλογής, ο εκσυγχρονισμός του τέλους ταφής, η εισαγωγή από τους δήμους της αρχής Πληρώνω όσο Πετάω (ΠοΠ).  Ζήτησε δε από τους εκπροσώπους των περιβαλλοντικών οργανώσεων να καταθέσουν -πέραν των σχολίων τους στην ηλεκτρονική διαβούλευση-  εμπεριστατωμένες προτάσεις που θα βελτιώνουν τη συνολική ρύθμιση για τη διαχείριση αποβλήτων, καθώς  το νομοσχέδιο αναμένεται να έρθει στη Βουλή μέσα στον Ιανουάριο.

Στη συνέχεια, ο κ. Γραφάκος παρουσιάζοντας το νομοσχέδιο για την ανακύκλωση προανήγγειλε ότι μέσα στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα θα τεθεί σε διαβούλευση και το Εθνικό Σχέδιο Πρόληψης Αποβλήτων, τονίζοντας ότι με αυτές τις δύο δράσεις συνδυαστικά δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην αποφυγή δημιουργίας αποβλήτων και στην επαναχρησιμοποίηση.

Στην τηλεδιάσκεψη συζητήθηκαν επίσης και θέματα άγριας πανίδας, βιοποικιλότητας και προστατευόμενων περιοχών. Σε αυτό το σημείο τονίσθηκε από τον κ. Χατζηδάκη ότι το υπουργείο έχει αιτηθεί από το Ταμείο Ανάκαμψης για τις περιοχές Natura χρηματοδότηση ύψους 160 εκατομμυρίων ευρώ, ποσό -που όπως είπε χαρακτηριστικά- δεν έχει προϋπάρξει ποτέ για αυτές τις περιοχές.

Δεκ 14

Πρωτοβουλία της Ελλάδας και άλλων 9 ευρωπαϊκών κρατών για το Κλίμα - Συνυπογραφή κειμένου θέσεων ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου

Η Ελλάδα και άλλα  9 κράτη – μέλη της  ΕΕ καταθέτουν κείμενο θέσεων στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με φιλόδοξους κλιματικούς στόχους εν όψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που γίνεται σήμερα και αύριο στις Βρυξέλλες.

Το κείμενο που από την πλευρά της Ελλάδας υπογράφεται από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας,  Κωστή Χατζηδάκη, υποστηρίζει τον στόχο για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου τουλάχιστον κατά 55% έως το 2030.

Με το κείμενο θέσεων τα 10 κράτη - μέλη, δηλαδή η Ελλάδα, η Δανία, η Σουηδία, η Ισπανία, η Ολλανδία, η Φινλανδία, το Λουξεμβούργο, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και η Λετονία ζητούν:

  • ·Να επικαιροποιηθεί και να εκσυχρονισθεί το υφιστάμενο  υφιστάμενο  κανονιστικό πλαίσιο  της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την επίτευξη του κλιματικού στόχου του 2030 με τον οικονομικά αποτελεσματικότερο τρόπο, καθώς και
  • ·Να συνδυαστεί ένα ενισχυμένο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (ETS) με αποτελεσματικά και φιλόδοξα τομεακά μέτρα για την κατάλληλη μείωση των εκπομπών σε όλους τους τομείς και με στόχο την επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2050. 

Η πρωτοβουλία αυτή των 10 κρατών - μελών έρχεται να πιέσει και άλλα κράτη – μέλη προς αυτήν την κατεύθυνση καθώς σε ορισμένες άλλες χώρες της ΕΕ υπάρχουν δισταγμοί για τους φιλόδοξους στόχους που έχουν τεθεί στο επονομαζόμενο Green Deal της ΕΕ αλλά και στις πιο πρόσφατες προτάσεις της Κομισιόν.

Ο  Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε:

 

«Η Κυβέρνηση  αποδεικνύει καθημερινά ότι η πράσινη ατζέντα καταλαμβάνει πρωταγωνιστικό ρόλο στην πολιτική της.  

Η Ελλάδα ανήκει στις πλέον κλιματικά φιλόδοξες χώρες και στηρίζει κάθε ευρωπαϊκή πρωτοβουλία για τη δραστική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Με τη συνυπογραφή κειμένου θέσεων για δεσμευτικό κλιματικό στόχο με άλλες 9 χώρες, εκφράζουμε την αποφασιστικότητά μας   ώστε η εθνική στρατηγική μας για το κλίμα να συμπλέει με την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία (Green Deal).

Και ήδη, με τις πράσινες δράσεις του Υπουργείου τόσο στον τομέα του Περιβάλλοντος όσο και στον τομέα της Ενέργειας, την κατεύθυνση αυτή την κάνουμε πράξη».

Δεκ 9

Αναλυτική παρουσίαση του προγράμματος για την απολιγνιτοποίηση στη Βουλή

Στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου της Βουλής συζητήθηκε σήμερα το masterplan για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών, σε συνέχεια της παρουσίασής του στο Υπουργικό Συμβούλιο τη Δευτέρα, προκειμένου να ληφθούν υπόψη και οι απόψεις των βουλευτών, καθώς –όπως άλλωστε  τόνισε και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας –και πρόεδρος της Κυβερνητικής Επιτροπής για την απολιγνιτοποίηση- κ. Κωστής Χατζηδάκης, πρόκειται για ένα «κείμενο αναφοράς, που είναι όμως δυναμικό και εξελισσόμενο».

Κατά την εισαγωγική του τοποθέτηση, ο κ. Χατζηδάκης υπογράμμισε ότι η απολιγνιτοποίηση είχε ήδη ξεκινήσει πολύ πριν ο πρωθυπουργός ανακοινώσει το Σεπτέμβριο του 2019 –από το βήμα του Συνόδου του ΟΗΕ για τη Κλιματική Αλλαγή- το κλείσιμο όλων των λιγνιτικών μονάδων έως το 2028. «Κατά την περίοδο 2010-2019 η παραγωγή λιγνίτη περιορίστηκε κατά δυο τρίτα, από τις 30 TWh στις 10 TWh.  Αυτό όμως έγινε χωρίς συγκεκριμένο σχέδιο και αντιστάθμισμα για τις επηρεαζόμενες περιοχές. Τώρα η απολιγνιτοποίηση συνεχίζεται και επιταχύνεται, αλλά με συγκεκριμένο σχέδιο που συνοδεύεται από γενναία χρηματοδότηση».

Ο κ. Χατζηδάκης σημείωσε ότι αμέσως μετά τις ανακοινώσεις  του πρωθυπουργού ξεκίνησε ο διάλογος με τις τοπικές κοινωνίες και ήδη από τον Φεβρουάριο εξαγγέλθηκαν 12 επιμέρους μέτρα για την μετάβαση, τα οποία έχουν ήδη ξεκινήσει να εφαρμόζονται. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «Η συμφωνία ΔΕΗ-RWE για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στη Δυτική Μακεδονία βρίσκεται σε τελικό στάδιο. Έχουν ήδη ξεκινήσει στο πεδίο οι εργασίες για το φωτοβολταϊκού πάρκου των 206 MW  που κατασκευάζει στην Κοζάνη η Juwi  για λογαριασμό των ΕΛ.ΠΕ. Προχωρά η αυτοχρηματοδούμενη εθελουσία έξοδος εργαζομένων της ΔΕΗ στις λιγνιτικές μονάδες. Αποδόθηκε ο λιγνιτικός πόρος ύψους 136 εκατ. ευρώ. Διατηρείται το ειδικό εκπτωτικό τιμολόγιο (ΠΟΤ) για τους κατοίκους της περιοχής, ενώ υπεγράφησαν και οι πρώτες συμβάσεις με τους Δήμους για τα προγράμματα του Πράσινου Ταμείου».

Αναφερόμενος στους βασικούς άξονες του masterplan, ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε ότι προδιαγράφει το όραμα για την επόμενη ημέρα των λιγνιτικών περιοχών. Πιο συγκεκριμένα, τη μετάβαση με στήριξη της απασχόλησης  από την «ενεργειακή μονοκαλλιέργεια» σε ένα αναπτυξιακό μοντέλο όπου η καθαρή πλέον ενέργεια θα εξακολουθήσει να είναι βασικός  πυλώνας, μαζί όμως τη βιομηχανία και το εμπόριο, την έξυπνη αγροτική παραγωγή, τον βιώσιμο τουρισμό και την τεχνολογία-εκπαίδευση.

Πάνω στους πυλώνες αυτούς θα «οικοδομηθούν» οι 16 εμβληματικές επενδύσεις (11 στη Δυτική Μακεδονία και 5 στη Μεγαλόπολη) που έχει ήδη παρουσιάσει η κυβέρνηση, αλλά και οι υπόλοιπες που θα ακολουθήσουν (με δεδομένο ότι έχουν κατατεθεί δεκάδες ακόμα προτάσεις που βρίσκονται υπό αξιολόγηση).  Οι επενδύσεις θα υπερκαλύψουν τις όποιες απώλειες θέσεων εργασίας και η κυβέρνηση ήδη προετοιμάζει το έδαφος για την υλοποίησή τους, μέσω του καθορισμού χρήσεων γης  με  εκπόνηση Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων  με fast track διαδικασίες  (σχετική ρύθμιση εντάχθηκε στο χωροταξικό-πολεοδομικό νομοσχέδιο), δρομολογώντας την ταχεία αποκατάσταση των εδαφών στα λιγνιτικά πεδίο και φυσικά με την χορήγηση ειδικών επενδυτικών-φορολογικών κινήτρων για τις λιγνιτικές περιοχές.

Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση του masterplan, ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε ότι το εγχείρημα θα στηρίζεται σε εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους, συνόλου 5 δις. ευρώ μαζί με τη μόχλευση, ενώ το «ζεστό χρήμα» είναι 2 δις. ευρώ.  Με δεδομένο ότι το ποσό αυτό είναι δεκαπλάσιο σε σχέση με το υφιστάμενο Περιφερειακό Πρόγραμμα του ΕΣΠΑ για τη Δυτική Μακεδονία,  είναι σαφές ότι η χρηματοδοτική στήριξη είναι πολύ ευρύτερη από αυτή που μέχρι τώρα υπήρχε.  «Έχει εξάλλου  ξεκινήσει και η συζήτηση με την Κομισιόν για να καθοριστούν τα φορολογικά κίνητρα  που θα συμπληρώσουν το πακέτο και ήδη υπάρχουν θετικές ειδήσεις από τις Βρυξέλλες γιατί στο προσχέδιο του Χάρτη Περιφερειακών Ενισχύσεων για την επόμενη προγραμματική περίοδο του ΕΣΠΑ προβλέπεται ήδη αύξηση της έντασης των ενισχύσεων. Εμείς προφανώς θα παλέψουμε για ακόμα μεγαλύτερες ενισχύσεις  ώστε να προσελκύσουμε επενδύσεις από την Ελλάδα και το εξωτερικό».

Καταλήγοντας, ο κ. Χατζηδάκης σημείωσε ότι «έχουμε υιοθετήσει τη ρήτρα δίκαιης μετάβασης που σημαίνει ότι σε πολιτικές των διάφορων υπουργείων επιδιώκουμε μια θετική διάκριση υπέρ των λιγνιτικών περιοχών, όπως συμβαίνει στο πρόγραμμα Εξοικονομώ. Πρόσφατα υιοθετήθηκε ένα κοινωνικό πακέτο 107 εκατ. ευρώ για τους ανέργους της περιοχής που θα προωθηθεί μέσω του ΟΑΕΔ για την περίοδο 2021-2022 και θέλουμε να προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση. Τέλος, στα νέα Προγράμματα του ΕΣΠΑ 2021-2027 θα πρέπει να προσθέσει κανείς και το Ειδικό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Δίκαιης Μετάβασης, με τη δική του Διαχειριστική Αρχή, αυτονομία και προστιθέμενη αξία».

Ο πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης κ Κωστής Μουσουρούλης στη δική του τοποθέτηση χαρακτήρισε άδικο τον χαρακτηρισμό της απολιγνιτοποίησης ως «βίαιης». Τόνισε ότι το masterplan είναι ένα δυναμικό κείμενο που προσαρμόζεται στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης που είναι και ο κύριος χρηματοδότης. Σημείωσε επίσης ότι έχουν ληφθεί υπόψη οι περισσότερες από τις προτάσεις της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, πλην εκείνων που ήταν προφανώς ασύμβατες με τις γενικές κατευθύνσεις ενός στρατηγικού σχεδίου όπως το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης.

Στις επικρίσεις περί μη κατάρτισης των Εδαφικών Σχεδίων Δίκαιης Μετάβασης σημείωσε ότι δεν έχει καν ολοκληρωθεί η νομική βάση για τα Σχέδια αυτά, δηλαδή ο Κανονισμός της ΕΕ για το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης. Υπογράμμισε ότι θα αναληφθεί μέριμνα –με εθνικούς πόρους όπου τίθενται περιορισμοί από την ενωσιακή νομοθεσία- για τους μη λιγνιτικούς δήμους (π.χ. Καστοριά, Γρεβενά).

«Η διαβούλευση διεξήχθη με τον καλύτερο δυνατό τρόπο με ανοιχτές πόρτες για τους φορείς και τους πολίτες της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης και ανοιχτά αυτιά από μέρους μας.. Με τον ίδιο τρόπο θα κινηθούμε και στο πλαίσιο της κατάρτισης των εδαφικών σχεδίων και γενικότερα στην ενεργοποίηση του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, με διαφάνεια, συμμετοχή, αλλά και ευελιξία, ώστε να μην χαθεί κανένας διαθέσιμος πόρος, καμία νέα θέση εργασίας και κανείς πολίτης να μην μείνει πίσω. Αυτό είναι το συμφέρον των υπό μετάβαση περιοχών και το εθνικό συμφέρον», κατέληξε ο κ Μουσουρούλης.

Δεκ 9

Οι 11 πρωτοβουλίες του ΥΠΕΝ που θα χρηματοδοτηθούν από το Ταμείο Ανάκαμψης - Ομιλία στο συνέδριο του Economist

«Η ανάκαμψη που θα ξεκινήσει από του χρόνου δεν θα είναι ένα απλό rebound, θα είναι μια ανάκαμψη που θα σηματοδοτήσει τη μετάβαση της χώρας μας σε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης με πράσινο χρώμα» δήλωσε  χαρακτηριστικά ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης κατά την ομιλία του στο συνέδριο του Economist παρουσιάζοντας τις 11 πρωτοβουλίες του Υπουργείου προς χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έχει προηγηθεί συστηματική προετοιμασία ώστε να αξιοποιηθούν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και εξέφρασε την αισιοδοξία -βάσει και της ωριμότητας των προτάσεων που έχουν κατατεθεί αλλά και των διαρκών συζητήσεων με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή-  ότι τελικά θα επιτευχθεί η έγκριση ενός σημαντικού ποσού πόρων χρηματοδότησης από το Ταμείο, καθώς και από το νέο ΕΣΠΑ.

Καθώς η πράσινη, βιώσιμη ανάπτυξη βρίσκεται στον πυρήνα πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης -με το ένα τρίτο των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης να αφορά σε πράσινες δράσεις-  ο κ. Χατζηδάκης διαμήνυσε ότι η χώρα είναι σε θέση να μετατρέψει αυτή την ιστορική κρίση σε ιστορική ευκαιρία.

 Οι 11 πρωτοβουλίες, έχουν όλες αναπτυξιακό παρονομαστή με περιβαλλοντικό πρόσημο και είναι οι ακόλουθες:

  1. Απεξάρτηση από τον άνθρακα, με πλήρη απολιγνιτοποίηση μέχρι το 2028, με κλείσιμο όλων των εν λειτουργία λιγνιτικών μονάδων μέχρι το 2023. Ως απόλυτη προτεραιότητα έχει τεθεί η οικονομικά και κοινωνικά Δίκαιη Μετάβαση των περιοχών που επηρεάζονται από αυτήν, με χρηματοδοτικό πακέτο 5 δισ. ευρώ για τις λιγνιτικές περιοχές. Από αυτά, ένα ποσό περί τα 300 εκατομμύρια στόχος είναι να προέλθει από το Ταμείο Ανάκαμψης με σκοπό την αποκατάσταση εδαφών στις λιγνιτικές περιοχές, ώστε να προστατευθεί το περιβάλλον και να μπορέσει να στηριχθεί το νέο παραγωγικό μοντέλο.
  1. Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το Υπουργείο έχει γίνει αποδέκτης επενδυτικών προτάσεων για δανειοδοτήσεις της τάξης των  10 δισεκ. ευρώ  από το σχετικό σκέλος του Ταμείου Ανάκαμψης. Ένα μεγάλο ποσοστό αυτών αφορά σε ιδιωτικές επενδύσεις σε ΑΠΕ. Το ενδιαφέρον εστιάζεται σε ιδιαίτερα καινοτόμες τεχνολογίες, όπως υβριδικές μονάδες και μονάδες αποθήκευσης ενέργειας, για τις οποίες στόχος είναι να δημιουργηθεί από το Υπουργείο, το κατάλληλο ρυθμιστικό πλαίσιο τους επόμενους μήνες. 
  2. Εκσυγχρονισμός του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας ως  αναπόσπαστο κομμάτι της ενεργειακής μετάβασης. Επιδίωξη η άντληση 600 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τα βασικά έργα που περιλαμβάνει το πρόγραμμά είναι η Διασύνδεση Κρήτης - Αττικής (ΚΡΗΤΗ ΙΙ), (για την οποία έχουν υπογραφεί οι συμβάσεις και προχωρούν οι διαδικασίες), καθώς και η Δ' Φάση της Διασύνδεσης Κυκλάδων και η επέκταση του δικτύου στην Πελοπόννησο. 
  3. Ηλεκτροκίνηση. Για την ενίσχυση των σχετικών υποδομών και τη στήριξη της καινοτομίας σε αυτόν τον τομέα έχει υποβληθεί αίτημα για 400 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Στόχος είναι  1 στα 3 νέα αυτοκίνητα το 2030 να είναι ηλεκτρικά, ενώ ιδιαίτερα ενθαρρυντική είναι η συμμετοχή 252 Δήμων στην πρόσκληση του Πράσινου Ταμείου για την εκπόνηση Σχεδίων Φόρτισης Ηλεκτρικών Οχημάτων (ΣΦΗΟ). 
  4. Ενεργειακή Αναβάθμιση. Η αυξημένη έμφαση στον τομέα αυτό αποτυπώνεται στο νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Αυτονομώ», ύψους 900 εκατ. ευρώ. Συνολικά για το πρόγραμμα αυτό, το υπουργείο έχει ζητήσει το μεγαλύτερο ποσό από το Ταμείο Ανάκαμψης που ανέρχεται στα 3 δισεκ. ευρώ. 
  5. Έξυπνοι μετρητές στα περισσότερα σπίτια της χώρας. Για αυτό το εμβληματικό πρόγραμμα του ΔΕΔΔΗΕ, το υπουργείο έχει αιτηθεί δάνειο ύψους 850 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η Ελλάδα με την εγκατάσταση των έξυπνων μετρητών, περνάει  στην εποχή των έξυπνων δικτύων.
  6. Εκπόνηση Χωροταξικών και Πολεοδομικών Σχεδίων, για την οποία έχει κατατεθεί αίτημα  350 εκατ. ευρώ. Αυτή η πρωτοβουλία  βάζει για πρώτη φορά τάξη στον συγκεκριμένο τομέα, με ρυθμίσεις που προβλέπουν μεταξύ άλλων την επιτάχυνση του χωρικού σχεδιασμού και τον περιορισμό της εκτός σχεδίου δόμησης. Με αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης το Υπουργείο προχωρά στην εκπόνηση των Τοπικών και Ειδικών Χωροταξικών Σχεδίων, καθώς και άλλων (πχ μελέτες για ζώνες υποδοχής συντελεστή δόμησης, οριοθετήσεις οικισμών). Πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόγραμμα χωρικού σχεδιασμού που έχει γίνει ποτέ στη χώρα και το οποίο προβλέπεται στο χωροταξικό – πολεοδομικό νομοσχέδιο που ψηφίσθηκε πριν από λίγα 24ωρα στη Βουλή. . 
  7. Ολοκληρωμένο πρόγραμμα αστικών αναπλάσεων. Το υπουργείο έχει αιτηθεί 360 εκατ. ευρώ για ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αστικών αναπλάσεων. Οι σχετικές δράσεις περιλαμβάνουν το Πρόγραμμα «Διατηρώ» με το οποίο  θα προχωρήσει η αναβάθμιση και ανάδειξη κτιρίων που έχουν κριθεί διατηρητέα (πολλά εκ των οποίων σήμερα είναι παρατημένα και επικίνδυνα για τη δημόσια ασφάλεια), αλλά και σημαντικές αναπλάσεις σε αστικούς χώρους. 
  8. Διαχείριση αποβλήτων στην οποία η χώρα μας είναι πολύ πίσω. Για αυτόν τον λόγο, το Υπουργείο, με το νομοσχέδιο για την ανακύκλωση του οποίου ολοκληρώθηκε πρόσφατα η διαβούλευση, εισάγει σημαντικές μεταρρυθμίσεις για τη μείωση της ταφής απορριμμάτων, τα ξεχωριστά ρεύματα συλλογής και την κατακόρυφη αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης. Αυτή η πολιτική συμπληρώνεται από την κατασκευή σύγχρονων μονάδων επεξεργασίας αποβλήτων και ανακύκλωσης σε όλη τη χώρα, για να μπουν τέλος στις εικόνες ντροπής με τις χωματερές που κάνουν τον γύρο του κόσμου. Για αυτόν τον σκοπό το Υπουργείο διεκδικεί περί τα  660 εκατομμυρίων, στα οποία θα έρθουν να προστεθούν περίπου 500 εκατομμύρια ιδιωτικών επενδύσεων. 
  9. Προστασία και ανάδειξη της βιοποικιλότητας.  Το Υπουργείο αιτείται  160 εκατ. ευρώ για την προστασία και ανάδειξη της βιοποικιλότητας της χώρας μας με τις σχετικές δράσεις να περιλαμβάνουν την αναβάθμιση των υποδομών και της φύλαξης των προστατευόμενων περιοχών. Είναι η πιο σημαντική δράση που έχει  αναληφθεί για την προστασία των περιοχών Natura. Στόχος είναι η ενίσχυση του οικοτουρισμού και σχετικών εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων. Παράλληλα, δρομολογείται  σύστημα πιστοποίησης προϊόντων που παράγονται σε προστατευόμενες περιοχές υπό την ομπρέλα ενός κοινού brand, με σκοπό την υποστήριξη βιώσιμων οικονομικών δραστηριοτήτων. 
  10. Εθνικό Σχέδιο Αναδασώσεων. Πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόγραμμα αναδασώσεων που έχει γίνει ποτέ στη χώρα μας. Για την υλοποίησή του το Υπουργείο έχει  αιτηθεί 310 εκατ. Ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ θα αντληθούν και πρόσθετοι πόροι από το ΕΣΠΑ. Το Εθνικό Σχέδιο Αναδασώσεων είναι ένα 10ετές πρόγραμμα που στοχεύει στην αναδάσωση 500.000 στρεμμάτων. Σε 13 ηπειρωτικές και νησιωτικές περιοχές της χώρας θα εγκατασταθούν περίπου 30 εκατομμύρια δέντρα, τα οποία στόχος είναι να καλλιεργηθούν εξ ολοκλήρου σε ελληνικά φυτώρια
Δεκ 8

Παρουσίαση του masterplan για την απολιγνιτοποίηση στο Υπουργικό Συμβούλιο

Το masterplan της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης των λιγνιτικών περιοχών παρουσίασε σήμερα στο Υπουργικό Συμβούλιο ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Κωστής Χατζηδάκης, με την ιδιότητα του προέδρου της Κυβερνητικής Επιτροπής για την απολιγνιτοποίηση.

O κ. Χατζηδάκης εξήγησε ότι το masterplan έρχεται σε συνέχεια των 12  μέτρων άμεσης δράσης που εξήγγειλε η κυβέρνηση αμέσως μόλις ελήφθη η πολιτική απόφαση για κλείσιμο όλων των εν λειτουργία λιγνιτικών μονάδων έως το 2023, πολλά εκ των οποίων έχουν ήδη υλοποιηθεί. Όπως για παράδειγμα η απόδοση του λιγνιτικού πόρου της ΔΕΗ ύψους 136 εκατ. ευρώ, η εξεύρεση λύσεων για τη θέρμανση των λιγνιτικών περιοχών, η πλήρως αυτοχρηματοδοτούμενη εθελούσια έξοδος υπαλλήλων της ΔΕΗ στις λιγνιτικές περιοχές.

Το masterplan αποτελεί έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη για την προάσπιση της απασχόλησης και την αλλαγή του παραγωγικού μοντέλου της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης καθώς «σβήνουν» οι λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ.  Η Συντονιστική Επιτροπή Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης υπό τον κ Κωστή Μουσουρούλη που το εκπόνησε το έθεσε σε θεσμική ευρεία δημόσια διαβούλευση (μέσω του open.gov και άλλων καναλιών), κατά τη διάρκεια της οποίας οι Περιφέρειες, οι Δήμοι, άλλοι δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς αλλά και απλοί πολίτες από τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη είχαν την ευκαιρία να καταθέσουν απόψεις, σχόλια και προτάσεις που ελήφθησαν υπόψη κατά την κατάρτιση του σχεδίου.

Η υλοποίηση του masterplan θα γίνει εν πολλοίς μέσω του Επιχειρησιακού Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής  Μετάβασης, το οποίο θα αποτελεί ξεχωριστό Πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2021-2027 και ήδη σχεδιάζεται ώστε να ακολουθεί τις κατευθύνσεις που έχουν δοθεί από την ΕΕ.

Προκειμένου να μην υπάρξει κενό κατά τη μεταβατική περίοδο 2021-2022 έως ότου ενεργοποιηθούν πλήρως τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά «εργαλεία» (με δεδομένη και την καθυστέρηση στην έγκριση των Κανονισμών τόσο για το Ταμείο Ανάκαμψης όσο και για το νέο Προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2021-2027), έχει ληφθεί μέριμνα για την άμεση αξιοποίηση των ήδη διαθέσιμων πόρων. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται το κοινωνικό «πακέτο» ύψους 107 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2021-2022 με τέσσερα προγράμματα για στήριξη της απασχόλησης που θα υλοποιήσει ο ΟΑΕΔ, αλλά και τα επτά στοχευμένα προγράμματα που  «τρέχει» ήδη το Πράσινο Ταμείο, συνολικού προϋπολογισμού 31 εκατ. ευρώ.

Όπως είχε επισημανθεί κατά την πρώτη παρουσίασή του στις αρχές Σεπτεμβρίου, το σχέδιο στηρίζεται σε πέντε πυλώνες:

1.Καθαρή «πράσινη» ενέργεια
2.Βιομηχανία, βιοτεχνία και εμπόριο
3.«Έξυπνη» αγροτική παραγωγή
4.Βιώσιμος τουρισμός
5.Τεχνολογία και εκπαίδευση

Στους πυλώνες αυτούς θα θεμελιωθούν οι επενδύσεις που θα αλλάξουν το παραγωγικό μοντέλο των λιγνιτικών περιοχών. Από τα πρώτα 80  ιδιωτικά σχέδια που έχουν παρουσιαστεί και βρίσκονται υπό αξιολόγηση  ξεχωρίζουν 16 εμβληματικές επενδύσεις, προϋπολογισμού άνω των 3,5 δις. ευρώ. Οι άμεσες και έμμεσες θέσεις εργασίας που θα δημιουργηθούν από αυτές και τις άλλες επενδύσεις που θα ακολουθήσουν, θα υπερκαλύψουν αυτές που θα χαθούν λόγω του σβησίματος των λιγνιτικών μονάδων.

  1. Δημιουργία φωτοβολταϊκών πάρκων, συνολικής ισχύος 2,3 GW στη Δυτική Μακεδονία από τη ΔΕΗ
  2. Ανάπτυξη φωτοβολταϊκών πάρκων ισχύος 0,5 GW στη Μεγαλόπολη, επίσης από τη ΔΕΗ
  3. Άμεση έναρξη κατασκευής του φωτοβολταϊκού πάρκου των ΕΛΠΕ στην Κοζάνη
    4.Μονάδα παραγωγής πράσινου υδρογόνου στη Δυτική Μακεδονία (Solaris)
    5. Εγκατάσταση μονάδας αποθήκευσης ενέργειας στη Δυτική Μακεδονία (Eunice)
    6. Δημιουργία πρότυπης φαρμακοβιομηχανίας (Μεγαλόπολη)
    7. Ανάπτυξη έξυπνης μονάδας υδροπονίας (Δυτική Μακεδονία)
    8. Ανάπτυξη έξυπνης μονάδας υδροπονίας (Μεγαλόπολη)
    9. Βιομηχανικό πάρκο ηλεκτροκίνησης (Δυτική Μακεδονία)
    10. Οικοσύστημα οινικού τουρισμού, στα πρότυπα της Βόρειας Ιταλίας στη (Δυτική Μακεδονία)
    11. Πεδίο ενεργειακής έρευνας και τεχνολογίας, με φορέα υλοποίησης το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας
    12. Υπερσύγχρονη κλινική φυσικής αποκατάστασης (Δυτική Μακεδονία)
    13. Δημιουργία θεματικού πάρκου ψυχαγωγίας και εκπαίδευσης (Μεγαλόπολη)
    14. Δημιουργία μονάδας ενεργειακής αξιοποίησης υπολειμμάτων (Δυτική Μακεδονία)
    15. Κέντρο επεξεργασίας βιομάζας (Δυτική Μακεδονία)
    16. Δημιουργία επιχειρηματικού πάρκου (Μεγαλόπολη)

 

Ο ειδικός ρόλος της ΔΕΗ στις λιγνιτικές περιοχές

Επισημάνθηκε ότι ένα από τα βασικά προαπαιτούμενα για την ταχεία υλοποίηση των επενδύσεων  -και ιδίως αυτών που θα αναπτυχθούν στα λιγνιτικά πεδία και τις μονάδες της ΔΕΗ- είναι η ταχεία αναβάθμιση και η αλλαγή των χρήσεων γης των εδαφών. Ο  κ Χατζηδάκης έκανε ειδική αναφορά στις προβλέψεις του χωροταξικού-πολεοδομικού νόμου (που ψηφίστηκε την Παρασκευή) για τον ορισμό Ζωνών Απολιγνιτοποίησης και την εκπόνηση Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΕΠΣ)  με διαδικασίες fast track. Αυτά θα προβλέπουν τις επιτρεπόμενες χρήσεις, τους γενικούς όρους και τους περιορισμούς δόμησης, καθώς και κάθε άλλο μέτρο που αφορά στα εδάφη που θα αποδεσμεύσει η ΔΕΗ και θα μεταβιβάσει στο κράτος σε Όχημα Ειδικού Σκοπού (SPV). Θεσπίστηκαν επίσης ειδικές ρυθμίσεις για την υλοποίηση έργων ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ στους Πυρήνες των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης, για να διευκολυνθούν και να επιταχυνθούν οι σχετικές επενδύσεις.  Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζεται ότι και η ΔΕΗ, δια στόματος του προέδρου της Γ. Στάσση έχει προτείνει να συμμετέχουν  οι κάτοικοι  της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης με ποσοστό 5% στα φωτοβολταϊκά πάρκα που θα κατασκευάσει στην περιοχή. Με τον τρόπο αυτό θα συμμετέχουν μαζί με τη ΔΕΗ στις νέες «πράσινες» επενδύσεις, απολαμβάνοντας την ίδια απόδοση.

Ο κ. Χατζηδάκης εξάλλου τόνισε ότι ανοίγονται και νέες προοπτικές στον τομέα της γεωργίας με την άρδευση εδαφών, καθώς η ΔΕΗ δεν θα χρησιμοποιεί πλέον τα νερά και τις σχετικές υποδομές (υδροηλεκτρικά φράγματα) για τις ανάγκες των λιγνιτικών μονάδων.

 

Χρηματοδότηση του masterplan- Ειδικά κίνητρα

Αναφορικά με τη χρηματοδότηση του masterplan, τονίστηκε ότι το συνολικό ποσό που θα διατεθεί από κοινοτικούς πόρους, από εθνικούς πόρους, από το Ταμείο Γιούνκερ και από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων είναι πάνω από 5 δις. ευρώ. Πόροι θα διατεθούν και από το Ταμείο Ανάκαμψης για την αποκατάσταση των εδαφών της ΔΕΗ, καθώς πρόκειται για πολύ σημαντική παράμετρο, εφόσον ζητούμενο είναι οι εργολαβικοί εργαζόμενοι που σήμερα σκάβουν, αύριο να «σκεπάζουν».

Για το πλέγμα κινήτρων που επεξεργάζεται η κυβέρνηση για  διευκολυνθεί η προσέλκυση επενδύσεων στις λιγνιτικές περιοχές έχει σχεδιαστεί μια δέσμη 15 κινήτρων, χωρισμένα σε τρεις ομάδες:

1.Για την προσέλκυση νέων επιχειρήσεων

  1. Για την διατήρηση των υφιστάμενων
  2. Για την υποστήριξη των εργαζομένων

Για τις πρώτες δυο κατηγορίες προβλέπεται αυξημένη ένταση ενισχύσεων 60-80% ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης. Οι διαβουλεύσεις με την Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής βρίσκονται σε εξέλιξη, με σκοπό την υποβολή προς έγκριση ενός Ειδικού Καθεστώτος Ενίσχυσης.

 

Επέκταση Ρήτρας Δίκαιης Μετάβασης

Τέλος, ειδική μνεία έγινε στο Υπουργικό Συμβούλιο για την επέκταση της «Ρήτρας Δίκαιης Μετάβασης» που ήδη εφαρμόζει το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, στις νομοθετικές παρεμβάσεις και των υπολοίπων υπουργείων, εν είδει μέτρων θετικής διάκρισης για τους κατοίκους των λιγνιτικών περιοχών. Η ρήτρα έχει μέχρι στιγμής ενσωματωθεί στο νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ-Αυτονομώ» με αύξηση  10% του βασικού ποσοστού επιχορήγησης για τη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη,  στο νόμο της ηλεκτροκίνησης με τη θέσπιση αναπτυξιακών κινήτρων για την υλοποίηση παραγωγικών επενδύσεων που αφορούν στην αλυσίδα εφοδιασμού της ηλεκτροκίνησης στις λιγνιτικές περιοχές και στον χωροταξικό-πολεοδομικό νόμο, με την επέκταση κατά ένα χρόνο όλων των προθεσμιών που αφορούν στην ένταξη των «μικρών» φωτοβολταϊκών έργων στις ανταγωνιστικές διαδικασίες, για τους σταθμούς που εγκαθίστανται στη Δυτική Μακεδονία, σε σχέση με τις προθεσμίες που τέθηκαν σε ισχύ για τις υπόλοιπες περιοχές της χώρας