Κωστής Χατζηδάκης

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

“Oι έρευνες για τους υδρογονάνθρακες και η πολιτική σταθερότητα” – Ομιλία του Κωστή Χατζηδάκη στη 2η Ετήσια Συνάντηση Ενεργειακής Ασφάλειας & Διπλωματίας

kx_omilia_eliamep_24_9_2014Το όραμα για μια Ελλάδα που θα είναι χώρα παραγωγός -και γιατί όχι, εξαγωγέας- Υδρογονανθράκων απαιτεί: σχεδιασμό, υπευθυνότητα και συναίνεση σε εθνικό και διακομματικό επίπεδο. Δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτελέσει δικαιολογία ή πρόφαση για την ανακοπή των δομικών μεταρρυθμίσεων. Διότι και άλλες χώρες κατόρθωσαν να εκμεταλλευθούν τον ορυκτό τους πλούτο, αλλά αυτό δεν τις κατέστησε περισσότερο ανεπτυγμένες ούτε τους λαούς τους ασφαλέστερους και πλουσιότερους.

kx_omilia_eliamep_24_9_2014 Κυρίες και Κύριοι,

Θέλω να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση και να ταυτόχρονα να συγχαρώ για τη διοργάνωση, το ΕΛΙΑΜΕΠ και το Κέντρο για την Πράσινη Ανάπτυξη και την Ενεργειακή Πολιτική του Πανεπιστημίου Λευκωσίας.

Η 2η Ετήσια Συνάντηση Ενεργειακή Ασφάλειας και Διπλωματίας είναι ένα σημαντικό φόρουμ που δίνει τη δυνατότητα να έρθουν σε επαφή πολιτικοί, εκπρόσωποι του επιχειρηματικού κόσμου και ειδικοί επιστήμονες.

Ειδικά σήμερα, όπου η Ελλάδα βρίσκεται πράγματι σε μια κρίσιμη καμπή, στο μεταίχμιο μεταξύ δύο περιόδων, απαιτείται μια κοινή και συντονισμένη προσπάθεια προκειμένου να εκμεταλλευθούμε όλες τις δυνατότητες που υπάρχουν για την ανάπτυξη.

Θα ήθελα να σταθώ στο στοιχείο αυτό, δηλαδή στη θέση της χώρας μας σήμερα:

Η κατάσταση της Ελλάδας μοιάζει με ενός σχοινοβάτη: έχει διανύσει με κόπο το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής, προσεγγίζει στο τέλος, αλλά τα τελευταία δύο μέτρα είναι τα πλέον κρίσιμα.

Τα τελευταία δυόμισι χρόνια, χάρη στις θυσίες του ελληνικού λαού και τις προσπάθειες της κυβέρνησης, έχουμε φτάσει να συζητούμε πραγματικά την προοπτική της Ελλάδα να γίνει μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα.

Ολοκληρώσαμε επιτυχώς τη δημοσιονομική προσαρμογή, διαθέτουμε πρωτογενές πλεόνασμα και η Ελλάδα είναι πρώτη στον κόσμο ως προς τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, μεταξύ των χωρών-μελών του ΟΟΣΑ.

Όλοι πιστοποιούν την πρόοδο που έχει καταγράψει η Ελλάδα και γίνονται οι συζητήσεις με τους εταίρους μας ώστε να διευκρινισθούν οι επιμέρους παράμετροι για την έξοδο από το τρέχον πρόγραμμα και τη λύση του ζητήματος.

Οι αγορές ήδη μας δανείζουν με επιτόκια χαμηλότερα του αναμενομένου και οι ξένες επενδύσεις αυξήθηκαν αισθητά το α’ εξάμηνο του 2014.

Και αναμένουμε ακόμη καλύτερες εξελίξεις στο ζήτημα των επιτοκίων των ελληνικών ομολόγων, εφόσον ολοκληρωθεί η συζήτηση για τη διαχείριση του χρέους και εφόσον το ζήτημα της εκλογής του Προέδρου λήξει σε ένα πλαίσιο συναίνεσης.

  • Άρα ποιο είναι το πλέον κρίσιμο στοιχείο σήμερα;

Το σημαντικότερο στοιχείο είναι η Ελλάδα να συνεχίσει να ανακτά την αξιοπιστία της.

Να κερδίσει το στοίχημα της εμπιστοσύνης έναντι των εταίρων της και των αγορών.

Στην πραγματικότητα, άλλωστε, η εμπιστοσύνη, αποτελεί τη βάση κάθε προσπάθειας που κάνει η Ελλάδα για την ανάκαμψη και την ανάπτυξη.

Διαφορετικά, θα είναι σα να χτίζουμε τον πρώτο όροφο ενός σπιτιού, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί το ισόγειο.

  • Γι’ αυτό είναι απολύτως αναγκαίο όλοι -κυβέρνηση και αντιπολίτευση- να επιδείξουν την ανάλογη υπευθυνότητα για να υπάρχει πολιτική σταθερότητα στη χώρα:

Η Ελλάδα, στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης του χρέους και της διαδικασίας ανάκαμψης, πρέπει να κεφαλαιοποιήσει όσα έχει επιτύχει.

Επομένως, ειδικώς η αξιωματική αντιπολίτευση, οφείλει να αντιμετωπίσει το ζήτημα της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας με τη δέουσα σοβαρότητα και με πνεύμα συναίνεσης, όπως και το Σύνταγμα ορίζει.

Ο τόπος δεν χρειάζεται περιττές και ανώφελες αναταράξεις, ειδικότερα τώρα, που αφήνουμε πίσω τον οικονομικό χειμώνα της κρίσης.

Αυτά τα στοιχεία, νομίζω, πως περιγράφουν επακριβώς το πλαίσιο στο οποίο κινούμαστε.

Η χώρα έχει διαψεύσει όλες τις αρνητικές προσδοκίες και μάλιστα έχει πιάσει τους στόχους, νωρίτερα απ’ ότι αναμενόταν.

Ακολούθως, η ανάκτηση της εμπιστοσύνης, θα μας επιτρέψει να αναπτύξουμε και την ενεργειακή πολιτική που χρειάζεται η χώρα σήμερα.

Κανείς δεν μπορεί να παραγνωρίζει πως ο τομέας της ενέργειας είναι από τους πλέον κρίσιμους για τη χώρα: όλες οι σχετικές εκθέσεις που έχουμε στη διάθεσή μας π.χ. της Mc Kinsey, του ΙΟΒΕ, του ΚΕΠΕ το επιβεβαιώνουν.

Ανήκει σε ένα σύνολο 9 βασικών τομέων της οικονομίας που μπορούν να εγγυηθούν την ανάπτυξη της χώρας στα επόμενα χρόνια.

Αποτελεί προτεραιότητα της κυβέρνησης, όπως ήδη αποτυπώνεται στις επιλογές που κάναμε:

στην κατανομή των πόρων του νέου ΕΣΠΑ, στο ζήτημα του ενεργειακού κόστους, στις αποκρατικοποιήσεις, στη δημιουργία του αγωγού TAP  και φυσικά, στις συμβάσεις παραχώρησης για την έρευνα και εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων , οι οποίοι αποτελούν και το βασικό αντικείμενο της σημερινής συζήτησης.

Ο τομέας της εξερεύνησης και παραγωγής Υδρογονανθράκων μπορεί πράγματι να διαδραματίσει έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στη σημερινή προσπάθεια της Ελλάδας.

Τόσο για να ανακτήσει την αναπτυξιακή της δυναμική όσο όμως και για γεωπολιτικούς λόγους.  

Η Ελλάδα υπενθυμίζει με την προσπάθειά της στους εταίρους μας ότι παραμένει αναπόσπαστο τμήμα της Ευρωζώνης, αλλά και μια χώρα που υποστηρίζει τα ευρωπαϊκά συμφέροντα εν μέσω μια ευρείας περιοχής που αποσταθεροποιείται.

 

Το ευρύτερο γεωπολιτικό περιβάλλον σχετικά με τους υδρογονάνθρακες παραμένει σύνθετο.

 

Και στις αναλύσεις πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη αυτήν την πολυπλοκότητα.

Ορίστε μερικές παράμετροι:

1. Διαπιστώνουμε την αλματώδη αύξηση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από εισαγωγές υδρογονανθράκων που παράγονται σε περιοχές πολύ υψηλού πολιτικού ρίσκου:

Βόρειος Αφρική, Συρία, Λίβανος συνιστούν και θα εξακολουθήσουν να συνιστούν μια περιοχή μεγάλου ενεργειακού ενδιαφέροντος για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

 

2. Οι εξελίξεις στην Ουκρανία και η κρίση στις σχέσεις με τη Ρωσική Ομοσπονδία, έφεραν πάλι στο προσκήνιο τη μόνιμη επικινδυνότητα μιας εκ νέου διακοπής της ροής φυσικού αερίου προς την Ευρώπη.

Μία τέτοια κατάσταση είχα αντιμετωπίσει κι εγώ ο ίδιος το 2009, τις πρώτες μάλιστα εβδομάδες που είχα αναλάβει το χαρτοφυλάκιο του Υπουργείου Ανάπτυξης.

 

3. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει προσφέρει ακόμη τη δέουσα υποστήριξη στην αξιοποίηση των δικών της αποθεμάτων.

Επιπλέον, η ευρωπαϊκή εισαγωγική εξάρτηση αυξάνεται διαρκώς (κατά 17% το διάστημα 2001-2013) και μάλιστα λόγω της μείωσης παραγωγής στη Βόρεια Θάλασσα, η αύξηση των εισαγωγών φυσικού αερίου αναμένεται ακόμη μεγαλύτερη.

 

4. Η Κύπρος βρίσκεται πολύ κοντά στην πιστοποίηση ενός πολύ σημαντικού κοιτάσματος, που αν επιβεβαιωθεί έστω η χαμηλότερη εκτίμηση -4 τρις κυβικών ποδών- θα αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες ανακαλύψεις των τελευταίων ετών, στην ευρωπαϊκή επικράτεια.

Παράλληλα,  υπάρχουν σοβαρές πιθανότητες για περαιτέρω ανακαλύψεις, σύμφωνα με τις συστηματικές σεισμικές έρευνες που έχουν διεξαχθεί στην κυπριακή ΑΟΖ και σύντομα ξεκινά ένα πολύ φιλόδοξο ερευνητικό πρόγραμμα από την Ιταλική ENI.

 

5. Η Ελλάδα κύρωσε πριν λίγες μέρες  τις σχετικές συμβάσεις παραχώρησης για τρεις πολλά υποσχόμενες περιοχές: Ιωάννινα, Κατάκολο και Πατραϊκός Κόλπος.

Επιπλέον, η χώρα μας ολοκλήρωσε την προηγούμενη άνοιξη ένα εξαιρετικά εκτεταμένο πρόγραμμα για σεισμικές έρευνες σε μια περιοχή μεγαλύτερη σε έκταση από την έκταση της ίδιας της χώρας (220.000 τ.χλμ.).

 

-> Όλα αυτά πιστοποιούν τη δυναμική είσοδο της χώρας μας στη συγκεκριμένη αγορά.

 

6. Σε ό,τι αφορά τους αγωγούς: ο TAP καθιστά την Ελλάδα κύρια διαμετακομιστική χώρα για την ΕΕ και πρωταγωνιστή στην υλοποίηση της Στρατηγική του Νοτίου Δρόμου.

Επίσης, με την προγραμματισμένη κατασκευή του ελληνο-βουλγαρικού αγωγού IGB, η χώρα μας θα ολοκληρώσει τη διασύνδεση των περιφερειακών συστημάτων αερίου των Βαλκανικών κρατών με το κεντρικό ευρωπαϊκό δίκτυο, δίνοντας πρόσβαση στο αέριο του Αζερμπαϊτζάν και ενδεχομένως της Ανατολικής Μεσογείου.

 

Όλα τα παραπάνω καταδεικνύουν τόσο τα προβλήματα όσο και τις προκλήσεις που καλείται να διευθετήσει μια νέα ελληνική πολιτική για τους Υδρογονάνθρακες, με συγκεκριμένες πρωτοβουλίες όπως είναι:

1. Η εξασφάλιση ουσιαστικής υποστήριξης από την Ευρωπαϊκή Ένωση προς τα κράτη “πρώτης γραμμής της νοτιο-ανατολικής της περιφέρειας, δηλαδή την Ελλάδα και την Κύπρο, που σχετίζονται άμεσα με την αξιοποίηση των δικών της αποθεμάτων και τη διαχείριση των “οδών διέλευσης”.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ οφείλει να διακηρύξει τη βούλησή της για προστασία των χωρών αυτών, από κάθε παραβίαση των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

Παράλληλα, στο πλαίσιο της Ιταλικής Προεδρίας,  μπορούμε να οικοδομήσουμε από κοινού, πέρα από τη Στρατηγική του Νοτίου Διαδρόμου, και μια νέα ευρωπαϊκή πολιτική Διαδρόμου για την περιοχή της Αν. Μεσογείου, με επίκεντρο την Κύπρο.

 

2. Η εισαγωγή μια σειράς κινήτρων από πλευράς της κυβέρνησης, ώστε να προσελκύσουμε περαιτέρω επενδύσεις.

Η μείωση της σχετικής φορολογίας στο 26%  έδωσε σημαντική ώθηση.

Η διαδικασία του Open Door Plus είναι μια επιλογή που μπορεί να αξιοποιηθεί, τηρουμένων των εγγυήσεων διαφάνειας.

Εξασφαλίζει πως οι εταιρίες που ενδιαφέρονται μπορούν να αιτηθούν άδεια εξερεύνησης για περιοχές εκτός διαγωνιστικού πλαισίου, και να λάβουν άμεσα τη σχετική άδεια, εάν δεν υπάρχει ανταγωνιστική πρόταση, μέσα σε 90 ημέρες.

Έτσι δίνουμε την πρωτοβουλία του ενδιαφέροντος στις πετρελαϊκές εταιρίες για περιοχές όπου δεν υπάρχουν αξιοποιήσιμα στοιχεία, επιταχύνοντας τις διαδικασίες.

Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για περιοχές όπως ο Θερμαϊκός Κόλπος, ο Κόλπος του Ορφανού και συγκεκριμένα σημεία στη Δυτική Ελλάδα, όπου ήδη έχει υπάρχει κινητικότητα από πλευράς εταιριών.

 

3. Η άμεση και πλήρης στελέχωση της ΕΔΕΥ (Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρίας  Υδρογονανθράκων).

Το ΔΣ της Εταιρίας συγκροτήθηκε πρόσφατα -μετά από 3 χρόνια- αλλά θα πρέπει αντιστοίχως η ΕΔΕΥ να στελεχωθεί με επαρκή αριθμό καταρτισμένων επιστημόνων που θα τη συνδράμουν στο έργο της, μέσω ΑΣΕΠ. 

Αντιστοίχως, οι αρμοδιότητες της πρέπει να ενισχυθούν αναλαμβάνοντας και τα όσα προβλέπει η ευρωπαϊκή οδηγία του 2013 για τη διεξαγωγή υποθαλάσσιων γεωτρήσεων. 

Πρέπει επίσης να εξετασθεί σοβαρά το ενδεχόμενο μετασχηματισμού της ΕΔΕΥ σε Ανεξάρτητη Αρχή με 5ετή ανανεώσιμη θητεία, εκλεγμένη από αυξημένη πλειοψηφία της Βουλής.  

Έτσι αφενός διασφαλίζεται η διοικητική συνέχεια, ο συνολικός κοινοβουλευτικός έλεγχος επί των πεπραγμένων της αφετέρου δεν θα υπάρχει υποχρέωση για τελική κύρωση κάθε μίας σύμβασης από τη Βουλή -όπως διαπιστώνουν ορισμένες πλευρές- που συνιστά μια ιδιαιτέρως χρονοβόρα διαδικασία.

 

4. Η κατασκευή των αγωγών TAP, IGB και του στρατηγικού αποθεματικού χώρου στο υποθαλάσσιο πεδίο της Ν. Καβάλας

Με τον τρόπο αυτό, θα ενδυναμωθεί ο διαμετακομιστικός ρόλος της Ελλάδας και θα διασφαλισθεί η επάρκεια εφοδιασμού των κρατών-μελών της Ν.Α. Ευρώπης σε περίπτωση μιας νέας κρίσης, όπως η ρωσο-ουκρανική του 2009. 

Όπως γνωρίζετε ο IGB, είναι ένα έργο που ξεκινήσαμε το 2009 και εξασφαλίσαμε το 1/3 του τότε συνολικού κόστος κατασκευής του. 

Θεωρώ πως  οι ακατανόητες βουλγαρικές ενστάσεις πρέπει να παρακαμφθούν άμεσα -δεδομένων και των συμβάσεων που η Βουλγαρία έχει συνάψει με το Shah Deniz- και να προχωρήσει άμεσα η κατασκευή του IGB.

Αντιστοίχως, πρέπει να “τρέξουν” τόσο ο TAP – ως ένα κομμάτι του Νότιου Διαδρόμου , που θα διασχίζει 543 χιλιόμετρα στη Θράκη και στη Μακεδονία πριν μπει στην Αλβανία- όσο και ο αποθεματικός χώρος στη Νότια Καβάλα.

Επιπλέον, με βάση και όσα χτες δήλωσε ο Πρωθυπουργός, δρομολογείται και η μεταφορά αερίου σε υγροποιημένη μορφή, σε LNG, από τα ελληνικά λιμάνια της χώρας προς το Βορρά και την Κεντρική Ευρώπη.

Τέλος, η επικείμενη αναβάθμιση του σταθμού LNG στη Ρεβυθούσα, θα ενισχύσει τη χωρητικότητά του σταθμού κατά 73%, πράγμα ιδιαίτερα σημαντικό, με δεδομένη τη γεωπολιτική αστάθεια στην περιοχή Ρωσίας- Ουκρανίας.

 

5. Η δημοπράτηση μέσα στο επόμενο έτος, 20 θαλασσοτεμαχίων, όπου έχουν αναπτυχθεί σεισμικές έρευνες.

Ακόμη κι αν υπάρξει ενδιαφέρον μόνον για τα 10 από τα 20 τεμάχια των νέων περιοχών, οι έμμεσες επενδύσεις θα είναι του ύψους των 1 έως 1,2 δις δολλαρίων.

Γι’ αυτό το λόγο, είναι αναγκαίο να μη διαταραχθεί η πολιτική σταθερότητα στη χώρα και να εξασφαλισθεί η διενέργεια αυτών των δημοπρασιών.

 

Κυρίες και Κύριοι,

Νομίζω πως όσα προανέφερα, μαζί με πολλά ακόμη που είμαι σίγουρος πως θα προκύψουν από τη σημερινή συζήτηση, συνιστούν ένα πλαίσιο για την πολιτική στους υδρογονάνθρακες που πρέπει να έχει η Ελλάδα.

Με βάση τα όσα σήμερα μπορούμε να εκτιμήσουμε, ο στόχος ώστε να καλύπτουμε το 1/3 των αναγκών της Ελλάδας σε καύσιμα μέχρι τις αρχές της επόμενης δεκαετίας, δεν είναι ανέφικτος.

Και, φυσικά, η συνολική στρατηγική συνεπάγεται πολλαπλά οφέλη: ενίσχυση της διεθνούς θέσης της χώρας, βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, συμβολή στη διατήρηση των πρωτογενών πλεονασμάτων και χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.

Το όραμα για μια Ελλάδα που θα είναι χώρα παραγωγός -και γιατί όχι, εξαγωγέας- Υδρογονανθράκων δεν πρέπει να καταστεί αντικείμενο μικροκομματικής εκμετάλλευσης.

Το όραμα αυτό είναι μακροπρόθεσμο και μακρόπνοο, μοιάζει με μαραθώνιο και όχι με προεκλογικό σπριντ – απαιτεί: σχεδιασμό, υπευθυνότητα και συναίνεση σε εθνικό και διακομματικό επίπεδο.

Δεν μπορεί και δεν πρέπει, το όραμα αυτό να αποτελέσει δικαιολογία ή πρόφαση για την ανακοπή των δομικών μεταρρυθμίσεων.

Διότι και άλλες χώρες κατόρθωσαν να εκμεταλλευθούν τον ορυκτό τους πλούτο, αλλά αυτό δεν τις κατέστησε περισσότερο ανεπτυγμένες ούτε τους λαούς τους ασφαλέστερους και πλουσιότερους.

Αντιθέτως, είναι  η πολιτική ομαλότητα, η δημοσιονομική σταθερότητα  και βεβαίως μια υγιής παραγωγική βάση, που εγγυώνται την  βιώσιμη ανάπτυξη και την ευημερία.

Γι’ αυτό πρέπει αταλάντευτα να συνεχίσουμε στην ίδια κατεύθυνση, κεφαλαιοποιώντας τώρα τις θυσίες του ελληνικού λαού και κερδίζοντας την εμπιστοσύνη των εταίρων μας και των αγορών.

Έχουμε μπροστά μας ένα σύνολο περαιτέρω διαρθρωτικών αλλαγών που πρέπει να γίνουν στο αμέσως επόμενο διάστημα, ανεξαρτήτως από το αν θα υπάρχει Τρόικα ή όχι, π.χ.:

ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας διοίκησης, η περαιτέρω βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, η επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης και η απλοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας.

Πάνω στις βάσεις αυτές, μια αναγεννημένη βιομηχανία Υδρογονανανθράκων σε συνδυασμό με τη σταθερή ανάδειξη της χώρας ως περιφερειακού κόμβου μεταφοράς ενέργειας, θα πείσει και τα πλέον δύσπιστα μέλη της Ε.Ε. ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα, αλλά ένα μέλος ζωτικής σημασίας για την Ένωση.

Οι εταίροι μας θα πεισθούν ότι η αλληλεγγύη που επέδειξαν είναι και θα είναι αμφίδρομη και ότι η επιτυχία της Ελλάδας θα είναι και δική τους επιτυχία στον αγώνα υπεράσπισης όχι μόνο του κοινού μας νομίσματος, αλλά πρωτίστως των κοινών μας συμφερόντων και αξιών.

Σας ευχαριστώ.

Μετάβαση στο περιεχόμενο