Κωστής Χατζηδάκης

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

Ομιλία στις Βρυξέλλες στην εκδήλωση με θέμα «Ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας των ενεργοβόρων βιομηχανιών στην Ευρώπη» που πραγματοποιήθηκε ενόψει του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της ΕΕ της 20ης και 21ης Μαρτίου 2014 σχετικά με τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα

kx_brussels_5_3_2014

Ενώ πράγματι το σύστημα εμπορίας ρύπων της Ε.Ε αποτελεί έναν αποδοτικό οικονομικά μηχανισμό για τη μείωση των εκπομπών ρύπων, η εφαρμογή του σε μια σχετικά περιορισμένη γεωγραφική περιοχή δημιουργεί τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα, καθώς περιοχές χωρίς τιμολόγηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (π.χ. εκτός Ευρώπης) κερδίζουν σε ανταγωνιστικότητα έναντι οικονομικών περιφερειών που εφαρμόζουν  συστήματα εμπορίας ή φορολογούν τις εκπομπές διοξειδίου του  άνθρακα. Η διαρροή άνθρακα από ασύμμετρη εφαρμογή των μέτρων τιμολόγησης του, ακυρώνει τα συνολικά περιβαλλοντικά οφέλη από την προσπάθεια μείωσης των εκπομπών, και  θα οδηγεί, σε ακραία περίπτωση, μόνο στη μεταφορά της οικονομικής δραστηριότητας σε άλλες περιοχές.

Πάρτε το παράδειγμα της Ελλάδας. Περιτριγυριζόμαστε από χώρες μη μέλη της ΕΕ που ακολουθούν τους δικούς τους κανόνες. Έτσι, την ίδια στιγμή, έχουμε ένα ανταγωνιστικό μειονέκτημα απέναντί τους ενώ ταυτόχρονα υποφέρουμε από τις δικές τους εκπομπές…

kx_brussels_5_3_2014«Κυρίες και Κύριοι, είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος που βρίσκομαι σήμερα εδώ.

Πρόκειται για μια πολύ σημαντική εκδήλωση που αφορά ένα θέμα εξαιρετικής σημασίας. Επιτρέψτε μου λοιπόν να επιμείνω: Δεν μπορεί να υπάρξει ανάπτυξη χωρίς ισχυρή βιομηχανία.

Η βιομηχανία έχει την υψηλότερη συνεισφορά στην παραγωγικότητα με τα μεγαλύτερα πολλαπλασιαστικά οφέλη συνολικά για την οικονομία.

Μια εργατοώρα παράγει περίπου 32 ευρώ προστιθέμενης αξίας, που σημαίνει ότι η παραγωγικότητα στη βιομηχανία  είναι περίπου 15% μεγαλύτερη από αυτή στον τομέα παροχής υπηρεσιών.

Η βιομηχανία πραγματοποιεί το 57% όλων των εξαγωγών της ΕΕ. Και είναι πράγματι  βασικός παράγοντας-κλειδί για την αύξηση της παραγωγικότητας καθώς ακολουθεί στενά και την καινοτομία.

Παραταύτα, ο τομέας της βιομηχανίας υποφέρει συχνά από κρίσεις σε άλλους τομείς της οικονομίας και κυρίως στο χρηματοπιστωτικό τομέα. Από την άλλη πλευρά, μια ισχυρή βιομηχανία δημιουργεί συνήθως έναν δυναμικό και ανθεκτικό χρηματοπιστωτικό τομέα.

Η τρέχουσα κρίση στην Ευρώπη το επιβεβαιώνει:

Χώρες που διαθέτουν ισχυρή βιομηχανία είναι πιο ανθεκτικές στην ύφεση.

Πρέπει να παραδεχτούμε ότι τα τελευταία χρόνια, η Ευρώπη έχει καταστεί ένας λιγότερο δημοφιλής προορισμός για τις επιχειρήσεις εξαιτίας διαφόρων παραγόντων:

  • H βιομηχανία υποφέρει από υψηλό ενεργειακό κόστος, γεγονός που περιορίζει την παραγωγικότητα και τις δυνατότητες εξαγωγών σε τρίτες χώρες. 
  • Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό από περιοχές όπου ο κλάδος της βιομηχανίας απολαμβάνει ένα ευνοϊκότερο εργασιακό, ασφαλιστικό και φορολογικό καθεστώς. Αυτή είναι πιθανότατα και η αιτία για το γεγονός ότι από το 2008 χάθηκαν 4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας αλλά και για το ότι  οι ιδιωτικές επενδύσεις μεταξύ 2007- 2011 μειώθηκαν κατά 350 δις., αυξάνοντας την ανεργία και απειλώντας τον κοινωνικό  ιστό της Ε.Ε .
  • Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση για τις επιχειρήσεις έχει γίνει όλο και πιο δύσκολη. Οι διαφορές στο κόστος δανεισμού μεταξύ των χωρών της Ε.Ε στρεβλώνουν τον ανταγωνισμό και αυξάνουν τις ασύμμετρες διαφορές εντός της ζώνης του ευρώ.
  • Η μείωση των ξένων επενδύσεων στο μισό σχεδόν σε σχέση με τις αρχές του 2000, αποτελεί ένα ιδιαίτερα ακανθώδες πρόβλημα.

Το μερίδιο της βιομηχανίας στο ευρωπαϊκό ΑΕΠ έχει μειωθεί ελαφρώς στο 15,1 % το 2013 όταν ο στόχος για το 2020 είναι το 20%.

Και φυσικά ότι ισχύει για τις επιχειρήσεις και τη βιομηχανία γενικότερα, ισχύει για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες ακόμη περισσότερο.

  • Τα ευρωπαϊκά χημικά προϊόντα αντιπροσωπεύουν σήμερα μόνο το 20% της παγκόσμιας αγοράς, έναντι 29,8% το 2001.
  • Η παραγωγή της βιομηχανίας τσιμέντου έπεσε κατά 40%, σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα.
  • Στον τομέα του χάλυβα, περισσότερες από 65.000 θέσεις εργασίας έχουν χαθεί στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια λόγω είτε της μείωσης του παραγωγικού δυναμικού  είτε του κλεισίματος των εγκαταστάσεων.

Όλα αυτά επιβεβαιώνουν ότι οι προοπτικές στον τομέα των ενεργοβόρων βιομηχανιών είναι ανησυχητικές.

Επομένως, είναι επιτακτική η ανάγκη για την ευρωπαϊκή βιομηχανία να αντιδράσει και να ενισχύσει τη θέση της διεθνώς.

Πρέπει λοιπόν να αναστρέψουμε την αρνητική αυτή τάση διατηρώντας παράλληλα τα ποιοτικά χαρακτηριστικά μας.

Πιθανώς δεν μπορούμε να ανταγωνιστούμε την χαμηλότερη τιμή. Οφείλουμε όμως να προσπαθήσουμε για το καλύτερο δυνατό συνδυασμό χαμηλότερης τιμής, καλύτερης ποιότητας και καινοτομίας. Τα ευρωπαϊκά προϊόντα θα πρέπει λοιπόν να έχουν «την υψηλότερη αξία για τα χρήματα που κοστίζουν» (value for money) , σε σύγκριση με παρόμοια προϊόντα που παράγονται αλλού.

Αυτή η απλή λογική φέρνει μια σειρά από συνέπειες.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελληνική Προεδρία έχει θέσει τις ακόλουθες προτεραιότητες:

1-Αντιμετώπιση του υψηλού κόστους της γραφειοκρατίας μέσα από τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, τον εντοπισμό των νομικών εμποδίων, την απλούστευση και  σταθεροποίηση του φορολογικού συστήματος.

2- Βελτίωση της πρόσβασης σε κεφάλαια και αντιμετώπιση της επακόλουθης έλλειψης ρευστότητας.

Πιστεύουμε βαθιά ότι πρέπει να αναπτυχθούν εξειδικευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία για τη βιομηχανία σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Επενδυτικό Ταμείο. Και επιπλέον, πρέπει να διερευνηθούν εναλλακτικές, μη τραπεζικές πηγές χρηματοδότησης.

3- Τόνωση των επενδύσεων στην καινοτομία, σε συνδυασμό με την ψηφιακή ατζέντα.

4- Επένδυση στην οικονομία της γνώσης και των νέων δεξιοτήτων, στοιχείο κομβικής σημασίας στον εντοπισμό νέων προοπτικών ανάπτυξης.

5- Εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς, που απαιτείται επίσης για την μεγιστοποίηση τόσο της δυναμικής της εσωτερικής αγοράς όσο και για την αξιοποίηση ευκαιριών στην παγκόσμια αγορά.

Και φυσικά:

6.Αντιμετώπιση του υψηλού κόστους της ενέργειας αλλά και της έλλειψης ενιαίας αγοράς ενέργειας.

Αυτή είναι μια υψηλή προτεραιότητα ιδιαίτερα αν λάβουμε υπόψη τις πρόσφατες διεθνείς εξελίξεις. Χρειάζεται να αμβλύνουμε τις αρνητικές επιπτώσεις του υψηλού κόστους ενέργειας, που είναι  δύο φορές μεγαλύτερο από αυτό των ΗΠΑ και της Ρωσίας, ενώ το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο είναι τρεις έως τέσσερις φορές ακριβότερο από ότι αυτό των ΗΠΑ, της Ρωσίας και της Ινδίας.

Επιπλέον, στη Βόρεια Αμερική οι επιχειρήσεις επωφελούνται ολοένα και χαμηλότερου ενεργειακού κόστους κυρίως λόγω της εξόρυξης σχιστολιθικού αερίου.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε  σχετική σύσταση.

Εξαρτάται από τα κράτη μέλη το αν θα αποφασίσουν ή όχι ή να παράξουν φυσικό αέριο από σχιστόλιθο με την προϋπόθεση ότι θα εφαρμόσουν την υφιστάμενη νομοθεσία της ΕΕ και θα λάβουν μέτρα για την πρόληψη/μείωση των κινδύνων που συνδέονται με αυτές τις δραστηριότητες.

Το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων της ευρωπαϊκής ένωσης αποτελεί στοιχείο-κλειδί για την πολιτική της ΕΕ για το κλίμα αλλά και ένα σημαντικό οδηγό για επενδύσεις σε τεχνολογίες χαμηλού άνθρακα.

Ενώ πράγματι το σύστημα εμπορίας ρύπων της Ε.Ε αποτελεί έναν αποδοτικό οικονομικά μηχανισμό για τη μείωση των εκπομπών ρύπων, η εφαρμογή του σε μια σχετικά περιορισμένη γεωγραφική περιοχή δημιουργεί τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα, καθώς περιοχές χωρίς τιμολόγηση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (π.χ. εκτός Ευρώπης) κερδίζουν σε ανταγωνιστικότητα έναντι οικονομικών περιφερειών που εφαρμόζουν  συστήματα εμπορίας ή φορολογούν τις εκπομπές διοξειδίου του  άνθρακα. Η διαρροή άνθρακα από ασύμμετρη εφαρμογή των μέτρων τιμολόγησης του, ακυρώνει τα συνολικά περιβαλλοντικά οφέλη από την προσπάθεια μείωσης των εκπομπών, και  θα οδηγεί, σε ακραία περίπτωση, μόνο στη μεταφορά της οικονομικής δραστηριότητας σε άλλες περιοχές.

Πάρτε το παράδειγμα της Ελλάδας. Περιτριγυριζόμαστε από χώρες μη μέλη της ΕΕ που ακολουθούν τους δικούς τους κανόνες. Έτσι, την ίδια στιγμή, έχουμε ένα ανταγωνιστικό μειονέκτημα απέναντί τους ενώ ταυτόχρονα υποφέρουμε από τις δικές τους εκπομπές.

Σε αυτό το πλαίσιο οι προσπάθειές μας να καλύψουμε όλες τις προκλήσεις που σχετίζονται με το κόστος της ενέργειας θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν: 

  • Επίτευξη διεθνούς δεσμευτικής συμφωνίας για το κλίμα, που δεν  θα υπονομεύει την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας ενώ ταυτόχρονα θα διασφαλίζει ότι πληρούνται οι περιβαλλοντικοί στόχοι.
  • Διατήρηση της δέσμευσης για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς στον τομέα της ενέργειας μέχρι το 2014 και περαιτέρω ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών.
  • Διαπραγμάτευση με τους μεγάλους ενεργειακούς εταίρους με μία ενιαία ευρωπαϊκή φωνή, καθώς οι τιμές των καυσίμων είναι διεθνείς (π.χ. πετρέλαιο και άνθρακας) και συνεπώς δύσκολο να επηρεαστούν.
  • Σταδιακή μείωση των σημερινών υψηλών φόρων στην ενέργεια αφού επιτευχθεί δημοσιονομική σταθεροποίηση στα κράτη-μέλη.
  • Μεταρρύθμιση των συστημάτων στήριξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας προκειμένου να ευθυγραμμιστούν με τις τελευταίες εξελίξεις της τεχνολογίας που συρρικνώνουν το κόστος αυτών των τεχνολογιών.

Οι τιμές της ενέργειας για τους τελικούς καταναλωτές και οι πολιτικές δημοσιονομικής εξυγίανσης θα πρέπει εξίσου να λαμβάνονται υπόψη.

Επίσης, απαιτείται η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας των βιομηχανιών, η υιοθέτηση νέων ενεργειακών τεχνολογιών και καινοτομιών για την εξοικονόμηση ενέργειας και χρημάτων.

Κυρίες και Κύριοι,

Το προσεχές Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, που θα πραγματοποιηθεί σε λίγες ημέρες,  θα είναι κρίσιμο προκειμένου να γίνει μια γόνιμη συζήτηση για αυτά τα θέματα και να καθοριστεί μια σαφής στρατηγική για τη βιομηχανική πολιτική και την ανταγωνιστικότητα. Πιστεύω ότι η πρωτοβουλία για τη «Συμφωνία για τη Βιομηχανική Πολιτική» θα συμβάλει επίσης στην προσπάθειά μας για μια ενισχυμένη πολιτική. 

Θα συμπληρώσει το «Σύμφωνο για την ανάπτυξη και την απασχόληση», καθώς και το «Δημοσιονομικό Σύμφωνο», έτσι ώστε να μπορούμε να επιτύχουμε τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». 

Με αυτή τη λογική, η υιοθέτηση μιας οριζόντιας διυπηρεσιακής προσέγγισης από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τη βιομηχανία θα έχει μεγάλη σημασία. Η κατάτμηση των πολιτικών έχει αποδειχθεί αντιπαραγωγική.

Στο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρέπει να πάμε ένα βήμα παραπέρα, ζητώντας τακτική παρακολούθηση και αναθεώρηση των πολιτικών αναφορικά με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. 

Η ενίσχυση της βιομηχανικής πολιτικής αποτέλεσε από την αρχή προτεραιότητα για την ελληνική Προεδρία. 

Πιστεύουμε ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας σημαίνει διατήρηση θέσεων εργασίας, δημιουργία νέων ευκαιριών για όλους και ιδιαίτερα τους ανέργους. 

Η ελληνική Προεδρία θα κάνει τον απολογισμό της εν εξελίξει συζήτησης σχετικά με τη βιομηχανική πολιτική στην οποία θα είναι αφιερωμένο το άτυπο Συμβούλιο Ανταγωνιστικότητας στην Αθήνα το Μάιο.

Η Βιομηχανική πολιτική θα μπορούσε να είναι ένα όχημα για στενότερη ολοκλήρωση εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παρέχοντας τις προϋποθέσεις για να διατηρήσουμε το επίπεδο οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και  βελτιώνοντας τη θέση μας στο διεθνή ανταγωνισμό.

Βιώνουμε μια μεταβατική περίοδο στην Ευρώπη.

Καμία κρίση δεν διαρκεί για πάντα.

Η Ευρώπη μπορεί να βγει από την κρίση πιο ενωμένη και πιο δυνατή.

Αλλά για να συμβεί αυτό, θα πρέπει θα πρέπει να απελευθερώσουμε το δυναμικό μας στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.

Πρέπει να σχηματίσουμε έναν σαφή οδικό χάρτη για την οικονομική μας ανάκαμψη στον οποίο η βιομηχανία θα έχει κεντρική θέση. Ευθύνη μας, ως Ευρωπαίοι είναι να προωθήσουμε μια νέα εποχή προόδου για την Ευρώπη, προωθώντας την ολοκλήρωση και την ευημερία.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί μόνο να εμβαθυνθεί. 

Οι κοινωνικές και οικονομικές μας αξίες μας μπορούν να δώσουν ελπίδα στους λαούς μας.

Τα ιδανικά μας μπορούν ακόμη να εμπνέουν. 

Εμείς θα κάνουμε το καθήκον μας: 

για την Ευρώπη και για τις γενιές που έρχονται. 

Σας ευχαριστώ».

Μετάβαση στο περιεχόμενο